نوروز در فقه
در فضيلت روزه روز نوروز
1ـ و يستحب فيه الصيام و الصلاه اربع رکعات بعد صلاه الظهرين و يسجد بعدها و يدعو بالمرسوم يغفر له ذنوب خمسين سنه.(1)
مستحب است در روز نوروز روزه گرفتن و خوانده چهار رکعت نماز بعد از نماز ظهر و عصر و بعد از نماز سجده کند و دعاء نمايد خداوند گناهان پنجاه ساله او را مىآمرزد.
2ـ و منها صوم يوم النيروز لما رواه الشيخ في المصباح عن المعلى بن خنيس عن الصادق عليه السلام قال اذا کان يوم النيروز فاغتسل و البس انظف ثيابک و تطيب بالطيب طيبک و تکون ذلک اليوم صائماً(2).
از جمله روزههاى مستحب روزه روز نوروز است همچنانکه شيخ در مصباح از معلى ابن خنيس نقل نموده است امام صادق عليه السلام فرمود هنگامى که روز نوروز رسيد پس غسلى بنما و پاکيزهترين جامههاى خود را بپوش و به بهترين بويها خود را خشبو گردان و در اين روز روزه بگير.
3ـ و منها صوم النيروز لامر الصادق عليه السلام به و منها الصوم لقضاء الحاجه کما يظهر ممن تتبع الاخبار(3).
از جمله روزههاى مستحب روزه روز نوروز است بواسطه دستور امام صادق عليه السلام و از جمله روزه براى برآورده شدن حاجات است چنانچه از تتبع استفاده مىشود.
4ـ و منها صوم يوم النيروز للمروى في مصباح المتهجد(4).
از جمله روزهائى که روزهاش مستحب است روزه عيد نوروز است چنانچه در مصباح روايتى نقل شده است:
5ـ کما يستفاد من النصوص ثبوت التأکد في غير ذلک (اى تأکد الصوم) کالنيروز من النصوص ثبوت التأکد في غير ذلک (اى تأکد الصوم) کالنيروز و اول يوم من المحرم و ثالثه و سابعه و التاسع و العشرين من ذى القعده(5).
چنانچه استفاده مىشود از روايت تأکيد زياد فرموده در مورد استحباب روزه در غير از مواردى که ذکر شد مانند روزه عيد نوروز و روزه اول محرم و سوم و هفتم و بييست و نهم ذى قعده الحرام.
مسلم است که پوشيدن لباس نو و پاکيزه هميشه و در همه جا لازم و جزء آداب اسلام است و اختصاص به عيد نوروز ندارد. ولى فتوا دادن فقيه بزرگى مانند شيخ انصارى که افقه فقهاء در قرن اخير است و کتب او در حوزههاى علميه تدريس و مورد مراجعه مراجع بزرگوار است . قطعاً دليل بر امتياز عيد نوروز بر روزهاى ديگر است.
6ـ اقسام الصوم اربعه نکتفي من هذا الفصل بذکر بعض المسائل اللتي هي مورد للخلاف. اقسام الصوم اربعه: واجب و ندب و مکروه و حرام. اما المندوب منه اقسام منها اول ذي الحجه، و منها يوم النيروز (6).
روزه بر چهار قسم است و در اين فصل اکتفاء مىنماييم به ذکر مسائلى که مورد اختلاف است روزه داراى چهار حکم است واجب و مستحب و مکروه و حرام اما روزههاى مستحب اول آنها روز اول ذى الحجه است و ديگر روزه روز عيد نوروز است.
قطعاً چنين مردان بزرگ و محققين جهان است که قرنهاست کتابها و تأليفاتشان در حوزههاى علميه تدريس مىشود و مورد مراجعه و استفاده مراجع و مجتهدين و محققين حاضر است فتوا دادنشان به استحباب غسل و نماز و روزه و دعاهاى مخصوص در روز عيد نوروز بدون دليل متقن و مستند و محکم نمىتواند باشد و همين فتاوا دليل بر اعتبار و احترام و امتياز عيد نوروز در اسلام است.
استحباب خواندن چهار رکعت نماز در روز نوروز در گفتار فقهاء و مراجع بزرگ شيعه
1ـ محمد ابن ادريس رحمه الله در سرائر نقل مىفرمايد: قال شيخنا ابو جعفر في مختصر المصباح ليستحب صلوه اربع رکعات و شرح کيفيتها في يوم النيروز الفرس.
