شرايط و موانع سير و سلوك

سير و سلوك داراي چند مانع است:

1- سالك در هيچ لحظه اي از لحظات حركت خود، نبايد احساس وصول يا امتياز و برتري كند. اگر چنين آفتي گريبان سالك را بگيرد، نه تنها از حركت به مراحل بعدي باز خواهد ماند، بلكه نفس كمال جوي او به قهقرا خواهد رفت.

2- اشتغالات و علايق دنيوي، مانند ثروت اندوزي، مقام جويي، شهرت طلبي و محبوبيت خواهي ميان مردم، از امور تباه كننده سير و سلوك به شمار مي روند. البته اگر ثروت و مقام وسيله اي جهت تنظيم حيات خود و ديگران باشد، نه تنها مانع راه كمال نخواهد بود، بلكه به خاطر مشقت هايي كه سالك در اين مسير تحمل مي كند، عبادت تلقي خواهد شد.

3- اشباع حس خودخواهي به هر شكل و با هر وسيله، مانع نيرومندي براي سير و سلوك است. ادعاي تزكيه نيز سد راه كمال است. برخي ادعاي تزكيه را به عنوان بيان واقعيت ناشي از خودخواهي نمي دانند، اما عرفاي بزرگ اين مطلب را نمي پذيرند، زيرا همه عظمت ها و امتيازات سالك از الطاف الهي است و استناد آن ها به خود، نوعي شرك محسوب مي شود.

4- شكوفايي ها و روشنايي هاي خيره كننده كه در حالات عرفاني براي سالك حاصل مي شود، از ديگر موانع سير و سلوك است. برخي از اهل سلوك با بروز اين حالات لذت بار، خود را گم مي كنند و اين حالات را آخرين منزلگاه كمال تلقي مي كنند، در حالي كه اين حالات فقط براي تشويق و تحريك سالك جهت ادامه راه است.

5 - به فعليت رسيدن قدرت هاي شگفت انگيز، نظير اطلاع از دل ها، امور مخفي، اخبار گذشته و آينده، تصرف در امور مادي و نفوس، گاهي سالك را از كمال باز مي دارد. سالك بايد بداند كه هدف وي وصول به حق است، نه تحقق كرامات. وصول به لقاء الهي، برتر و با عظمت تر از كشف و كرامات است.

6- حالت آرامش و آزادي مطلق و اشراف برعالم هستي، از عظمت هاي شگفت انگيز روح است كه اگر سالك آن را از خود بداند، ممكن است از عظمت روح خود غفلت كرده، ادعاي "اناالحق" كند.

7- احساس شكوفايي و ابتهاج روح، نشانه ورود به جاذبه الهي و تجلي صفات حق تعالي بر دل سالك است. سالك بايد مراقب باشد كه اين احساس سد راه كمال او نشود.

منبع: سايت علامه جعفري.