هدف اصلي بسيج دانشجويي مطالبهگري و جريان سازي علمي است
گروه علمی؛ رشد علم و فناوري در كشورهاي مختلف از نشانههاي توسعهيافتگي آن كشور به شمار ميآيد. چند سالي است رويكرد بسيج دانشجويي به موضوعات مهمي از جمله رشد علم و فناوري ميان دانشجويان افزايش يافته است؛ به همين منظور «شبكه خبر دانشجو» گفتوگويي مشروح با دكتر نبي الله احمديان، معاون علمي و پژوهشي بسيج دانشجويي انجام داده است:
شبكه خبر دانشجو - نظر شما در خصوص سوالات مطرح در فضاي دانشجويي و سيستم وزارتخانهها مبني بر اينكه چرا بسيج دانشجويي وارد فعاليتهاي پژوهشي شده و چرا بسيج معتقد است نگاهش با ديگر ارگانهايي كه در زمينه علم و فناوري فعاليت مي كنند، متفاوت است، چيست؟
احمديان: زماني كه كانونهاي علمي- پژوهشي بسيج دانشجويي در دانشگاهها راه اندازي شد مقاومت زيادي در بدنه برخي وزارتخانهها و دانشگاهها به وجود آمد و بسياري از افراد معتقد بودند كه بسيج دانشجويي وارد قالبهاي تعريف شده دانشگاهها شده است؛ اين در حالي است که ما اصرار داريم كه قالبهاي جديدي در عرصه علمي و پژوهشي تعريف و ايجاد شود.
ساز و كارهايي كه در اين زمينه توسط بسيج دانشجويي پيش بيني شده با ساير ارگانها و نهادها متفاوت است و قالبهاي قديمي ظرفيت جذب ايدههاي نو را ندارند؛ چرا كه نگاه بسيج دانشجويي به عرصه علم و دانش با نگاه ساير بخشها تفاوتهاي زيادي دارد.
ورود بسيج دانشجويي به عرصههاي علم و فناوري به دليل هويت و رسالت تشكيلاتي بسيج دانشجويي است. بسيج دانشجويي به عنوان يك تشكل انقلابي، پيشتاز و آرمان خواه به دنبال تحقق اهداف و آرمانهاي انقلاب اسلامي در همه زمينهها، بخصوص آموزش و پژوهش است.
برداشت ما از شرايط كنوني اين است كه اهداف انقلاب در حوزه علمي و پژوهشي محقق نشده و تحولي كه بايد در اين عرصه در دانشگاهها صورت مي گرفت، مناسب نبوده است و بايد بر سرعت و حجم آن افزوده شود.
با توجه به اينكه نگاه بسيج دانشجويي به عرصه علم و فناوري يك نگاه جهادي و انقلابي مي باشد، مهم ترين هدف ما در اين حوزه مطالبه گري و جريانسازي است.
شبکه خبر دانشجو - با توجه به نگاه جهادي و انقلابي بسيج دانشجويي به عرصههاي علم و فناوري، مطالبه گري در اين حوزه توسط بسيج دانشجويي به چه معناست؟
احمديان: مطالبه گري بسيج دانشجويي در حوزه علم و فناوري به اين معني است كه ما مطالبهگر اهداف انقلاب در عرصه آموزش و پژوهش هستيم؛ چرا که ادعاي امالقرايي ايران بر جهان اسلام و طلايهداري مستضعفين و مسلمين جهان در پيشرفت و عدالت، نيازمند تحول در عرصه علمي و پژوهشي در اين زمينه هاست و بدون آن پيشرفتي حاصل نخواهد شد.
معتقديم تحولي كه پيشرفت را به ارمغان آورد و عدالت ثمره شيرين آن باشد، صورت نگرفته؛ البته تلاشها و حركتها شروع شده، ولي نيازمند جهتدهي و هدفمندي است.
