چشم دل باز کن...
در رابطه مكالمه عبد و مولا قرائت قرآن كمتر از نماز اهميّت ندارد، چه اينكه همانطور كه نماز سخن گفتن عبد با مولا است قرائت قرآن سخن گفتن مولاست با بندهاش لذا قرائت قرآن امرى شريف است و چون نماز، شرائطى دارد كه بجا آوردن آنها لازم است.
خداى تعالى در اين باره مىفرمايد: «رَتِّلِ القُرآنَ تَرْتِيلا» امير المؤمنين(ع) در تفسير اين آيه شريفه مىفرمايد: «ترتيل» آن است كه الفاظ قرآن را به درستى بيان كنى آن را چون شعر به تعجيل و بريده بريده نخوانى، و مانند ريك نپاشى پس بوسيله قرآن قلبهاى سخت خود را بكوبيد و سعى و همّتان تمام شدن سوره نباشد.
امام صادق(ع) مىفرمايد: قرآن با حزن نازل شده پس آن را با حزن بخوانيد.
نبى اكرم(ص) مىفرمايد: «قرآن بخوانيد و گريه كنيد و اگر نمىتوانيد گريه كنيد خود را به گريه بزنيد».
امام صادق(ع) فرمود: كسى كه قرآن بخواند و براى آن خضوع نكند و روحش پرواز نكند و حزن و خوف در او ريشه نزند عظمت خدا را ناچيز شمرده و زيانبار است.
بنابر اين قارى قرآن به سه چيز نياز دارد:
1 - قلب خاشع 2 - بدن فارغ 3 - محل خلوت.
چون قلبش براى خدا خشوع كند شيطان از او مىگريزد. و چون بدنش از كارهاى ديگر فارغ شود براى خواندن قرآن آماده مىشود و در نتيجه عارضهاى كه او را از نور و فوائد قرآن محروم كند براى او پيش نمىآيد. و چون بعد از احراز اين دو خصلت گوشهاى خلوت برگزيد و از خلق كناره گرفت جان و روحش با قرآن انس مىگيرد و حلاوت كلام خدا با بندگان صالحش را مىچشد، و آنگاه لطف او را نسبت به اين بندگان و اختصاص آنها را به كرامات خدايى و اشارات بديعش در مىيابد.
پس چون پيمانهاى از اين سرچشمه نوشيد هيچ حالتى را بر آن حالت و هيچ وقتى را بر آن وقت ترجيح نمىدهد، و آن را بر هر عبادت و طاعتى مقدم مىدارد زيرا مناجات بى واسطه با پروردگار در اين حال است.
پس بنگر كه كتاب پروردگار و منشور ولايت خود را چگونه مىخوانى و چه سان اوامر و نواهى او را اجابت و تا چه مقدار حدودش را مراعات مىكنى زيرا كه آن كتاب كريمى است كه باطل از هيچ سويى نه از روبرو و نه از پشت سر به آن راه ندارد و آن فرستاده خداى حكيم ستوده است.
پس آن را با ترتيل بخوان و هنگامى كه به وعده و وعيدش مىرسى بايست و در حال خود تأمل كن و در مثالها و اندرزهايش تفكر كن و بر حذر باش كه با قرائت ظاهرش حدود آن را زير پا بگذاري.(1)
1- ترجمهاخلاق.