انسان بايد در برابر حقيقت تسليم باشد
به گزارش گروه معارف «شبکه خبر دانشجو»، حجت الاسلام محمد حسين زاده در همايش جايگاه عقل در معارف ديني که با موضوع اعتبار ادراک عقلي در قلمرو دين که در سالن همايشهاي دفتر تبليغات اسلامي مشهد برگزار شد، گفت: با نگاهي گذرا به گفتههاي متکلمان و فيلسوفان مغرب زمين پس از عصر رنسانس تا کنون بدين نتيجه دست مييابيم که در حوزه معرفتهاي ديني، کساني که تمسک به عقل در کسب معرفت ديني مخالفت ورزيدهاند و ديدگاههاي بديلي در برابر آن ارائه کردهاند، عموماً دشواريهاي معرفت شناختي و منطقي و حل نشدن پرسشهاي معرفت شناختي و منطقي، آنان را به سوي انتخاب چنين نگرشهايي سوق داده است.
عضو هيئت علمي گروه فلسفه مؤسسه امام خميني(ره) افزود: با پيدايش رنسانس تحول ژرفي در تفکر فلسفي - معرفت شناختي اروپا پديد آمد، در اين رويکرد مهم علاوه بر تمايزهاي روشي و محتوايي، تمايز ديگري به لحاظ تفسير حقيقت تکوين يافت، بر اساس اين تفسير نوين، حقيقت عبارتست از عيني کردن ذهن و نه مطابقت ذهن يا صور ذهني با اعيان خارجي.
اين استاد دانشگاه در ادامه خاطرنشان کرد: اگر کسي بي تعصب و فارغ از تعهد به دين يا مذهب خاصي بينديشد، معرفت شناسي او را به اين نتيجه رهنمون ميکند که همه منابع يا ابزارهاي متعارف در معرفت بشري غير ديني، در معرفت ديني کارآيي دارند، بدين سان به لحاظ معرفت شناسي، راه دستيابي به معرفت حقيقي يعني گزارههاي مطابق با واقع مسدود نيست و نميتوان گفت ايمان ديني با شکاکيت در گذارههاي اعتقادي جمع ميشود، پژوهش آزاد و خردمندانه با ايمان و حقيقت منافاتي ندارد؛ اما نميتوان نتيجه گرفت که ايمان و شک قابل جمع هستند.
حجت الاسلام حسين زاده يادآور شد: براي دست يابي به حقيقت افزون بر انديشه ورزي و تحقيق، مرتبهاي از تهذيب و پرهيزکاري نيز لازم است، نصاب حداقلي آن اين است که انسان در برابر حقيقت تسليم باشد و دلبستگيها، علاقهها و نفرتها مانع پذيرش حق نشوند، در اين گستره خردورزي و تحقيق شرط لازم است؛ اما کافي نيست؛ بنا بر اين نميتوان خرد ورزي و تحقيق در دين را ناديده گرفت، بر خلاف ايمان گروي که در مکتبهاي کلامي مسيحي بسيار رسوخ يافته است، از منظر اسلام و عموم متفکران آن راه معرفت بسوي عقايد مسدود نيست و ميتوان به وسيله منابع يا ابزارهاي متعارف به معرفت دست يافت./انتهاي پيام/