چرا تنها مانده‌‌ايد؟!

اول: ظاهر و باطنش با تو يکي باشد.
يکرنگتر زبيض نديدم درين جهان چون کاسه دلش بشکستم دو رنگ بود
دوم: زيبايي و حسن تو را زيبايي و حسن خود، و زشتي تو را زشتي خود بداند.
سوم: مقام و ثروت، برخورد او را با تو تغيير ندهد.
چهارم: از آنچه در توان دارد نسبت به تو دريغ نورزد.
پنجم: تو را به هنگام بيچارگي و حوادث ناگوار روزگار رها نکند.

راستگويي و راستي

يکي ار نشانه‌هاي اهل ايمان، صداقت در گفتار و کردار است، امام صادق(ع) فرمود: به طولاني بودن رکوع و سجود فرد نگاه نکنيد زيرا اين چيزي است که بدان عادت کرده و اگر عادت را ترک کند، هراسان مي‌شود ولکن بنگريد به راستگويي و درستکاري او.(کافي، ج2)

ايمان و تقوا

يکي ديگر از نشانه‌هاي دوست خوب اين است که اهل ايمان و تقوا باشد تا بر اثر مصاحبت و مجالست با او، تقوا و ورع انسان زيادتر گردد.
همنشين تو از تو به بايد      تا تو را عقل و دين بيفزايد
خداوند در قرآن مي‌فرمايد: دوستان در قيامت دشمن يکديگرند مگر پرهيزکاران.(زخرف/67)

نکته: چرا دوستان غير الهي فرداي قيامت با هم دشمن‌اند؟
در قيامت که روز جزا و پاداش عمل است، وقتي مي‌خواهند دوستان گنهکار را در آتش قهر الهي بسوزانند، آنها يکديگر را ملاقات مي‌کنند و يکي به ديگري مي‌گويد: تو مرا به گناه کشاندي، تو مرا به سوي فحشا سوق دادي، تو مرا به دزدي تشويق کردي، تو مرا به خلوت با نامحرمان بردي، تو مرا به ديدن فيلمهاي مبتذل تشويق کردي و...
و ديگري مي‌گويد: خير، عامل تمام بدبختيهاي من تو هستي، تو اين بلاها را در دنيا سرم آوردي و سبب شدي که امروز در آتش سوزان قهر الهي بسوزم.
دوستان غيرالهي در قيامت به اين سبب همه با هم دشمن‌اند، اما دوستان اهل تقوي که معيارشان در انتخاب دوست، ايمان و تقوا بوده است، به همراه ديگر دوستان با ايمان از نعمتهاي فراوان بهشت جاويد متنعم خواهند بود.

عقل و خرد

سومين ويژگي دوست خوب، خردمند بودن اوست، دوست خردمند همچون دواي دردهاي زندگي انسان است که هرگاه انسان به آن دردها مبتلا مي‌شود و گره سختي در کارش مي‌افتد و در گدابهاي پرتلاطم زندگي گرفتار مي‌آيد با مراجعه به او و مشورت با او گره کارش باز و مشکلش حل مي‌شود.
امام صادق(ع) فرمود: دوستان سه گروهند؛ گروه اول مانند غذايي است که انسان هميشه بدان نياز دارد، و او دوست عاقل است، گروه دوم شبيه درد است، و آن دوسا احمق و نادان است، گروه سوم به منزله داروي دردهاست، و او دوست خردمند و کاردان است.(تحف‌العقول، ص323)        
امام رضا(ع) فرمود: بر تو است که با خردمند همنشين شوي، زيرا اگر از کرم و بخشش او استفاده نکني از عقلش بهره‌مند گردي.(ميزان‌الحکمه، ج5)
عقل در منطق دين به اندازه‌اي ارزش دارد که امام علي(ع) فرمود: دشمن عاقل بهتر از دوست احمق است.(ميزان‌الحکمه،2)

علم و دانش

از شرايط ديگر دوست خوب، برخوردار بودن او از دانش و بصيرت است زيرا در روايات اسلامي از علما تعبير به شمع فروزان شده است که هر کس به آنان نزديک شود و با ايشان دوستي کند، از شعاع نور علم و دانش آنان بهره مي‌برد.
امام علي(ع) فرمود: مصاحبت با صاحبان فضل و اهل علم سبب زندگي و حيات است. (غررالحکم، ج2)

و در بيان ديگري فرمود: همنشين عالم باش تا سعادتمند گردي.(غررالحکم، ج1)
حضرت امام موسي کاظم(ع) فرمود: مصاحبت و گفت و گو با عالم بر روي خاکروبه(مکاني که از نظر ظاهري بي‌ارزش است) بهتر از گفت و گو با جاهل است بر روي تشکها.(کافي، ج1)

وفاداري

ديگر از شرايط دوست خوب، وفاداري او در مراحل مختلف زندگي نسبت به دوستان است. دوست خوب به انساني گفته مي‌شود که در تلخيها و ناکاميها و بيماريها رفيق خود را تنها نگذارد و همواره در کنار او باشد و محبتهاي وي را فراموش نکند.
امام علي(ع) فرمود: دوست، دوست واقعي نيست مگر آنکه دوستش را در غيابش و مشکلاتش و بعد از مرگش نگهداري کند.(غررالحکم، ج2)
دوست مشمار آن که در نعمت زند    
لاف ياري و برادرخواندگي
دوست آن باشد که گيرد دست دوست
در پريشانحالي و درماندگي
لقمان حکيم به فرزندش مي‌گويد:
دوست خود را جز به هنگام نيازت به او نشناس.

همسطح يا فقير

يکي ديگر از ويژگيهاي دوست خوب اين است که از نظر مالي همسطح يا فقيرتر باشد.
امام صادق(ع) فرمود: از همنشيني با دنياطلبان اجتناب کنيد، زيرا دين شما از دست خواهد رفت و نفاق به دنبال شما خواهد بود، و نفاق درد بي‌درماني است که علاج نشود و مايه سنگدلي و سياهي دل مي‌گردد و خشوع را مي‌گيرد. با همسطح خود و مردم متوسط همنشين شويد که معادن گوهر(حقيقت) را نزد آنان خواهيد يافت.(مستدرک الوسائل، ج2)
رسول خدا(ص) همواره با فقرا همنشين بود، چون خداي بزرگ به او امر کرده بود همنشيني با فقرا را ترک نکند. /انتهای پیام/