یمن در برزخ

طاهره ناطقی - گروه اندیشه؛ ماجرای غم انگیز و دلخراش کشتار ناجوانمردانه زنان و کودکان شیعی یمن بدست دولت سفاک این کشور و همکاری و همراهی برخی دول عربی از جمله عربستان و اردن و مصر و البته مباشرت های پنهان و آشکار رژیم ایالات متحده آمریکا، تکرا قصه پرغصه مظلومیت تاریخی شیعه است که امروز تداعی کننده نهضت خونین حسینی در سال 61 هجری است.

همدستی جمیع اشرار روزگار از آمریکا و انگلیس و اسرائیل گرفته تا شیوخ عربی بیگانه از غیرت و گروهک های وحشی طالبانی و القاعده ای در بخاک و خون کشاندن فرزندان راستین علی(ع) بر هیچ کس پوشیده نیست؛ اما اگر لشگر کفر و عمرسعد ملعون درسال 61 هجری با ریختن خون عزیز زهرا(س) به خواسته های نامشروعشان رسیدند و طعم گندم ری را چشیدند، عمرسعدها و شمرهای امروز نیز به اهداف شومشان خواهند رسید.

برای واکاوی ماجرای غم انگیز قتل عام شیعیان یمن و اهداف پشت پرده شیوخ عرب و سران غرب، ابتدا به تشریح برخی بازیگران و مهره های این صحنه خونین می پردازیم:

وحشت وهابیون و سلفی ها از شیعیان؛   

وهابيون  امروزه به دو شاخه تقسيم شده اند :

الف: وهابيهاي معتدل که اهل منطق و گفتمان هستند، به افکار ساير انديشمندان احترام مي گذارند و با ديگر مسلمانان به گفتگوي دوستانه مي نشينند. نه فرمان قتل کسي را صادر مي کنند نه مسلماني را مشرک و کافر مي شمارند و نه حکم به مباح بودن اموال و اعراض مي دهند.

ب: سلفيهاي متعصب و تندرو که همه مسلمين جهان جز خود را تکفير مي کنند و مشرک مي شمارند و خون و اموال آنان را مباح مي دانند؛ جمود در انديشه و خشونت در سخن و عمل از بارزترين ويژگيهاي آنهاست.

این جماعت از بحث هاي منطقي و عقلي گريزانند، در افغانستان، عراق، پاکستان  و عربستان (زادگاه وهابيت) آنقدر خشونت آفريدند که تمام دنيا از آنها بيزار شدند و ترسيم بسيار زشتي از اسلام در جهان ارائه کردند که براي زدودن آن آثار بايد سالها تلاش کرد.

تمام قرائن و شواهد نشان مي دهد که عمر وهابي‌گري افراطي بسر آمده و روز به روز طرفداران خود را از دست مي دهند، زيرا در بطن اصول وهابيت تندرو، اموري نهفته است که قابل بقا و دوام بخصوص در دنياي امروز نيست.

اين اصول عبارتند از : 1-خشونت فوق العاده 2-تحميل عقيده 3- تعصب شديد و افراطي 4-عدم آشنايي به ارزشهاي فرهنگي  5-جمود و مخالفت با هر پديده نوين 6- ضعف منطق و برداشت نادرست از شش واژه قرآني "شرک-اله-عبادت-شفاعت-دعا –بدع "

کشور یمن و زیدیه ها

كشور يمن در جنوب شبه جزيره عربستان قرار دارد. اين كشور از ويژگي‎هاي برجسته‎اي در منطقه برخوردار است. آثار باستاني و تاريخي فراواني در آن به چشم مي‎خورد. كاخ «ملكه سبا» و «سدمارب» با قدمت بسيار زيادي در اين سرزمين وجود داشته است. حدود چهل‎و دو درصد جمعيت اين كشور را شيعيان تشكيل مي‎دهند. شيعيان خود به سه گروه، زيديه، اسماعيليه و دوازده امامي تقسيم مي‎شوند. زيديان از بزرگترين گروه شيعيان يمن به‎شمار مي‎روند.

زيديه به تفكري گفته مي‎شود كه پيروان آن پس از شهادت امام حسين(ع) امامت علي‎بن حسين‎بن علي را نپذيرفتند و امامت فرزند ايشان "زيد" را پذيرفتند. شيخ مفيد در تعريف زيديه مي‎گويد: زيديه به امامت علي، حسن، حسين و زيد بن علي قايل هستند و نيز امامت هر فاطمي را كه عادل و اهل علم و شجاع باشد، مي‎پذيرند.

