خواهرم! افسرده نباش
زنان دو برابر و به قولي سه برابر مردان دچار افسردگي ميشوند، دين اسلام و قرآن و اميرالمومنين(ع) در نهجالبلاغه با بيان شيوا، جهت پيشگيري از افسردگي راهکارهاي بلندي ذکر کردهاند که عبارت است از ياد خدا و متصل شدن به درياي رحمت الهي، اما براي آن گروه از زناني که دچار افسردگي شدهاند نيز راهکارهايي از درمانگر هميشگي تاريخ، بيان ميکنيم که بسيار عميق و ژرف است.
الف. گرايش عملي بيشتر به مذهب و ارتباط با خدا و بهرهگيري عملي بيشتر از تعاليم و دستورهاي ديني؛ در اين زمينه حضرت علي(ع) فرمود: چيزي جز خدا تو را آرامش نميبخشد. همچنين فرمود: خداوند عهد و پيماني که با نام او منعقد ميشود با رحمت خود مايه آسايش و آرامش بندگان و حريم امني بر ايشان قرار داده تا به آن پناه برند.(نهج الابلاغه، نامه)
ب. جلب رضايت الهي که در سايه رضايت خداوند آرامش رواني براي فرد فراهم خواهد شد، امام علي(ع) فرمود: رضايت خداوند مايه آرامش و رحمت است.(همان، خطبه)؛ در واقع با انجام وظايف و تکاليف و استفاده از استعدادها و نيروهاي خدادادي رضايت خدا حاصل ميشود، و رضايت خدا از بنده، رضايت بنده را به همراه داشته و موجب آرامش او ميگردد.
ج. ايجاد زمينه و بستر مناسب براي برقراري ارتباطهاي صحيح و متعالي که از نيازهاي اساسي زنان است، امام علي(ع) فرمود: روابط خود را با افراد با شخصيت و اصيل و خاندانهاي صالح و خوش سابقه برقرار ساز و پس از آن با مردمان شجاع و سخاوتمند و افراد بزرگوار، چرا که آنها کانون کرم و مراکز نيکي هستند.(همان، نامه)
د. توجه کردن به سخنان آرامش بخش و موعظههاي روان آسا، امام علي(ع) فرمود: همانا اين دلها همانند بدنها افسرده ميشوند، پس براي شادابي دلها، سخنان زيباي حکمتآميز را بجوييد.(همان، حکمت)
هـ . صبر و استقامت در برابر ناملايمات به خاطر عشق به خدا موجب آرامش رواني ميشود، امام علي(ع) فرمود: آنگاه که خداوند جديت و استقامت و صبر در برابر ناملايمات به خاطر محبتش و تحمل ناراحتيها از خوف و خشيتش را در آنها يافت، از درون حلقههاي تنگ بلا راه نجاتي بر ايشان گشود و ذلت را به عزت و ترس را به امنيت و آرامش تبديل کرد.(همان خطبه)؛ بنابراين يکي از راههاي درمان افسردگي و ايجاد آرامش رواني، صبر و شکيبايي در برابر ناملايمات است.
و. عشق ورزيدن به ديگران و دوست داشتن انسانهاي وارسته آرامشگر روح انسان است، حضرت علي(ع) فرمود: انسان با ايمان وابسته دوستي و الفت است کسي که خود با مردم دوستي نميکند و مردم نيز او را لايق دوستي نميدانند در وجودش خير و خوبي يافت نميشود.(اصول کافي، ج2)
ز. استفاده صحيح از فرصتهاي طلايي در زندگي موجب آرامش رواني و نشاط انسان ميشود و از دست دادن فرصتها نيز غصهآور است، امام علي(ع) در اين زمينه فرمود: از دست دادن فرصتها غصه آفرين است و در مقابل استفاده از آنها آرامبخش روح و روان خواهد بود.(نهج البلاغه، حکمت)
ح. واگذاري نتيجه امور به خداوند که مهمترين عامل براي رفع اضطراب و افسردگي است، به عبارتي ما مأمور به وظيفه هستيم نه اسير نتيجه و آنچه خداوند براي ما به عنوان نتيجه مقرر فرمايد با حکمت و عدالت او آميخته خواهد بود، حضرت علي(ع) فرمود: در تمام کارها خويشتن را به خدا بسپار که خود را به پناهگاهي مطمئن و نيرومند سپردهاي.(همان، نامه)؛ به واقع تکيه کردن به يک قدرت متعالي آرامشبخش بشر است و چه قدرتي بالاتر از خداوند متعال.
درمان بيماريهاي رواني در کلام اميرالمومنين(ع) به آنچه گفته شد منحصر نشده و دايره آن بسيار وسيعتر است، و ما براي نمونه موارد فوق را ذکر کرديم و علاقمندان را به تتبع بيشتر در نهجالبلاغه فراميخوانيم.