هم نشين خوب
آنچه در زير ميآيد خلاصه يکي از دروس اخلاق آيت الله اشتهاردي (ره) است که در هفته نامه افق حوزه درج گرديده، ضمن طلب غفران الهي براي اين عالم رباني پاي صحبت هاي ارزشمند به يادگار مانده ايشان مي نشينيم.
بسم اللّه الرحمن الرحيم
در کتاب شريف تحف العقول که تاليف عالم جليل القدر شيخ ابومحمد حراني (رحمة اللّه عليه) است، روايتي از پيغمبر صلياللّه عليه و آله آمده که بسيار جالب وسودمند است و براي همه ما اعم از جوان ها، نوجوان ها و پيرها مفيد است. چرا که اين روايات به ما بصيرت و شناخت واقعي مي دهند و اگر انسان صاحب معرفت و شناخت شود مي تواند مسير کمال و سعادت خود را پيدا کند و با رفع موانع به هدف خود برسد.
يکي از چيزهايي که در راه رسيدن به کمال و سعادت خيلي مؤثر است دوست و همنشين انسان است، و روايات زيادي در اين باب از معصومين عليهم السلام داريم که ما را در انتخاب دوست و همنشنين، راهنمايي مي کند، ايشان در کتاب تحف العقول در بخش سخنان پيغمبر اکرم صلياللّه عليه و آله روايتي را نقل کرده است که محضر شما مي خوانم، از پيغمبر اکرم صلياللّه عليه و آله سئوال شد که (من افضل الاصحاب؟) بهترين رفيق، دوست و يار انسان چه کسي است؟ حضرت به نحو اختصار جوابي فرمودند که خيلي پر معني و سودمند است و نشان مي دهد که چقدر ايشان در هدايت انسانها دقت داشته است.
حضرت فرمودند: بهترين دوست و همنشين انسان کسي است که دو خصلت داشته باشد (اذا ذکرت اعانک و اذا نسيت ذکرک) اول اينکه هرگاه خدا را ياد کردي و به ياد خداي متعال افتادي تو را ياري، کمک و تشويق کند و دوم اينکه هرگاه خدا را از ياد بردي و دچار غفلت شدي سريع خدا را به ياد تو آورد. واقعا اگر کسي همچنين رفيقي داشته باشد، که اين دو خصلت در وجودش باشد بايد خدا را شبانه روز شکر کند. چرا که بالاترين نفع را براي انسان دارد و نشان دهنده اين است که خدا خيلي دوستش دارد که يک چنين دوست شايسته اي را براي او قرار داد.
خيلي از اوقات، انسان به ياد خدا ميافتد و ذکري مي گويد و يا صلواتي مي فرستد، اما اطرافيان سريعا مسخره مي کنند و به هر دليلي مانع ادامه توجه او مي شوند اين رفاقتها و دوستي ها جز ضرر هيچ فايده اي ندارد و در دراز مدت روح انسان را سياه و تاريک مي کند و باعث مي شود که در قيامت تاسف بخورد و بگويد (يا ويلتا لم اتخذ فلانا خليلا لقد اضلني عن الذکر بعد اذ جاءني...) بايد يک دوستي انتخاب کني که وقتي به ياد خدا افتادي او هم از اين حالت تو لذت ببرد و تو را دائما تشويق کند.