زيد در سال 122 هجري قمري به خون‎خواهي شهداي كربلا، عليه حكومت وقت يعني هشام بن عبدالملك اموي قيام كرد و سرانجام كشته شد. اين در حالي است كه زيد خود را هيچ‎گاه امام نمي‎دانست، اما به‎دليل عقايد خاص، پيروانش وي را امام مي‎دانستند و در قيام وي نيز شركت كردند.

تعدادي از پيروان زيد در اين قيام كه به خون‎خواهي امام حسين انجاميد، كشته شدند.

"ابن اثير " درباره فرقه زيديه مي‎نويسد:

پس از خروج زيد، جماعتي از پيروان وي، نظرش را درباره ابوبكر و عمر جويا شدند كه او در پاسخ گفت: "خداوند آن دو را رحمت كند، من از اهل‎بيت هستم و چيزي جز نيكي درباره آن دو نشنيدم؛ اما ما نسبت به خلافت بيش از همه سزاوارتريم." آن جماعت پرسيدند: "پس اگر اين دو ظالم نبودند، بنابراين اين‎ها (امويان) نيز ظالم نيستند " كه زيد گفت: "امويان مانند اين دو نيستند؛ اين‎ها (امويان) به ما و شما و به خود ظلم مي‎كنند و من شما را به كتاب خدا و سنت و بر پا داشتن سنت‎ها و از ميان بردن بدعت‎ها دعوت مي‎كنم."

بنابراين به‎نظر مي‎رسد زيد مي‎خواسته در بحبوبه جهاد ضدبني‎اميه، مسايل اختلافي ديگر مطرح نشود و با بيان تفاوت بني‎اميه و دو خليفه اول قيام خود را عليه امويان توجيه كند. با توجه به اين ديدگاه زيد، پيروان وي اصل جواز خلافت مفضول با وجود افضل را به‎عنوان يك اساس پذيرفتند. (برگفته از "آشنايي با فرق و مذاهب اسلامي " اثر رضا برنجكار.)

عقايد زيديه كه بيشتر گروه‎هاي زيدي هنوز هم به آن اعتقاد دارند، عبارت است از:
1- قيام عليه حاكمان ظالم در هر شرايطي واجب است
2- لازم نيست كه امام حتما از علم غيب آگاه باشد
3- عصمت لازمه امامت نيست.

پس از كشته شدن زيد بسياري از پيروان وي در سراسر سرزمين‎هاي اسلامي قيام كردند كه بيشتر اين قيام‎ها سركوب شدند.

البته برخي هم توانستند حكومت‎هاي قدرتمندي را تشكيل دهند كه مهمترين آن‎ها حكومت زيدي‎ها در يمن است كه نزديك به هفت قرن ادامه داشت.

از سال 444 تا 594 هجري قمري، حوثي‎ها وارث اين حكومت هفتصد ساله بودند؛ حكومتي كه بنيانگذار آن "يحيي بن حسين" در سال 284در استان صعده يمن است. يحيي در واقع رهبر فرقه‎ هادويه است.

فرقه هاي مختلف زيديه

زيديه داراي سه فرقه اصلي است:

1- جاروديه: مؤسس اين فرقه، «ابوالجارود زياد بن منذر» معروف به «سرحوب» است. وي در آغاز از ياران امام‎محمد باقر(ع) بود، اما پس از كشته شدن زيد برادر امام ‎محمدباقر از ايشان جدا شد و به قيام زيد پيوست.

اعتقادات آن‎ها از اين قرار است:

1- پيامبر اسلام به جانشيني و امامت علي، حسن و حسين به نام اشاره نكرده است و اين موضوع را تنها در حد يك توصيف بيان داشته‎اند
2- امامت تنها در خاندان فاطمه(س) است و از نسل وي بيرون نمي‎رود
3- علي(ع) برترين مسلمانان پس از پيامبر است اما خلافت عمر و ابوبكر و عثمان را نيز بايد پذيرفت چراكه علي با آن‎ها بيعت كرده بود.

