مهمترین اثر آوینی، خود اوست

به گزارش خبرنگار «شبکه خبر دانشجو» از شيراز، وحيد جليلي، روز چهارشنبه در جلسه پرسش و پاسخ همايش «از مرتضي تا مرتضي» در تالار فجر دانشگاه شيراز اظهار داشت: متون معنوي آويني، مثل گنجينه هاي  آسماني که متن هاي روايت فتح است يا فتح خون که در مورد عاشورا است و در نوع خود کم نظير است.

وي افزود: کارهايي که حوزه هنر، در حوزه مباحث نظري انجام داده؛ از نقاشي تا گرافيک تا سينما و ديدگاه هاي او در حوزه تجسمي و اولين کتاب منتشره از او در زمان حياتش آينه ي جادو جلد اول بود، کتاب ديگر حکمت سينما که در فضاي آيينه جادو جلد يک است جلد دو و سه هم مقالات وي در نقد بعضي فيلم هاي سينمايي و مصاحبه هاي او در اين حوزه است.

سردبير نشريه راه گفت: عمده نوشته هايي که در نقد فضاي  روشنفکري در مجله سوره منتشر شده، در کتاب حلزون هاي خانه به دوش منتشر شده که نوعا بحث هاي مصداقي است،که هم  از جهت مباني و از جهت تاريخ نگاري جريان هاي فکري، فرهنگي معاصر به خصوص در بعد از انقلاب و جنگ منبع يگانه اي است.

جليلي بيان داشت:کتاب ديگر که مجموعه مقالات او در سالهاي جنگ در مجله هاي اعتصام و جهاد منتشر کرده و بعد از شهادتش منتشر شد، کتاب توسعه و مباني تمدن غرب است که اين به خصوص براي دانشجويان علوم انساني خيلي قابل استفاده است.

وي گفت: کارهاي مستند سازي و فيلم سازي است که بخش عمده ي از آن کار هاي جنگي است، از جمله روايت فتح و حقيقت  و کارهايي که در گروه جهاد در مورد محرومين ساخته مثل  هفت قصه از بلوچستان و بشاگرد و خان گزيده ها و مجموعه سراب در مورد ايرانيان مقيم خارج و مشکلاتشان.

جليلي عنوان کرد: به نظر من مهم ترين اثر آويني خود اوست که قله آن هم شهادتش است و شخصيت او از آثارش هم فراتر مي رود و اين نکته کليدي در مورد آويني و بسياري از شهداي فکر و فرهنگ انقلاب از جمله مطهري مي باشد.

وي افزود: جامعيت آويني نکته مهمي است که ناشي از در ذيل امام قرار دادن خود است ، با اين که از همه نحله ها  استفاده کرد ولي آويني تلاش داشت که ذوب در امام باشد، او امام را شناخته و فهميده بود و قدرش را خوب مي دانست.

سردبير نشريه راه بيان کرد: جامعيت او يکي در حوزه نظر و حوزه هاي که ورود کرده بود، از مباحث فن مونتاز در هنر تا مباحث نظري هنر مدرن تا  مباحث معرفتي ديني  ورود جدي و عميق داشت .

جليلي ادامه داد: آويني چه در مباحث نظري و چه در مباحث کاربردي تر مثل سيمنا و رسانه و فيلم سازي ورود جدي داشت، نکته مهم ديگر اين است که صرفا در مباحث نظري مستقر نبود.

وي تصريح کرد: آويني جمع بين حوزه هاي نظري از يک طرف و جمع نظر و عمل از طرف ديگر بود، چه در رفتارهاي شخصي و چه در موضع گيري هاي اجتماعي.

 سردبير نشريه راه  گفت: آويني از معدود بچه حزب اللهي هايي است که جبهه رفته است، شايد يکي از دليل هاي ريزش هاي ما در  دوره هاي بعد در  بين حزب اللهي هاي عرصه ي هنر اين بود که آن ها را جو انقلاب گرفت ولي آويني مرد جنگ است بر آمده از دفاع مقدس است.

 وي افزود: در عين حال تاثير انقلاب بر او در دوره جنگ هم بود، در حالي که بعضي هنرمندان تا اهواز هم نرفتند، مقطع جنگ مقطع خيلي مهمي در زندگي آويني است و ظرفيت وجودي او ديگر صرفا ذهني و فکري و نظري نيست؛ يعني او با همه وجود خود را در محضر انقلاب و آرمان هاي انقلاب قرار داده  و از اين جهت يگانه است.

جليلي گفت: چيزي که از اين ويژگي ناشي مي شود، اين است که محور جذابيت او براي نسل دانشجوي دهه 70 اين است که همين جامعيت به او قدرت جمع مي داد، يعني او مي توانست  از همه جاها چيزي بگيرد و همه آن ها را بياورد، در ذيل تفکر انقلاب معنا کند.

