سخنان كوتاه امام حسن عسكرى(ع) در زمينههاى حكمت، زهد و اندرز
- نه جدال كن تا شكوهت برود و نه شوخى و مزاح تا بر تو گستاخ شوند.
- كسى كه به نشستن در پايين هر مجلس و محفلى تن دردهد، تا زمانى كه برخيزد خدا و فرشتگان پيوسته بر او درود فرستند.
- در پاسخ به نامه يكى از شيعيانش كه اختلاف شيعيان را به اطلاع آن حضرت عليه السلام رسانده بود، نوشت: همانا خطاب و روى سخن خداوند تنها با خردمندان است و مردم در اعتقاد به من چند گروهند: يكى صاحب بصيرت و بينايى كه به راه نجات بوده و به حق چنگ زده، و به فرع حقيقت درآويخته است، بىآنكه شك و ترديدى داشته باشد، و جز من هيچ پناهى نجويد، و گروهى حق و حقيقت را از اهل آن برنگرفتهاند، آرى آنان همچون مسافر دريايند، كه با امواج آن به حركت آيد و در آرامش و سكونش آرام گيرد، و گروهى كه شيطان بر آنان چيره و غالب گشته، و به جهت حسادتى كه دارند كارشان انكار اهل حقّ و دفع حقّ به باطل است، پس آنان را كه تمايل به راست و چپ دارند واگذار، زيرا چوپان هر گاه كه اراده كند و بخواهد با كمتر تلاشى گوسفندانش را جمع مىكند. مبادا اسرار را فاش كرده و رياستطلبى كنيد، كه آن دو موجب نابودى و هلاكتند.
- از جمله گناهان نابخشودنى اين است كه گفته شود: اى كاش جز بر اين گناه مؤاخذه نشوم، سپس فرمود: شرك در ميان مردم از حركت مورچه بر روى پارچهاى سياه در شبى تاريك پنهانتر است.
- «بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم» به اسم اعظم خداوند، از سياهى چشم به سفيدى آن نزديكتر است.
- زمانى جماعتى از شيعيان در امامت آن حضرت عليه السلام اختلاف كردند، نامهاى بدين مضمون نگاشت: هيچ يك از پدرانم بمانند من دچار مصيبت شكّ و ترديد اين گروه از شيعيان نشده بودند، پس اگر اين امامت كه بدان معتقد بوده و ديانت ورزيدهايد موضوعى موقّتى و پايان يافتنى بود، جاى شكّ داشت، و اگر تا زمانى كه امور خداوند جارى است امامت نيز پيوسته و باقى خواهد بود ديگر اين شكّ چه معنا دارد؟!
- دوستى و محبّت نيكان بيكديگر پاداش و ثواب آنان است، و دوستى اشرار به نيكان، برترى نيكان است، و خصومت اشرار به نيكان، زيب و زيور نيكان است، و دشمنى نيكان با اشرار موجب رسوايى اشرار است.
- از نشانههاى فروتنى: سلام كردن به همه و نشستن در پايين مجلس است.
- خنده بىدليل و بىمورد از جهل و نادانى است.
- از جمله گرفتاري هاى كمرشكن، همسايهاى است كه چون خوبى يا كار نيكى بيند آن را پنهان سازد، و چون بدى بيند آن را افشا نمايد.
- به شيعيان فرمود: شما را سفارش مىكنم به رعايت تقواى الهى، پرهيز در دين، و تلاش و كوشش در راه خدا، راستگويى، پس دادن امانت به كسى كه به شما اعتماد كرده، خوب باشد يا بد، طول سجده، خوش همسايگى، زيرا محمّد صلّى اللَّه عليه و اله و سلّم همين دستورات را آورده است، و در ميان قوم خود نماز گزاريد، و در عزايشان شركت كنيد، و از بيمارانشان عيادت نماييد و حقوقشان را رعايت كنيد، زيرا هر يك از شما كه در دينش پارسا، و در كلامش صادق بوده و امانت را پس دهد، و اخلاقش را با مردم نيكو دارد، كه گويند: او شيعى مذهب است، همين مرا شاد و خرسند سازد. از خدا بترسيد، و پسنديده و نيكو باشيد، نه بدنام و رسوا، همه دوستى و محبّت را بسوى ما جلب نماييد، و هر زشتى و ننگى را از ما دور سازيد، زيرا هر خوبى كه درباره ما گويند ما اهل آنيم، و هر بدى كه گفته شود از ما بدور است. ما را در كتاب خدا حقّى، و با رسول خدا صلّى اللَّه عليه و اله و سلّم خويشى و نسبتى است، و از جانب خدا پاكى و طهارتى است، غير ما هيچ كس دعوى اين مقام نكند جز دروغگو، بسيار ذكر خداى گوييد، و در فكر مرگ باشيد، و زياد قرآن بخوانيد و بر پيامبر صلوات فرستيد، زيرا صلوات بر پيامبر 10 حسنه دارد. سفارشاتم را بخاطر بسپاريد و شما را بخدا مىسپارم. و سلام و درود من بر شما باد.
- عبادت نه به كثرت روزه است و نه به فزونى نماز، بلكه به بسيارى تفكر در امر خداوند است.
- چه بد است آن بندهاى كه دو رو و دو زبان است، برادرش را در حضور مىستايد، و در غياب بدگويي مىكند، اگر عطايى يابد بر او حسد ورزد، و چون گرفتار شود تنهايش گذارد.
- خشم كليد هر شرّى است.
- آسايش كينهتوزان از همه مردم كمتر است.
- بىشكّ شما را عمرى كوتاه و روزهائي محدود است، و مرگ؛ ناگاه و بىخبر سر رسد، هر كس خوبى و خيرى بيفشاند، خوشى و سعادتى درو كند، و هر كس بدى و شرّى افشاند، ندامت و پشيمانى درو كند، زارع و كشاورز را همان باشد كه افشانده است، نه كندرو از بهرهاش درماند، و نه حريص آنچه از او نيست دريابد، و هر كس كه نعمتى يابد خدايش ارزانى داشته، و هر كس از شرّى محفوظ ماند خدايش او را حفظ نموده است.
- مؤمن براى مؤمن مايه بركت است، و بر كافر حجّت و دليل.
- انديشه و خرد فرد احمق در دهان او است، و دهان فرد حكيم در انديشه و خرد او.
- مبادا روزى تضمين شده تو را از عمل واجب بازدارد!
- هيچ كس را بگونهاى احترام مكن كه موجب زحمت او شود.
- هر كس كه برادرش را در خفا و پنهانى اندرز دهد، بدون شكّ او را آراسته، و اگر آشكارا موعظه كند رسوايش ساخته است.
- هيچ گرفتارى و بلايى نيست جز آنكه نعمتى الهى آن را احاطه كرده است.
- چه زشت است براى مؤمن؛ تمايل بچيزى كه مايه خوارى او است.
/انتهاي پيام/