شيخ طوسى در مختصر المصباح مىفرمايد مستحب است چهار رکعت نماز در روز عيد نوروز عجم خوانده شود.
و سپس کيفيت خواندن آن را بيان مىفرمايد: عن المعلى بن خنيس عن مولانا الصادق عليه السلام في يوم النيروز قال: اذا کان يوم النيروز فاغتسل و البس انظف ثيابک و تطيب باطيب طيبک و تکون ذلک اليوم طائماً فاذا طليت النوافل و الظهر و العصر فصل بعد ذلک اربع رکعات تقرأ في اول رکعه فاتحه الکتاب و عشر مرات انا انزلناه في ليله القدر، و في الثانيه فاتحه الکتاب و عشر مرات قل يا ايها الکافرون و في الثالثه عشر مرات سوره التوحيد و في الرابعه عشر مرات معوذتين و تسجد بعد فراغک من الرکعات سجده الشکر و تدعوا فيها يغفر لک ذنوب خمسين سنه.(7)
از معلى ابن خنيس نقل مکند که امام صادق عليه السلام در مورد عيد نوروز فرمودند: هنگامى که روز نوروز فرا رسيد پس غسل بکن و بپوش پاکيزهترين جامههاى خود را و خود را به بهترين عطرها معطر گردان و در اين روز روزه بگير و همين که نماز نافله و ظهر وعصر را خواندى پس چهار رکعت نماز بخوان در رکعت اول بعد از سوره «حمد» ده مرتبه سوره «قدر» بخوان و در رکعت دوم بعد از سوره «حمد» ده مرتبه سوره «قل يا ايها الکافرون» را قرائت کن و در رکعت سوم ده مرتبه سوره مبارکه «توحيد» را بخوان و در رکعت چهارم بعد از سوره «حمد» هر يک از معوذتين «سوره فلق و ناس» را ده مرتبه قرائت کن و سپس سر به سجده بگذار و سجده شکر به جا آور و براى آنچه از خدا مىخواهى دعا کن خداوند گناهان پنجاه ساله تو را مىآمرزد .
2ـ در کتاب شريف المهذب مىفرمايد: و يستحب فيه الصيام و صلوه اربع رکعات بعد صلاه الظهرين و يسجد بعدها و يدعوا بالمرسوم يغفر له ذنوب خمسين سنه (8).
مستحب است در روز عيد نوروز روزه گرفتن و خواندن چهار رکعت نماز بعد از نماز ظهر و عصر و سپس سجده به جاى آوردن و دعاء بطور معمول کردن که اين عمل باعث آمرزش گناهان پنجاه ساله خواهد گرديد.
3ـ مرحوم شيخ بهايى در کتاب جامع عباسى صفحه 78 مىفرمايد: بيست و چهارم نماز روز نوروز است و آن چهار رکعت است و سلام، در رکعت اول «فاتحه الکتاب» يک نوبت و «انا انزلناه» ده نوبت، در رکعت دوم بعد از «فاتحه الکتاب» ده نوبت« قل يا ايها الکافرون»، در رکعت سوم بعد از سوره «فاتحه الکتاب» ده نوبت سوره «قل هو الله احد»، در رکعت چهارم بعد از «فاتحه الکتاب» هر يک از «قل اعوذ برب الفلق» و «قل اعوذ برب الناس» را ده نوبت و بعد از سلام به سجده رود و اين دعاء را در سجده بخواند:
اللهم صل على محمد و آل محمد الاوصياء المرضيين و صل على جميع انبيائک و رسولک افضل صلواتک و بارک عليهم بافضل برکاتک و صل على ارواحهم و اجسادهم اللهم بارک على محمد و آل محمدو بارک لنا في يومنا هذا الذي فضلته و کرمته و شرفته و عظمت خطره اللهم بارک لي فيما انعمت به علي حتى لا اشکر احداً غيرک و وسع علي في رزقي يا ذا الجلال و الاکرام.
و وقت اين نماز بعد از اتمام نماز ظهر و عصر و نافله آن است که در اول وقت گذارده شود .
استحباب پوشيدن لباس نو و زيبا در روز نوروز در گفتار مجتهدين بزرگ شيعه
1ـ در کتاب شريف وسائل الشيعه جلد 2 صفحه 428 و جلد 288 5 و جلد 7 صفحه 346 بابى را عنوان فرموده به اين نام: «باب استحباب البس انظف الثياب فى النيروز» و در اين باب روايتى نقل مىفرمايد از امام صادق عليه السلام که حضرت فرمودند: روز عيد نوروز غسل بکن و زيباترين و پاکيزهترين لباست را بپوش و بهترين و معطرترين عطرها را استعمال کن.
