فلسفه لعن

چرا شيعه، دشمنان اسلام و مسلمين و پيامبر(ص) و اهل بيتش را لعن مى کند؟ آيا واژه لعن و به طور کلى تبرّى، موجب خشونت گرايى و دشمن تراشى نيست؟ آيا اين امر موجب تفرقه بين مسلمانان و در نتيجه تسلط کفّار نمى گردد؟ بهتر آن نيست شيوه اى ديگر پيش روى قرار دهيم، به جاى گلوله از گل سخن بگوييم و استراتژى «صلح و سکوت و سلام» را برگزينيم؟

اينها سوال ها و اشکال هايى است که از طرف مخالفان مطرح مى شود، و نيز گاهى مشاهده مى شود که در بين جوانان نيز اين سوال مطرح است که چرا ما دشمنان گذشته خود را لعن مى کنيم و از آنها تبرّى مى جوييم؟

در اين قسمت به اين موضوع مهم مى پردازيم.

لعن در لغت

راغب اصفهانى مى گويد: «لعن به معناى طرد و دور کردن با غضب است. لعن اگر از جانب خدا باشد در آخرت به معناى عقوبت و در دنيا به معناى انقطاع از قبول رحمت و توفيق است. و اگر از انسان باشد به معناى دعا و نفرين و درخواست بر ضرر غير است.»(1)

طريحى مى گويد: «لعن به معناى طرد از رحمت است.»(2)

ابن اثير مى گويد: «اصل لعن به معناى طرد و دور کردن از خداست و از خلق، به معناى سبّ و نفرين است.»(3)

لعن در پرتو قرآن و روايات

خداوند متعال در قرآن کريم 37 بار «لعن» را با انتساب به خودش و نيز يک بار با انتساب به مردم به کار برده است. و اين حدّ به کار بردن اين واژه فى حدّ ذاته دليل بر مشروعيت لعن از حيث اصل اوّلى است.

در قرآن هيچ موردى وجود ندارد که از لعن نهى شده باشد، در حالى که از سبّ نهى شده است؛ آن جا که مى فرمايد «وَلاتَسُبُّوا الَّذينَ يَدْعُونَ مِنْ دوُنِ اللهِ فَيَسُّبُوا اللهَ عَدْواً» (4). «و شما مؤمنان به آنان که غير خدا را مى خوانند دشنام ندهيد تا مبادا آنان هم از روى دشمنى و جهالت خدا را دشنام دهند.»

همچنين با مراجعه به سنت نبوى پى مى بريم که پيامبر اکرم (صلى الله عليه وآله) تعبير «لعن» و مشتقات آن را در موارد بسيارى، حتى در خصوص مسلمانان و برخى از صحابه به کار برده است؛ نهى هايى که با غضب شديد همراه بوده است، به جهت کارهاى زشتى که از آنها صادر شده بود.

با مراجعه به موسوعه هايى که در مورد احاديث نبوى نوشته شده پى مى بريم که پيامبر (صلى الله عليه و آله) بيش از 300 مورد بر ديگران لعن کرده اند.(5)

پيامبر (صلى الله عليه وآله) فرمود: «خدا لعنت کند شراب، شرابخوار، ساقى، بايع و مشترى آن را»(6) و نيز فرمود: «خدا لعنت کند رشوه دهنده و رشوه گيرنده را در قضاوت»(7) و نيز فرمود: «خدا لعنت کند ربا و گيرنده و دهنده و نويسنده و شاهد ... آن را»(8)

1- مفردات راغب، ص471، 3.
2- مجمع البحرين، ج6، ص309.
3- النهايه، ج 4 ص 330.
4- انعام (6) آيه 108.
5- موسوعه اطراف الحديث النبوى، ج6، ص 594 ـ 606.
6-سنن ابى داود ج 3 ص 324.
7- مسند احمد ج 2 ص 387.
8-. الجامع الصغير ج 2 ص 406.

/انتهاي پيام/