بسيج دانشجويي به عنوان يك تشكل انقلابي و آرمانخواه، مدعي پيشتازي است و براي اين تحول، مطالبهگري و جريانسازي در فضاي عمومي دانشگاهها و كشور اولويت اول ماست؛ البته مطالبه گري تنها پاسخگوي تحول در عرصه علم و فناوري نيست و در اين زمينه بايد برنامه ريزي صورت گيرد.
شبکه خبر دانشجو - اهداف شما در معاونت علمي و پژوهشي چيست و در اين معاونت به دنبال چه هستيد؟
احمديان: انجام كار تشكيلاتي و برنامهريزي مدون براي تحقق اين امر لازم است؛ توسعه و تقويت فعاليتهاي علمي، گسترش كارهاي تحقيقاتي، تربيت نيروهاي توانمند در عرصه تحقيق و پژوهش از اهداف كلان ما در فعاليتهاي علمي، پژوهشي است.
تربيت نيروي متخصص و متعهد كه داراي مديريت انقلابي و اسلامي باشند و اهداف انقلاب را در عرصه علم و فناوري دنبال كنند صورت نگرفته است؛ اين در حالي است که پيشرفت در اين عرصه بدون تربيت نيروهاي توانمند و متعهد ممكن نيست.
بنابراين بسيج دانشجويي قصد دارد به عنوان مجموعه انقلابي و آرمانگرا تلاش، و كمك كند تا انسانهاي كارآمد براي عرصههاي علم و فناوري تربيت شوند.
رفع عقبماندگيهاي علمي تنها با تكيه بر نيروهاي متعهد، متخصص و انقلابي و در يك كلام بسيجي امكانپذير است و جهاد علمي يعني اينكه ما با تكيه بر چنين افرادي با اين گونه نگرش، و با تلاش و مجاهدت و با اعتقاد راسخ به مباني ديني و انقلابي موانع را كنار زده و زمينه تحقق جنبش نرمافزاري را فراهم کنيم.
شبکه خبر دانشجو - بسيج دانشجويي چه وظايفي در عرصه علم و پژوهش در كشور دارد؟
احمديان: از وظايف بسيج دانشجويي در عرصه علم و فناوري تقويت بنيه علمي دانشجويان بسيجي در سطوح مختلف، ورود به عرصههاي آموزش و پژوهش در مقاطع بالاتر، تربيت نيروهاي توانمند پژوهشگر در سطوح مختلف كشور و در نهايت كمك به تربيت كادر آينده كشور و نظام است.
شبکه خبر دانشجو - اهداف راه اندازي كانونهاي علمي و پژوهشي چيست؟
احمديان: براي تحقق اهداف بسيج دانشجويي در كشور ساز و كارهاي لازم پيشبيني شده است؛ ايجاد انگيزه و تلاش در دانشجويان، افزايش نشاط علمي و ايجاد جريان سالم رقابتي علمي از اهداف اصلي راه اندازي كانونهاي علمي پژوهشي بسيج دانشجويي است.
تقويت بنيه علمي، ارتقاي سطح تحصيلي دانشجويان و آموزش علوم رايج و تشكيل گروه هاي مباحثاتي در رشتهها و گرايشهاي مختلف علمي از برنامههاي كانونهاي علمي- پژوهشي بسيج دانشجويي در دانشگاهها به شمار مي آيد.
هستهها و گروههاي علمي كه در زيرمجموعه كانونهاي علمي- پژوهشي قرار گرفتهاند براي عموم دانشجويان بوده و تمامي دانشجويان مي توانند در قالب هستههاي علمي سازمان دهي شده و فعاليت آموزشي و پژوهشي انجام دهند.