2- سليمانيه
مؤسس اين فرقه «سليمان بن جريد» است و اعتقادات آن‎ها به شرح زير است:
1- علي برترين صحابه پيامبر است
2- صحابه در سقيفه و در انتخاب ابوبكر اشتباه كردند، اما چون اين خطا از روي اجتهاد بود، گناه به‎شمار نمي‎رود. براين اساس، آن‎ها اجتهاد و قياس را در تعيين حكم شرعي خاص تعيين جانشيني پيامبر جايز مي‎دانستند
3- تبري از عثمان به‎دليل اشتباهاتش در زمينه‎سازي براي سلطه امويان بر امور مسلمانان، لازم است
4- هركس كه باعلي جنگ كرده است كافر است (منظور طلحه؛ عايشه و زبير)
5- تقيه در هيچ حالتي جايز نيست
6- لازم نيست كه امام از نسل حضرت فاطمه باشد بلكه عدالت و شجاعت و توانايي وي و قيام به شمشير كافي است

3- صالحيه
مؤسس اين فرقه «حسين بن صالح» است و اعتقادات آن‎ها نيز بدين شرح آمده:
1- علي برترين صحابه است
2- علي براي امامت بر ديگران اولويت دارد

«بدرالدين حوثي» رهبر اين گروه از جايگاه ويژه‎اي در بين يمني‎ها برخوردار بود. وي داراي سه فرزند به نام «حسين بدرالدين الحوثي»، «يحيي بدرالدين الحوثي» و «عبدالملك بدرالدين الحوثي» است.

حسين بدرالدين حوثي در حقيقت بنيانگذار جنبش الحوثي است كه در تاريخ هشتم سپتامبر 2004 به‎دست نيروهاي دولتي يمن كشته شد و اكنون برادر وي پسر كوچك شيخ بدرالدين رهبري اين جنبش را بر عهده دارد و تاكنون چندين مبارزه را عليه دولت مركزي يمن رهبري كرده است.

شعارهاي مخالفت با آمريكا و اسراييل كه در ميان اين گروه رواج يافت به مخالفت جدي آمريكايي‎ها با آن‎ها انجاميد. از سوي ديگر، اين شعارها به توجيه دولت يمن براي متهم كردن جمهوري اسلامي ايران به دخالت در امور داخلي يمن تبديل شد.

جنگ اخير صعده و چشم انداز تاريک دولت يمن 

با اينکه يمن از موقعيت ژئوپليتيک ويژه اي برخوردار است و منافع زيرزميني آن در کنار اقتصاد آبراه «باب المندب» مي تواند، به حداقل هاي معيشتي مردم يمن پاسخ گويد، حکومت «علي عبدالله صالح» از پاسخ مناسب به مطالبات مردم اين کشور ناتوان بوده و در کنار فقر، سياست تبعيض را نيز به اجرا گذاشته است.

جنگ اخير در صعده که تا به حال سه ماه به طول انجاميده و حکومت يمن از تمامي توان نظامي هوايي و زميني و ديپلماسي منطقه اي بهره گرفته، حاصلي جز فرسايش و شکست براي حکومت يمن به جاي نگذاشته است.

ارتش منظم حکومتي و بکارگيري ابزارهاي برتر هوايي، زرهي، زميني، توپخانه و عقبه مطمئن لجستيکي و حمايت هاي پنهان و آشکار خارجي در مقابل امکانات محدود مردم شمال يمن کارآمدي نشان نداده و بجز تلفات، اسارت نظاميان ، دادن غنائم جنگي و ستمديدگي و آوارگي و کشتار مردم عادي و بي دفاع در شمال يمن کارنامه ديگري ارائه نکرده است.

از همان ابتداي اين جنگ، آوارگان و جنگ زدگان به شکل طبيعي از صحنه معرکه فرار کرده و به نقاط امن تر پناه برده و منتظر اقدامات بشردوستانه سازمان هاي بين المللي در نزديکي مرزهاي يمن با عربستان بوده اند، که با سياست محدوديت و فشار مقامات عربستان مواجه بودند.

اگر از نگاه سعودي ها، رويدادهاي صعده و نزاع مردم شمالي يمن و حکومت آن کشور، پديده اي داخلي قلمداد مي شد، نبايد شاهد اقدامات غيرانساني و سپس حمله گسترده نظاميان عربستان و بکارگيري سلاح هاي ممنوعه مانند بمب هاي فسفري عليه شيعيان شمالي يمن باشيم.

مقامات عربستان  سال ها است از طريق رونق مدارس سلفي و وهابي در سراسر يمن و بويژه جنوب اين کشور و حمايت هاي مالي از برخي سران عشاير و قبايل و شخصيت هاي يمني، بدنبال نفوذ و سلطه بر يمن مي باشند و حتي برخي مناطق مرزي در شمال يمن را به استان هاي مجاور خود ضميمه نموده اند.