2ـ در کتاب مصباح المتهجد صفحه 591 از امام صادق(ع) نقل مىکند که حضرت فرمودند: در روز نوروز غسل بنما و پاکيزهترين لباست را بپوش و با خوشبوترين عطرها خود را خوشبو بگردان.
3ـ در کتاب حدائق جلد 4 صفحه 212 مىفرمايد: اذا کان يوم النيروز فاغتسل و البس انظف ثيابک.
امام صادق(ع) فرمود همين که روز نوروز رسيد پس غسل بکن و پاکيزهترين لباست را بر تن کن.
4ـ شيخ انصارى در کتاب شريف طهاره صفحه 328 مىفرمايد: فاذا کان يوم النيروز فاغتسل و البس انظف ثيابک و تطيب باطيب طيبک.
همين که روز نوروز رسيد پس غسل کن و پاکيزهترين جامههاى خود را بر تن کن و به بهترين و خوشبوترين بويها خود را خوشبو گردان.
مسلم است که پوشيدن لباس نو و پاکيزه هميشه و در همه جا لازم و جزء آداب اسلام است و اختصاص به عيد نوروز ندارد. ولى فتوا دادن فقيه بزرگى مانند شيخ انصارى که افقه فقهاء در قرن اخير است و کتب او در حوزههاى علميه تدريس و مورد مراجعه مراجع بزرگوار است . قطعاً دليل بر امتياز عيد نوروز بر روزهاى ديگر است.
امام صادق عليه السلام در مورد عيد نوروز فرمودند: هنگامى که روز نوروز فرا رسيد پس غسل بکن و بپوش پاکيزهترين جامههاى خود را و خود را به بهترين عطرها معطر گردان و در اين روز روزه بگير و همين که نماز نافله و ظهر وعصر را خواندى پس چهار رکعت نماز بخوان در رکعت اول بعد از سوره «حمد» ده مرتبه سوره «قدر» بخوان و در رکعت دوم بعد از سوره «حمد» ده مرتبه سوره «قل يا ايها الکافرون» را قرائت کن و در رکعت سوم ده مرتبه سوره مبارکه «توحيد» را بخوان و در رکعت چهارم بعد از سوره «حمد» هر يک از معوذتين «سوره فلق و ناس» را ده مرتبه قرائت کن و سپس سر به سجده بگذار و سجده شکر به جا آور و براى آنچه از خدا مىخواهى دعا کن خداوند گناهان پنجاه ساله تو را مىآمرزد .
استحباب استعمال عطريات و خوشبو کردن خود در روز نوروز در گفتار مجتهدين بزرگ
1ـ در جلد 13 کتاب حدائق صفحه 380 مىفرمايد: عن الصادق عليه السلام قال اذا کان يوم النيروز فاغتسل و البس انظف ثيابک و تطيب باطيب طيبک و تکون ذلک اليوم صائماً .. الحديث.
2ـ و در جلد 4 حدائق صفحه 212 همين روايت عيناً نقل گرديده است.
3ـ در کتاب وسائل الشيعه جلد 7 صفحه 346 مىفرمايد:
محمد ابن الحسن في المصباح عن المعلى بن خنيس عن الصادق عليه السلام في يوم النيروز اذا کان يوم النيروز فاغتسل و البس انظف ثيابک و تطيب باطيب طيبک و تکون ذالک اليوم طائما .
4ـ در کتاب شريف المتهجد مىفرمايد: روى المعلى بن خنيس عن مولانا الصادق عليه السلام في يوم النيروز قال: اذا کان يوم النيروز فاغتسل و البس انظف ثيابک و تطيب باطيب طيبک.
معلى بن خنيس از امام جعفر صادق عليه السلام روايت کرده که حضرت فرمودند: هنگامى که عيد نوروز فرا رسيد پس غسل کن و پاکيزهترين لباس خود را بپوش و به بهترين بوىها خود را معطر ساز.
1- المهذب: ج 1 / .191
2- الحدائق: ج 13 / ص .38
3- کشف الغطاء: ص .324
4- المستند: ج 2 / ص .144
5- جواهر الکلام: ج 17 / ص .113
6- المستند: ج 17 / ص .299
7- مصباح المتهجد: ص .591
8- المهذب: ج 1 / ص .191
/انتهاي پيام/