شبکه خبر دانشجو- با توجه به اينكه دانشجويان در هستههاي مختلف كانونهاي علمي- پژوهشي سازماندهي و فعاليت مي كنند، هدف از راه اندازي پژوهشكده دانشجويي بسيج دانشجويي در دانشگاهها چيست و اين امر چه كمكي به ارتقاي علم و فناوري خواهد داشت؟
احمديان: سطوح فعاليتهاي علمي در دانشگاهها متفاوت است و كساني كه وارد فعاليتهاي علمي، پژوهشي ميشوند، نيازمند يك قالب سازماني و مكان مناسب هستند تا بتوانند ايدههاي پژوهشي خود را در آن جا عملياتي كنند كه پژوهشكدههاي بسيج با اين اهداف در دانشگاهها در حال راه اندازي است.
افرادي كه در كانونهاي علمي- پژوهشي بسيج دانشجويي در دانشگاهها فعاليت ميكنند روشهاي تحقيق و پژوهش را مي آموزند و سپس در قالب پژوهشكدههاي دانشجويي بسيج سازماندهي مي شوند.
قرار است پژوهشكدهها در زمينه پژوهش و تحقيقات فعاليت كنند كه اين امر در سطوح مختلف با توجه به توانمنديها و امكاناتي كه در اختيار اين مراكز قرار داده مي شود، متفاوت است.
بعد از طي مراحل گفته شده، پژوهشكدهها بر مبناي فعاليت خود سطح بندي و قطببندي مي شوند كه از اولويتهاي بعدي اين پژوهشكدههاست.
شبکه خبر دانشجو- فعاليت پژوهشكدههاي بسيج دانشجويي به چه ترتيبي است؟ اين پژوهشكدهها داراي سطحبندي و قطببنديهاي خاصي خواهند بود و از نظر علمي و پژوهشي پيوند تخصصي ميان دانشجويان و دانشگاهها پديد ميآورند؟
احمديان: نكته مهم و اصلي در روند اجراي پژوهشكدههاي بسيج دانشجويي ايجاد فضاي رقابتي و انگيزشي در عرصه پژوهشي در سطح كشور است و برنامههاي ما در اين مراكز به گونهاي است كه فعاليتهاي علمي دانشجويان را در همه سطوح حمايت مي كند.
با توجه به طيف گسترده فعاليتهاي علمي در سطح دانشگاهها به سطحي از فعاليتهاي كاربردي خواهيم رسيد كه قادرند به عرصههاي تحقيقاتي و پژوهشي سيستمهاي مديريت، فناوري و صنعت كشور وارد شوند كه اين امر با هدايت كانونها و پژوهشكدههاي بسيج دانشجويي و حمايت آنها ممكن است.
علت پيشنهاد ايجاد پژوهشكدههاي دانشجويي، حمايت و هدايت فعاليتهاي تحقيقاتي و پژوهشي دانشجويان بوده است.
فضاي دانشجويي فضاي آموزش، تمرين و تجربه است و اگر بخواهيم افراد توانمند، باانگيزه و متعهد در اين زمينه تربيت كنيم و انگيزه لازم را به دانشجويان بدهيم و اعتماد به نفس آنها را بالا ببريم بايد زمينه و فرصت انجام اين كارها را در اختيار آنها قرار دهيم.
بايد بپذيريم كه دانشجو در مرحله آزمون و خطاست، بنابراين براي اينكار هم بايد هزينه كنيم و هم تحمل داشته باشيم، اما متأسفانه پژوهشكدههاي موجود اين ظرفيت و امكان را ندارند و امكان اين آزمون و خطا را در اختيار پژوهشگران جوان قرار نميدهند.
بايد تأكيد كنم كه ما به دنبال عنوان و اسم و رسم نيستيم؛ ما ميگوييم مجوز فعاليت پژوهش در اين سطح را در اختيار دانشجويان بسيجي قرار دهيد و از آنها حمايت كنيد. اگر تأكيد بر ايجاد پژوهشسرا و پژوهشكده ميكنيم بخاطر اين است كه در كشور ما غالب فعاليتهاي علمي و پژوهشي و صدور مجوزهاي لازم در اين پژوهشكدهها صورت مي گيرد.