سردبير نشريه راه بيان داشت: اين يک مشکلي است که در بحث هاي نظري مان داريم، اين است که بعضي ها در يک سري آدم ها مستقر  مي شوند.

وي ادامه داد: امروز ما در جبهه فرهنگي انقلاب سنگر هاي خوبي داريم، اما سنگر هاي پراکنده، ولي کم هستند، کساني که چتري باز کنند و همه اين ها را در ذيل اين پرچم انها را به شکل معنا دار ترکيب کنند و اويني اين کار را مي کرد.

سردبير نشريه راه بيان کرد: چه در مباحث فکري و هنري و رسانه اي اين ها را جمع مي کرد و دچار اين گسل هاي عميقي که ما امروز داريم نمي شدند.

جليلي گفت: از اين نظر آويني غني است و اگر بشود او را بيشتر از فضاي عمومي در فضاي نخبگاني معرفي کنيم  مفيد تر است.

وي تاکيد کرد: اصلا دليل شيفتگي امثال ما به او در آن مقطع مقايسه، مجلات روشنفکري با او و تفاوت و تمايز نگاه او که کاملا جلوه مي کرد، بود.

سردبير  نشريه راه  گفت: آويني در فضاي چالش، بهتر جلوه مي کرد که بخشي از آن را مي توان در کتاب حلزون هاي خانه  به دوش  ديد که براي روشنفکران فضايي باز شد تا انقلاب و جنگ را زير سوال ببرند، او تندترين مقالات ان ها را نقد مي کرد.

جليلي تصريح کرد: براي اينکه جريان روشنفکري را از صدر تا ذيل تجربه کرده بود و ديده بود به همين خاطر وقتي به امام ايمان مي آورد،حسرت هيچ چيز را ندارد و وقتي به امام مي رسد مثل اينکه به يک آب حياتي رسيده  و اين طور خود را محو امام مي داند.

وي گفت: آويني يک سري حرف ها در مباني سينما زده و يک سري در نقد فيلم هاي سينمايي است.اين طور نيست که او فقط نقد کرده باشد، مثلا کاري که در عرصه ي مستند سازي جنگ و با روايت فتح کرده و يک کار کاملا  بومي و جوشيده از درون جنگ با ويژگي هايش است . روايت فتح باز تاباننده ويژگي ها و امتيازات جنگ است  نسبت به جنگ هاي ديگر  وگرنه  که هر جنگي با ديگر جنگ ها اشتراکاتي دارد.

جليلي در پاسخ به سوالي  که اگر آويني امروز حضور داشت، آيا به فيلم سازي در قالب هاي امروزي ادامه مي داد يا قالب جديدي ايجاد مي کرد، اظهار داشت: به نظرم آثار او راه گشاست، چراکه هنوز هم بسياري از حرف هاي او تازه است و هنوز مي تواند به سينماي ما جهت دهد.

وي در پاسخ به سوالي ديگر گفت: اين نگاه افراطي است که بگوييم در مورد او هيچ کاري نشده است .در عين اينکه هنوز بسياري از ظرفيت هاي او ناشناخته است ولي خيلي ها هم تحت تاثير او هستند.و ما بايد تلاش کنيم که اين مشکل حل شود.

سردبير نشريه راه در پاسخ به سوال ديگري مبني بر  اينکه اگر او زنده بود، آيا اين روند را ادامه مي داد يا نه ؟ بيان کرد: آويني اهل چرخش هاي 180 در جه اي نبود و فکر نمي کنم که تغيير ماهوي در او به وجود مي آمد، در عين اين که هر چه مي گذشت او پخته تر مي شد، حتي در بعضي حوزه ها تندتر مي شد علي رغم اين که برخي تلاش کردند، نشان دهند که او به سمت ملايم تر شدن بود.

وي بيان کرد: البته بعضي حسادت هاي اخلاقي در موردش بود و کمتر در حوزه فکري عمل شد و او به عنوان علمدار يک جريان به نظرم اگر بود،آن را ادامه مي داد.

جليلي با بيان اينکه آويني اگر در شرايط فتنه ي اخير بود چه مي کرد ؟ گفت: با فتنه هاي قبل ديديم که چگونه بر خورد کرده و اين طور نيست که در سال 70 هيچ فتنه اي نبود هر چند که به شورش خياباني نکشيد ولي فتنه در بعضي لايه ها عميق تر بود، در تمام  آثارش او در گير فتنه است.

وي آويني را نمونه روشني از مبارزه با فتنه و عبور از فتنه دانست و عنوان کرد: نگاه بصيرانه اي که او داشت مثلا در قضيه مخملباف، که اويني از او مثل بادي گذشت.

جليلي  ادامه داد: اين که او مي گوييد آخرين مقاتله   ما نه با غرب که با اسلام آمريکايي خواهد بود. هنوز که هنوز است بحث اسلام ناب و اسلام امريکايي زنده است ./انتهاي بيام/