در جنوب عربستان و بويژه مناطق هم جوار با شمال يمن، اقليت هاي زيدي و اسماعيلي زندگي مي کنند که مانند بقيه مناطق عربستان، با سياست سرکوب، تبعيض اجتماعي و اقتصادي و سلطه وهابيون و خفقان مذهبي روبه رو هستند.

در طول تاريخ اين جمعيت هاي سعودي، پيوند طبيعي با شيعيان زيدي شمال داشته اند، که در شرايط مشابه در يمن زندگي مي کنند.

در واقع، حکومت عربستان که به علت سياست سرکوب مذهبي و تبعيض، با سرافکندگي در محيط منطقه اي و بين المللي روبه رو است،  ايستادگي و مقاومت مردم صعده و حوثي ها را براي خود نگران کننده مي داند.

با اينکه اقليت هاي زيدي، اسماعيلي و شيعه در عربستان همواره با سرکوب و زندان و محدوديت هاي گوناگون زندگي مي کنند، با اين حال براي کسب حقوق اجتماعي و فرهنگي و اقتصادي و سياسي خود کوتاهي نکرده اند.

راهبرد ملک عبدالله ، پادشاه عربستان براي اصلاحات داخلي و کاهش فشار به اقليت ها و راه اندازي برخي نمادهاي تدريجي اجتماعي، با هدف جلوگيري از انفجار سياسي - اجتماعي است.

حکومت يمن و حاميان سعودي آن براي توجيه رفتار و اقدامات غيرانساني و جنگ افروزي عليه شيعيان يمن، تلاش مي کنند با شبيه معرفي کردن شعارهاي مردم صعده با شعارهاي مردم ايران، اين جريان مردمي و مقاومت تحسين برانگيز را وابسته به ايران معرفي کنند، تا هم بر مطالبات معمولي مردم شمال يمن سرپوش بگذارند و هم براي اقدامات غيرانساني در کشتار مردم شمال يمن توجيه سازي کنند.

جنگ صعده و دم خروس غرب و اعراب 

ناکامي حکومت يمن براي سرکوب حوثي ها در حالي مطرح است که مقامات يمني از حمايت مالي، رسانه اي، ديپلماتيک و لجستيکي عربستان بطور کامل بهره مند شده اند و حتي اخيرا يکي از مقامات اطلاعاتي عربستان براي متوقف کردن حمايت يک کشور عربي ديگر از مردم شمال يمن به اين کشور سفر کرده و يک معامله امنيتي - سياسي به اجرا گذاشته اند.

جالب است با علني تر شدن مداخله سعودي ها در جنگ صعده و عليه شيعيان يمن، «محمد راشد» از رهبران القاعده در جزيره العرب نيز خواستار جنگ عليه شيعيان در سراسر منطقه شده است.

با اينکه سال ها تلاش شده تا «دست آموز» بودن القاعده توسط سعودي ها و دستگاه هاي اطلاعاتي آمريکا و برخي کشورهاي منطقه، پنهان بماند ولي گاهي کنترل از دست اين مقامات خارج شده و «دم خروس» پيدا مي شود.

دست های خون آلود سران عرب و سران کاخ سفید

جنگ صعده امروز با وارد شدن علني عربستان به جنگ با مردم اين منطقه، ماهيت جديدي بخود گرفته، بويژه اينکه، هزاران نفر از روستاهاي همجوار با صعده از شهروندان زيدي و اسماعيلي از اين محورها تخليه شده و مقامات نظامي عربستان به دنبال يک کمربند امنيتي تخليه شده در داخل يمن و منطقه صعده نيز مي باشند و گلوله باران و بمباران ممتد در طي تقريبا دو هفته گذشته، حکايت از اين اهميت ويژه دارد.

خصوصاً اينکه ديپلماسي منطقه اي عربستان در کنار يک جنگ رسانه اي تمام عيار عليه حوثي ها و شيعيان و ايران در سطح منطقه، به دنبال جلب حمايت هاي لازم براي مداخله گري در يمن است که عملاً حاکميت و استقلال يمن را تحقير و نقض نموده است.