مجددا تأكيد ميكنم فعاليتهاي چند ساله بسيج دانشجويي در عرصههاي علمي و پژوهشي در قالب هستههاي كانونها، ظرفيتهاي جديدي بوجود آورده است. اين ظرفيتها نياز به حمايت و پشتيباني دارد تا تأثيرگذاري لازم را در عرصه تحقيق و پژوهش داشته باشد؛ اين در حالي است كه اگر در اين زمينه اقدامي نكنيم قطعاً متضرر خواهيم شد.
جشنواره ممتازان، مخترعان و مبتكران فضاي سالم رقابتي را در عرصه پژوهش، تحقيقات و ابتكارات بوجود آورده است؛ تكوين و تدوين اين فعاليتها و ايجاد يك فضاي پرنشاط و سالم علمي و پژوهشي نياز به حمايت و پشتيباني دارد.
اگر بخواهيم در فضاي دانشگاهها يك جريان علمي و پرنشاط ايجاد كنيم، دانشجويان بسيجي بهترين و مؤثرترين افراد براي ايجاد اين جريان خواهند بود؛ البته بدون حمايت حقوقي و تشكيلاتي اين امر ميسر نيست.
پژوهشكدههاي بسيج دانشجويي به دنبال اسم و رسم نيستند، بلكه اين مراكز به دنبال اخذ مجوز و فعاليت در عرصههاي علمي و تحقيقاتي هستند تا بتوانند با حفظ هويت تشكلي و استقلال فكري در اين عرصه نقشآفريني كنند.
دانشجو به لحاظ ويژگيهاي فردي و خصوصيات دانشجويي ميتواند الگوهاي جديد و ايدههاي نو ارائه دهد، خلاقيت داشته باشد و اگر با نگاه جهادي و انقلابي ممزوج شود ميتواند بسياري از گرههاي موجود را بگشايد.
ما موظفيم اين فرصت را در اختيار آنها قرار دهيم؛ البته صبر و تحمل ميخواهد؛ چرا كه راه طولاني است، ولي مقصد بسيار ارزشمند و متعالي است.
شبكه خبر دانشجو- موانع قانوني راهاندازي پژوهشكدههاي دانشجويي چيست؟
احمديان: نسخه موجود در وزارت علوم جوابگوي اين نياز نيست. آنچه وجود دارد مربوط به چندين سال پيش است، بنابراين نميتواند تحول آفرين باشد؛ چرا كه اصلاً با نگاه دانشجويي تدوين نشده و مخصوص مراكز بسيار تخصصي است.
مقايسه پژوهشكدههاي دانشجويي با آن قالبها عادلانه و منطقي نيست؛ متأسفانه با تكيه بر اين موضوع، پيشنهاد ما را رد ميكنند، در حالي كه اصلاً پژوهشكدههاي ما در چنين قالبي نميگنجد.
شبكه خبر دانشجو- آيا پژوهشكدههاي دانشجويي بسيج براي جبران خلاءهاي پژوهشي راه اندازي مي شوند؟
احمديان: در مقوله تحقيق و پژوهش چند مشكل وجود دارد؛ نكته اول اينكه جهت گيريهاي علمي با نيازهاي كشور متناسب نيست، دوم اينكه پژوهشها كليشهاي و تكراري شدهاند و نكته سوم انحصار موجود در اين عرصه است.
اقدامات بسيج دانشجويي در زمينه راه اندازي پژوهشكدههاي دانشجويي موجب نوآوري، كاهش هزينه و ايجاد جريان فعال، بانشاط و سالم مي شود، فضاي تمرين و آزمون و خطا را براي دانشجوي بسيجي ايجاد ميكند و اين لازمه فعاليت علمي و تحقيقي يك دانشجو است.