اما خصوصيت دوم يک دوست، اين است که وقتي خدا را فراموش کردي خدا را به ياد تو آورد و نگذارد در غفلت بماني، انسان در زندگياش گاهي دچار غضب، گاه دچار شهوت، گاه هواي نفس، گاه فشارهاي دنيوي مي شود و.... که بر عقل انسان غالب مي شوند و او را از کوره به در مي برند اگر در اين اوقات کسي باشد که او را از افتادن در گناه حفظ کند و خدا را به او يادآوري کند، واقعا خوشبخت ترين مردم است، اما اگر رفيقش طوري باشد که در هنگام غيبت او هم يک چيزي اضافه مي کند و يک فحش، يک ناسزا و يک تهمت بگويد يک وقت مي بيني که هر دو مرتد مي شوند و حتي اگر پيغمبر هم بيايد نصيحتشان کند حرفش را قبول نمي کنند. در روايت دارد حضرت نوح علي نبينا وآله وعليه السلام 950 سال مردم را به خدا پرستي دعوت کرد ولي فقط 12 نفر به او ايمان آوردند، حتي پسرش هم به آن حضرت ايمان نياورد و اينجاست که انسان مي فهمد که دوست و همنشين چقدر در سرنوشت انسان موثر است، حتي باعث مي شود که سخن پدر پيغمبرش در وجود او تاثير نکند.
پسر نوح با بدان بنشست خاندان نبوتش گم شد
سگ اصحاب کهف روزي چند پي نيکان گرفت وآدم شد
خيلي مراقب باشيد که دوستانتان اهل گناه و غفلت و معصيت نباشند و اگر هم احيانا يک چنين دوستاني داريد، رهايشان کنيد و از تنهايي و بي رفاقتي نترسيد چرا که پيغمبر اکرم صلياللّه عليه و آله فرمودند: (اوحش الوحشة قرين السوء) تنهاترين تنهايي داشتن همنشين بد است، يعني تنها بودن و هم صحبت نداشتن براي انسان بهتر از داشتن همنشين بد است. در روايتي هست شخصي بود که همواره مصاحب و مرافق امام صادق عليهالسلام بود روزي غلامش را بعد از چند دفعه صدا زدن، فحش مي دهد و حضرت صادق عليهالسلام از اين سخن آن قدر ناراحت مي شوند که مي فرمايد: (تا آخر عمر ديگر با او رفت و آمد نکردم) شما ببينيد امام صادق عليهالسلام با آن همه عظمت و عصمتي که داشتهاند از مصاحبت با يک بد زبان پرهيز مي کنند، پس حال امثال ما، به طريق اولي معلوم است.
در ادامه از حضرت سئوال مي شود که « اي الناس شر؟» چه مردماني از همه بدتراند و حضرت در پاسخ مي گويد: ( العلماء اذ افسدوا ) عالمان فاسد، بدترين مردمان هستند اينها مردم را گروه گروه جهنمي مي کنند و ضررشان براي جامعه از جاهلهاي فاسد بيشتر است، فساد علما هم درجات مختلف دارد برخي از عالمان فاسد، همان عالمان يهود و نصاري هستند که به خاطر جاه و مقام، هم کيشانشان را از پذيرفتن دين اسلام باز مي دارند، دسته اي ديگر عالماني که به خاطر جهل مرکبشان عده اي را گمراه مي کنند.
زماني آقاي بروجردي (ره) سر درسشان مي فرمودند: سند و مدرک مذهب اعتقاد مردم، ما روحانيون هستيم که اگر اين مدرک خراب شود همه خراب مي شوند. و شيطان هم همه سعي و تلاشش اين است که همين حوزه ها و طلبه ها را گمراه کند، بنا به فرمايش امام راحل اگر عالمي فاسد شود عالمي فاسد مي شود. لذا خيلي مراقب باشيم که القاب حجت الاسلام و ثقة الاسلام و آيت اللّه و... ما را از عمل واندارد که بدبخت ترين مردم طبق فرمايش حضرت عيسي عليهالسلام، کسي است که به علم در ميان مردم شناخته باشد و به عمل ناشناخته.
خداوند انشاءالله به برکت انفاس قدسيه حضرت ولي عصر عجل اللّه تعالي فرجه ما را در خود سازي و ترک هواي نفس موفق کند و به همه توفيق عمل کردن به تعاليم معصومين عليهالسلام عنايت بفرمايد.
( والسلام عليکم و رحمة اللّه و برکاته )
/انتهاي پيام/