همت مضاعف در توليد فکر

طاهره ناطقي - گروه انديشه؛ رهبرمعظم انقلاب درسخنان راه گشايي که به مناسبت حلول سال نو در حرم مطهر رضوي(ع) بيان فرمودند، با تاکيد مجدد بر «همت و کار مضاعف» که نام منتخب سال 89 از سوي ايشان است، به بعضي از مصاديق اساسي که همت و کار مضاعف مي طلبد اشاره فرمودند.

شايد بتوان گفت همت و کار مضاعف در توليد فکر، مهم ترين کار از نقطه نظر ميزان بازدهي باشد که مباني ديگر پيشرفت و ترقي برآن استوار است.

توليد فکر، حرکت عمده و مهمي است که اغلب بر گرده قشرهاي علمي کشور يعني حوزه و دانشگاه سنگيني مي کند.

توليد فکر درحوزه علوم انساني که بحث برانگيزترين و موثرترين شعبه علوم است، بايد از قطع وابستگي به ايده هاي شکست خورده غربي و اعتماد به منابع غني داخلي که منشا آنها معارف ديني، قرآن و تعليمات مکتوب و شفاهي و روايي ائمه اطهار عليهم السلام است، آغاز شود.

مداقه عاقلانه در عوارض به کار بستن علوم انساني معمول، در اداره ابعاد متعدد جوامع، بررسي آسيب هاي اجتماعي و اخلاقي و رواني ناشي از تمدن غربي و لطمات سياسي و اقتصادي و فرهنگي آن که در جوامع مدعي، کاملا مشهود است، و تبيين وجوه تعارض اجتماعات انساني امروزي با جامعه اي که مدينه فاضله بشر تلقي مي شود و سنجش شکاف عميقي که بين جامعه توحيدي مورد نظر اسلام و جوامع انساني کنوني مبرز است، مي تواند انگيزه پرقدرتي براي تلاش درجهت استخراج دستور العمل هاي صحيح و اسلامي علوم انساني باشد.

براي تحقق هدف توليد فکر در حوزه علوم انساني که مباني فرهنگي و اعتقادي انسان بر پايه آن شکل مي گيرد، راه حل معقول و منطقي براي نيل به نتيجه مطلوب، تشکيل گروه هاي متخصص در زمينه تحقيق و تتبع در شاخه هاي متعدد علوم انساني است.

ضروريست که هرگروه محقق، درزمينه تخصص خود، منابع روايي و حديث، الگوهاي اخلاق و سلوک، سنت هاي متداول معصومين عليهم السلام در زندگي شخصي، فرهنگ رفتارهاي اجتماعي معصومين(ع)، قرآن و تفاسير معتبر ارائه شده، و حتي ايده هاي اسلام شناسان غربي را مورد تفحص اصولي قرار دهد و فرضيه هاي استخراج شده، با تاييد اسلام شناسان کارکشته مسلمان، مفسرين و قرآن پژوهان معتقد، پژوهندگان حوزه معصومين(ع) و مربيان مسلم اخلاق، به صورت يک راه کار و قانون مستند و مستدل براي بهره گيري، اصالت اجرا پيدا کند و برداشت هاي آتي از قوانين استخراج شده، با اطمينان و اعتماد کامل مورد استفاده قرار گيرند.

همگامي و همکاري حوزه و دانشگاه در استخراج دستور العمل هاي صحيح در حوزه هاي متعدد علوم انساني نظير اقتصاد، اجتماع، سياست، فرهنگ، هنر،... ضرورتي غير قابل انکار است زيرا بسياري از منابع مورد نياز براي تبيين خطوط اسلامي علوم انساني، جزء مباني تحقيق و مطالعه و تفحص حوزوي هستند و آشنايي کامل به اين منابع، از شرايط لازم جهت حرکت در جهت درست است.

از سوي ديگر، ازآنجا که قشر دانشگاهي کشور با علوم مدرن غرب عجين هستند و غور و تفحص در اين حوزه آنها را با پيچ و خم هاي موانع علوم انساني آشنا کرده است، از اين جهت، دانشگاه تبيين کننده موانع تحقق علوم انساني و حوزويان ارائه دهنده راه کارعبور هستند و دريک تعامل درست و منطقي، برون رفت از مشکل بزرگ علوم انساني امکان پذيرخواهد بود.

توليد فکر در گستره علوم تجربي نيز در حوزه صنعت، پزشکي، فضا، تجهيزات نظامي، ورزش، کشاورزي، صنايع صادراتي و ارز آور و ديگر زمينه ها با مطالعه و تحقيق عميق، اختصاص هزينه هاي حساب شده و منصفانه، اعتبار بخشي و اهميت بيشتر به اين بخش، اصرار بر خود کفايي و قطع وابستگي از غرب که عوارض ناگواري همچون سوء استفاده هاي سياسي و تحريم را به دنبال دارد، نتايجي مثبت در بر خواهد داشت.

اگر چه کارهاي زيادي درعرصه علوم نظامي و تجربي در کشور صورت گرفته است اما به مدد چندين ماه اتلاف وقت در کشور که با همت مضاعف(!؟) فتنه گران انجام گرفته است، بسياري از کارهايي که مي توانست به شرط آرامش سياسي کشور و تمرکز بر مسائل علمي انجام گيرد بر زمين ماند و از اين منظر کشور دچار عقب ماندگي شده است.

مسئله مهم در زمينه علوم تجربي، عدم توجه به جامعيت اسلام و دستورالعمل هاي آن براي تامين همه نيازهاي بشر و از آن جمله، تبيين اصول علوم تجربي در قرآن است.

بسياري ازآيات قرآن از پيدايش زمين و زمان و چگونگي شکل گيري کائنات،  فضا و ستارگان، گياهان و جانوران، باروري ابرها و ريزش باران، حرکت وضعي خورشيد در عين سکون در فضا، پيدايش کهکشانها از دود، القاء حيات در موجودات با آب و... سخن گفته اند.

قرآن، مانيفست جامع و کامل سعادت بشر است، اما از آنجا که مهجور مانده است، درباره بسياري از ظرايف علمي آن عنايت و توجه لازم مبذول نشده است و از ديد مسلمانان مغفول مانده است.

مشکل عمده مسلمانان، چشم دوختن به نتايج تلاش هاي علمي ديگران است. اين تن پروري مداوم، عادتي شده است که کار تحقيق علمي و تفحص و تدبر اصولي را با مشکل مواجه کرده است.

اميرالمومنين علي(ع) مي فرمايد: الله الله في القرآن فلا يسبقنکم الي العلم به غيرکم

خدا را خدا را در باره قرآن، مبادا ديگران در فهم آن(به نقل از نهج البلاغه: در عمل به آن) بر شما سبقت بگيرند.

بيم آن مي رود که خطوط علمي که در قرآن ترسيم شده است مورد استفاده ديگران قرار گيرد و نتيجه آن بر مسلمانان که منبع را در اختيار دارند تحميل شود.

سزاوار است در سال همت و کار مضاعف، با توجه مضاعف به خطوط علمي قرآن و منابع متعدد اسلام و بذل غيرت مضاعف براي دوري از تن پروري، و تدوين برنامه صحيح براي تحقق تتبعات علمي، دست يابي به منويات به حق رهبر حکيم انقلاب تسهيل شده و نيل به جامعه اي کاملا علمي و اسلامي ميسر شود. انشاءالله

/انتهاي پيام/