سخن حق بگوييد تا اعمالتان اصلاح شود
يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ قُولُوا قَوْلاً سَديداً؛ صْلِحْ لَكُمْ أَعْمالَكُمْ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ فَقَدْ فازَ فَوْزاً عَظيماً (احزاب/70و71)
ترجمه: اي کساني که ايمان آوردهايد! تقواي الهي پيشه کنيد و سخن حق بگوييد؛ تا خدا کارهاي شما را اصلاح کند و گناهانتان را بيامرزد، و هر کس اطاعت خدا و رسولش کند، به رستگاري و پيروزي عظيمي دست يافته است.
«قول سديد»، سخني است که با واقعيت مطابقت دارد و لغو و بيهوده نيست و اگر فايدهاي دارد، فايدهاش مشروع است؛ نه مانند سخنچيني و امثال آن. پس انسان با ايمان بايد به آنچه ميگويد، مطمئن باشد و نيز گفتار خود را بيازمايد که مايه لغو و فساد نباشد، قرآن، گفتار اين گونه را مايه اصلاح اعمال و آمرزش گناهان ميداند، زيرا وقتي انسان عادت کرد که چنين سخن بگويد، ديگر دروغ و غيبت و سخن لغو و مفسده انگيز از او صادر نميشود و طبعا از گناهان دور ميشود. در اين صورت، انسان صالح ميشود و از گذشته آلوده خود پشيمان ميگردد و همين پشيماني توبه است و وقتي توبه کرد، خدا هم در باقيمانده عمرش او را از گناهان بزرگ نگه ميدارد و اگر گناه کوچکي هم از او سر بزند، آمرزيده خواهد شد.(نساء/31)(1)
علماي اخلاق، زبان را پربرکتترين اعضا و در عين حال خطرناکترين و پرگناهترين آنها ميدانند، تا آنجا که حدود سي گناه از همين عضو کوچک صادر ميگردد. در روايتي از امام سجاد(ع) ميخوانيم : زبان هر انساني همه روز از اعضاي ديگر احوالپرسي ميکند و ميگويد: چگونه صبح کرديد؟ همه آنها در پاسخ ميگويند: حال ما خوب است اگر تو بگذاري. سپس اضافه ميکنند: تو را به خدا، حال ما را رعايت کن. ما به خاطر تو پاداش ميبينيم و مجازات ميشويم.(2)
1- الميزان، ج16، ص354.
2- نمونه، ج17، ص447.