آداب تحويل سال نو از ديد مراجع تقليد و هفت سين قرآني
امام صادق(ع) درباره نوروز فرموده است: «هيچ نوروزي نيست كه ما در آن متوقع گشايش و فرجي نباشيم؛ زيرا نوروز از روزهاي ما و شيعيان ماست.»
امام خميني(ره) در يكي از پيام هاي نوروزي ميفرمايد: «اين عيد، هر چند يك عيد اسلامي نيست، ولي اسلام آن را نفي نكرده است.»
مرحوم محمد حسين كاشف الغطاء در جواب اين سوال كه اعتقاد مسلمانان و روش شما درباره روز اول سال (نوروز) چيست؟ چنين نوشت: نوروز مقتضاي جهان است در بشر و حيوان و جماد، بلكه در آسمان و زمين و هوا و فضا و بر اين اساس رواياتي از اهل بيت(ع) درباره نوروز به ما رسيده كه عيد گرفتن را تأييد كرده اند و نيز به نماز، ذكر و عبادت سفارش نموده اند و ...
بر همين اساس، شايسته است نظر برخي مراجع عظام تقليد را در خصوص آداب و اعمال زمان تحويل سال نو و توصيه هاي آنان را در اين باره مورد توجه قرار داد.
آيت الله مظاهري در مورد آداب تحويل سال نو، نكات مهمي را در سه بخش قرائت دعا، توسل به اهل بيت(ع) و محاسبه اعمال و دوري از اختلافات خانوادگي يادآور شده و مرقوم فرموده است:
1- بهترين چيزها در موقع تحويل، خواندن اين دعا، با توجه به معني است: «يا مقلّب القلوب و الابصار يا مدبّر الليل و النّهار يا محوّل الحول و الاحوال، حوّل حالنا الي أحسن الحال».
و از خداوند متعال با توسل به اهل بيت(ع) بخواهيد در اين سال، تقوا و رابطه با خودش و سلامتي و امنيت، براي شما مقدّر کند و فرج حضرت ولي عصر- ارواحنا فداه - انشاءالله حاصل شود.
همچنين محدث قمي در مفاتيح، در آخر دستورات ماه ها، نمازي در آن روز نقل مي کند و بعد از نماز دعايي و در آن دعا شرافت و کرامت آن عيد را نقل مي کند که خواندن آن خوب است.
2- هر کس بايد جداً حساب سال گذشته را بکند و اگر گناهکار است، جداً توبه کند و با حالت توبه وارد سال جديد شود.
3- بايد اين آتش اختلاف كه در همه خانهها رفته است، با دامن نزدن به آن خاموش شود و از گذشته ها هيچ حرفي زده نشود و گرمي و اتّحاد خانه و خانواده و مجالس با يگديگر حفظ شود.
همچنين حضرت آيت الله مبشر کاشاني ضمن توصيه همگان به رعايت آداب و اعمال وارده در كتب ادعيه به شرح دعاي «يا مقلب القلوب» پرداخت و سپس نكات مهمي را جهت زمان تحويل سال متذكر شد:
نماز و دعاهاي خاصي جهت تحويل سال در مفاتيح الجنان و كتب ادعيه ديگر آمده كه سزاوار است به آنها عمل شود، مطلب مهم توجه به لزوم تحول در سير انفسي انسان است كه به تبعيت از تحول در طبيعت بايد در انسان ايجاد شود پس بايد با توجه دعا كنيم و بگوييم:
«يا مقلب القلوب والابصار، يامدبرالليل والنهار، يامحول الحول والاحوال، حول حالنا الي أحسن الحال»
مدبر و دبير آفرينش، در حوزه حالات بشري، مقلب القلوب و الابصار، و در طبيعت مدبر الليل و النهار و محول الحول الاحوال است كه با تدبير خود، جهان را از حالي به حالي متحول نموده و دو آيت خود (ليل و نهار) را تدبير ميكند تا نظام احسن، مستقر و پايدار باشد.
پس از حضرتش مسئلت مي کنيم كه حال ما را به «احسن حال» تبديل کند؛ زيرا طبيعت بشر به جهت تعاقب و تنازع دو آيت «نفس اماره و لوامه» دستخوش تحولاتي مي شود كه با تمايلات نفساني و وساوس شيطاني غالباً سير نزولي داشته و «اسوء الحال» مي گردد و فقط اوست كه قدرت تحويل اسوءالحال به احسن الحال را دارد؛ پس از او مي خواهيم تا نظام هستي انسان نيز به احسن الحالات تبديل شود.
ترك گناه، تطهير ظاهر و باطن، نظافت لباس و خانه و محيط كار، تغيير روش هاي غلط زندگي به روش هاي صحيح، تجليل از والدين، ديد و بازديد و صله ارحام، اداي حقوق الناس، راضي شدن از مردم و راضي کردن ديگران كه به عللي از ما ناراضي باشند، شاد کردن دل ها با هبه و بخشش، عيادت مريض، دستگيري از فقرا و مستمندان، ذكر و توجه قلبي و لساني به خداوند متعال و توسل به اهل البيت عليهم السلام و ... تماما از اموري هستند كه از علائم استجابت دعاي ما هنگام سال تحويل و تحول و تكامل روح و نفس انسان مي باشند.
همچنين آيت الله علوي گرگاني ضمن بيان ضرورت تحول در روح و روان آدمي در زمان تحويل سال به هفت سين قرآني اشاره و مرقوم کرده است:
تحويل سال بايد در حقيقت تحول در روح و روان انسان ها و زنده شدن نفس غفلت زده انسان باشد؛ همان طور که در عالم طبيعت نيز بيداري طبيعت به وجود مي آيد و اين همان معناي حقيقي يا محول الحول و الاحوال است و لذا در روايات سفارش شده که در هنگام تحويل سال 360 مرتبه ذکر «يا محول الحول و الاحوال ...» الي آخر خوانده شود که اين خود شايد باعث بيداري نفس انسان در اين دنياي ظلماني و پر از فتنه شود و چقدر خوب است که علاوه بر هفت سين باستاني از هفت سين قرآني که اميرالمومنين علي عليه السلام دستور دادهاند استفاده شود و آن اين است که: بر روي ظرف چيني با زعفراني که با گلاب مخلوط شده اين هفت ذکر قرآني نوشته شود:
1- سلام علي آل ياسين 2- سلام علي نوح في العالمين 3- سلام علي ابراهيم 4- سلام علي موسي و هارون 5- سلام قولا من رب رحيم 6- سلام عليکم طبتم فادخلوها خالدين 7- سلام هي حتي مطلع الفجر؛ سپس اين نوشتهها با آب شسته شود (که بهتر است آب زمزم و يا باران باشد) و آب جمع شده را به افراد خانواده بنوشانيد اميد است که باعث دفع بلا و کسب سلامتي در طول سال جديد شود./انتهاي پيام/