با توجه به گستره فعاليت هاي علمي - پژوهشي بسيج دانشجويي، در هر يك از پژوهشكدههاي دانشجويي چندين نفر مشغول به فعاليت مي شوند. انگيزههايي كه وجود دارد و تلاشهايي كه صورت ميگيرد مي توان از آن با نام جهاد علمي ياد كرد.
شبكه خبر دانشجو- چند پژوهشكده دانشجويي در كشور راه اندازي مي شود و براي راه اندازي چه اولويتهايي در نظر گرفته مي شود؟
احمديان: بسيج دانشجويي توانايي ايجاد 40 پژوهشكده دانشجويي را در سطح كشور دارد.
اولويت راه اندازي پژوهشكدههاي دانشجويي در دانشگاههايي است كه از نظر علمي و رتبه بندي وزارت علوم و وزارت بهداشت، و از تاثيرگذاري علمي در فضاي كشور از سطح مطلوبي برخوردارند.
اولويت ديگر براي راه اندازي اين مراكز توان بسيج دانشجويي آن مراكز است. تا كنون بسياري از دانشگاهها اعلام آمادگي كرده اند و به صورت مكتوب با دفاتر بسيج دانشجويي در دانشگاهها به توافق رسيدهاند؛ همچنين تفاهم نامهاي با وزير علوم، تحقيقات و فناوري امضا شده است.
براي راه اندازي اولين پژوهشكده دانشجويي منتظر مجوز رسمي از مراجع رسمي هستيم كه به محض دريافت مجوز، آمادگي راه اندازي 10 پژوهشكده در دانشگاهها را داريم.
شبكه خبر دانشجو- بودجههاي پژوهشكدههاي بسيج دانشجويي از چه طريقي تامين مي شود؟
احمديان: بودجه اوليه به اين پژوهشكدهها مانند ساير برنامههاي بسيج از دانشگاهها و بسيج دانشجويي تامين مي شود، ولي هزينههاي اصلي اين پژوهشكدهها از طريق فعاليتهاي تحقيقاتي، پژوهشي تامين ميشود و پيش بيني ميشود اين مراكز در آمدزايي مناسبي نيز داشته باشند تا بتوانند به صورت خودگردان فعاليت كنند.
شبكه خبر دانشجو- بدنه اصلي پژوهشكدههاي بسيج دانشجويي از چه افرادي تشكيل مي شود؟
احمديان: اين پژوهشكدهها داراي اساسنامهاي است كه شوراي مركزي پژوهشكده در آن مشخص شده است. به طور قطع پژوهشكدههاي دانشجويي بسيج بايد از اعضاي هيئت علمي باشند؛ زيرا نبود استادان و اعضاي هيئت علمي در بدنه اين پژوهشكدهها موجوديت اين مراكز را زير سوال مي برد.
در اين اساسنامه اعضاي شوراي عالي سياستگذاري كه همان هيئت امنا هستند مشخص مي شود و استادان دانشگاهها نيز در اين شورا حضور دارند.
همچنين تمامي فعاليتهاي پژوهشي و تحقيقاتي بايد فرآيند علمي و تخصصي را زير نظر شوراي سياستگذاري طي كنند.
شبكه خبر دانشجو- در پايان اگر مطلبي داريد بفرماييد؟
احمديان: دانشجويان بسيجي همواره پيشتاز بودند و منتظر مسئولان نمي مانند، بنابراين اگر امروز دير بجنبيم از آنها عقب خواهيم ماند.
با توجه به فرمايشات مقام معظم رهبري در ديدار دانشجويان استان فارس، دانشجويان اين مسئله را از ما و مسئولان مطالبه مي كنند؛ البته مطالبه آنها بحق بوده و آنها بجد پيگير هستند.
انتظار اين است كه از اين فرصت موجود استفاده شود و زمينه فعاليت دانشجويان بسيجي در اين پژوهشكده ها فراهم شود./انتهاي پيام/