نصايح سه گانه‏

قَالَ الامام على عليه السلام: «كَانَتِ الفُقَهَاءُ وَ الْحُكَمَاءُ إذَا كَاتَبَ بَعْضُهُمْ بَعْضاً كَتَبُوا بِثَلَاثٍ لَيْسَ مَعَهُنَّ رَابِعَةٌ: مَنْ كَانَتْ الآخِرَةُ هَمَّهُ كَفَاهُ اللَّهُ هَمَّهُ فِى الدُّنْيَا وَ مَنْ أصْلَحَ سَرِيرَتَهُ أصْلَحَ اللَّهُ عَلَانِيَتَهُ وَ مَنْ أصْلَحَ فِيمَا بَيْنَهُ وَ بَيْنَ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ أصْلَحَ اللَّهُ فِيمَا بَيْنَهُ وَ بَيْنَ النَّاسِ». «بحار الأنوار، ج 74»

امام على عليه السلام مى‏فرمايد: فقها و حكما هرگاه مى‏خواستند نامه‏اى به هم بنويسند (و نصيحتى كنند)، 3 جمله مى‏نويسند كه چهارمى ندارد: كسى كه همّتش آخرت باشد، خداوند مهمّات او را در دنيا كفايت مى‏كند و كسى كه باطنش را اصلاح كند، خداوند ظاهر او را اصلاح مى‏كند و كسى كه رابطه خود را با خدا اصلاح كند، خداوند رابطه او را با مردم اصلاح مى‏كند.

شرح حديث

امام عليه السلام در ابتداى اين حديث مى‏فرمايد: فقها و حكما هرگاه مى‏خواستند نامه‏اى به هم بنويسند و نصيحتى كنند، اين سه جمله را مى‏نوشتند؛ ممكن است تعبير «فقها» اشاره به تابعين شرع و «حكما» اشاره به تابعين عقل باشد، نصايح سه گانه عبارتنداز:

1- اگر بر سر دو راهى دنيا و آخرت قرار گرفتيد و ادامه هر دو ممكن نبود، آنها كه به راه آخرت بروند، خدا مشكل دنياى آنها را هم حل مى‏كند، «وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً* وَ يَرْزُقْهُ مَنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ؛ و هر كس تقواى الهى پيشه كند، خداوند راه نجاتى براى او فراهم مى‏كند و او را از جايى كه گمان ندارد، روزى مى‏دهد».(طلاق/2و3)

2- در رابطه انسان با خودش، در جايى كه ظاهر و باطن در تضاد قرار گيرد كسى كه باطنش را اصلاح كند، خدا ظاهرش را اصلاح مى‏كند.

3- كسى كه در دو راهى رضاى خالق و مخلوق، رضاى خالق را در نظر بگيرد، خدا رابطه او را با بندگان اصلاح مى‏كند.

اينها شاخه‏هاى «توحيد افعالى» است، يعنى اگر اعتقاد داريم كه دل‏هاى بندگان به دست خداست بايد به سمت رضاى خدا برويم و رفتن به اين سو، چيزى از ما نمى‏كاهد.

اين كه امام فرمود 3 چيز است و چهارمى ندارد دليل آن، اين است‏./انتهاي پيام/