در بخش ديگر نيز مقامات آمريکايي از اقدامات عربستان، تحت عنوان «تدابير دفاعي» و «حق مشروع» عربستان، تأييد به عمل آورده اند و پادشاه اردن که فتنه سازي را از اجداد انگليسي آموخته با اعزام دو يگان کماندويي براي همراهي با ارتش عربستان در سرکوب شيعيان حوثي يمن، به اين جنگ هويت کاملا منطقه اي داده است. 

وزير خارجه مصر در حمايت از عربستان که با «پز» ناسيوناليسم عربي هم چاشني سازي شده، معتقد است که «کشورهاي عربي مي توانند با مداخله غير عربي مقابله کنند.»

البته اين مواضع  هيچگاه براي دفاع از فلسطين و مردم غزه در مقابل حمله نظامي و وحشيانه رژيم صهيونيستي اتخاذ نشده و حتي همراه با آن تا امروز در محاصره مردم غزه مشارکت هم نموده اند.

اين دلاوري حکومت مصر آن زمان نمايان تر مي شود که بدانيم جنايت هاي جنگي رژيم صهيونيستي توسط گلدستون که يک قاضي يهودي است محکوم شد ولي مقامات مصري براي کسب محبت رژيم صهيونيستي و مقامات کاخ سفيد، از اين خط قرمز عبور نکردند.

بهتر است ماهيت اين رويداد منطقه اي را بازکاوي کنيم تا ريشه رفتار سعودي- مصري- اردني که از حمايت آمريکا نيز برخوردار است، روشن شود.

کارشناسان غربي براساس نظرسنجي ها و برآوردهاي ديگر معتقدند عربستان و مصر نفوذ و جايگاه و موقعيت خود در منطقه خاورميانه را از دست داده اند، که اين پديده با همراهي آنان با سياست هاي غربي و صهيونيستي پيوند دارد.

اين سه کشور عربي آشکارا از گفت وگوي آمريکا با ايران نگران هستند و مانند رژيم صهيونيستي، هرگونه توافق و در هر سطحي را با ايران به زيان خود ارزيابي مي کنند.

اين کشورهاي عربي از يکسو، از گسترش چالش و تنش بين ايران و آمريکا که ممکن است به درگيري نظامي منتهي شود، خسارت مي بينند و از سوي ديگر نمي توانند بپذيرند که آمريکا براي خروج از بن بست هاي منطقه اي و يا اعتراف به حقوق هسته اي و يا جايگاه منطقه اي، امتيازي به ايران بدهد.

گسترش «تشنج هدايت شده، منطقه اي» عليه ايران

نخبگان سياسي اين سه کشور معتقدند، بايد يک «تشنج هدايت شده، منطقه اي» عليه ايران با زمينه مذهبي را فعال کنند تا موقعيت آنان در هر معادله منطقه اي جديد، حفظ شود. اين کار به روشني در فلسطين، لبنان، عراق ، يمن از سوي کشورهاي ياد شده در حال اجرا است و «ابزار فتنه مذهبي» را براي کسب موقعيت جديد الزامي مي دانند. عربستان، مصر و اردن، اين سياست «منازعه ساز» را در سه محور کارآمد مي دانند:

1- چنين فضايي از درگيري نظامي غرب با ايران جلوگيري مي کند و آسيبي به کشورهاي عربي ياد شده نمي زند.

2- با فعال کردن اين تشنج منطقه اي از هر گونه توافق آمريکا با ايران جلوگيري مي کند.

3- اين راهبرد، امکان ايجاد توازن در تعامل کشورهاي منطقه با ايران را فراهم مي کند.

لذا ماهيت جنگ نابرابر و ظالمانه در صعده و شمال يمن از يکسو با راهبردهاي منطقه اي اين سه کشور گره خورده و از سوي ديگر، بخشي از سياست منطقه اي عربستان است که در سه دهه اخير با جنگ افروزي منطقه اي و تضعيف کشورهاي رقيب، موقعيت خود را ارتقا داده است.

منازعه داخلي در يمن تنها از طريق يک گفت وگوي ملي و تکيه بر روش هاي مسالمت آميز قابل حل است که بازيگران داخلي و يا نهادهاي منطقه اي و بين المللي مي توانند به عنوان «مساعي جميله» به اجرا بگذارند. نهادهاي بين المللي بايد به وظايف قانوني در حمايت از شهروندان شمال يمن و کمک رساني و جلوگيري از «بکارگيري سلاح هاي ممنوعه» و يا «بکارگيري نامتناسب قدرت» اقدام کنند./انتهای پیام/