چالشگر تفكرات وارداتي

گروه انديشه؛ در بين شاگردان حضرت امام(ره) بي شك علامه مرتضي مطهري از جايگاه ويژه اي برخوردار است. وي كه مدت 12 سال در درس فلسفه ي ملاصدرا و عرفان و اخلاق و اصول حضرت امام خميني حاضر شده بود، بعد از سال ها درس آموزي در حوزه ي علميه ي قم به تهران آمد و در دانشكده ي الهيات دانشگاه تهران كرسي تدريس علوم اسلامي را برعهده گرفت.

در اين دوران مهم ترين خدمات استاد مطهري را مي توان ارائه ي ايدئولوژي اصيل اسلامي از طريق درس و سخنراني و تأليف كتاب دانست. اين امر خصوصاً در سال هاي 1351 تا 1357 به خاطر افزايش تبليغات گروه هاي چپ و پديد آمدن گروه هاي مسلمان چپ زده و ظهور پديده ي التقاط به اوج خود مي رسد.

رهبر معظم انقلاب اسلامي در پيام خود به همايش جهاني حكمت مطهر، مبارزات فكري مطهري را چنين توصيف مي كند: «ايشان با قوت فكري و انديشه ي صائب خود در دهه هاي 1340-50 وارد ميدان هايي شد كه تا آن زمان هيچ كس در زمينه ي مسائل اسلامي وارد آن نشده بود و با تفكرات وارداتي غربي و شرقي به چالش علمي عميق، وسيع و تمام نشدني پرداخت و در جبهه ي مقابله با ماركسيسم و تفكرات غربي و ليبراليسم دست به يك جهاد هوشمندانه زد و با توان علمي و ايمان راسخ و اعتماد به نفس، موفقيت هاي بزرگي به دست آورد و با قدرت اجتهاد و انصاف و ادب علمي، روشي متقن و به دور از تحجر و التقاط براي معرفي اسلام و مقابله با كج انديشي و انحراف ايجاد كرد و پايه هاي افكار مورد نياز جامعه ي اسلامي و انقلابي را تأسيس نمود و نقش مؤثري بر جريان فكري اسلامي و شكل گيري نظام اسلامي بر جاي گذاشت و به صورت سنگري امن براي جوانان طالب و علاقمند فكر اسلامي در حوزه ها و دانشگاه ها درآمد تا بتوانند زير سايه ي اين تفكر عميق و مستحكم دين خود را حفظ كنند و دست آوردهاي نوين فكري داشته باشند و از آن دفاع نمايند.»(6/2/83)

در سال 1355 به دنبال يك درگيري با يك استاد كمونيست دانشكده ي الهيات! مطهري زودتر از موعد مقرر بازنشسته مي شود. در همين دوران است كه ايشان با همكاري تني چند از شخصيت هاي روحاني، جامعه ي روحانيت مبارز تهران را بنيان مي گذارد، بدان اميد كه روحانيت شهرستان ها نيز به تدريج چنين سازماني پيدا كند. پس از شهادت آيت الله سيد مصطفي خميني و آغاز دوره ي جديد نهضت اسلامي، استاد مطهري به طور تمام وقت در خدمت نهضت قرار مي گيرد و در تمام مراحل آن نقشي اساسي ايفا مي نمايد.

در دوران اقامت حضرت امام در پاريس، سفري به آن ديار نموده و در مورد مسائل مهم انقلاب با ايشان گفتگو مي كند و در همين سفر امام خميني ايشان را مسئول تشكيل شوراي انقلاب اسلامي مي نمايد. هنگام بازگشت امام خميني به ايران مسئوليت كميته ي استقبال از امام را شخصاً به عهده مي گيرد و تا پيروزي انقلاب اسلامي و پس از آن همواره در كنار رهبري انقلاب به عنوان مشاوري دلسوز و مورد اعتماد حضور دارد.

حضرت آيت الله خامنه اي نيز پيوند نزديكي با مطهري داشته اند. ايشان خود نقل مي كنند كه اين قرابت تا بدانجا بود كه هرگاه مرحوم مطهري به مشهد مي آمدند، چند روزي ميهمان ايشان بودند و بالعكس؛ در مراجعت آيت الله خامنه اي به تهران نيز منزل مطهري، ميزبان ايشان بوده است. اين مصاحبت و همكاري موجب گرديد تا آشنايي آيت الله خامنه اي از عمق انديشه ي مطهري به حد اعلا رسد و مطهري را در نزد ايشان به عنوان يكي از بزرگترين متفكرين قرن حاضر در جهان اسلام مبدل سازد.

عبارات ايشان سال ها بعد از شهادت مطهري در ديدار با اعضاي ستاد برگزاري كنفرانس جهاني اهل بيت(ع) گوياي اين مسئله است: «شايد برادران به اين نكته توجه داشته باشند، آنچه كه الآن متفكران ايراني در باب مسائل اسلامي بحث كرده اند ـ معارف كلي اسلامي، مثل تفكرات مرحوم شهيد مطهري ـ به مراتب عميق تر و قوي تر است از آنچه كه متفكران روشنفكر معروف دنيا، از اخوان المسلمين، سيد قطب، رشيد رضا، عبده و ديگران مطرح كرده اند. تفكرات مرحوم طباطبايي و مرحوم مطهري ـ اين متفكران شيعه ـ در زمينه هاي اجتماعي و مباحث عمومي اسلام، عميق تر از همه است؛ مباحث تخصصي، مثل فقه و عرفان و فلسفه و اين ها كه جاي خود دارد.»(26/1/69)

همكاري و نزديكي اين دو شخصيت برجسته در بين شاگردان حضرت روح الله؛ در دوران سخت ايام پيروزي انقلاب اسلامي به اوج مي رسد و به طور كاملاً فشرده در شوراي انقلاب ـ كه رياست آن را آيت الله مطهري برعهده داشت و آيت الله خامنه اي نيز از اعضاي فعال آن به حساب مي آمد ـ ادامه مي يابد.

وليكن اين مصاحبت و همنشيني خيلي زودتر از آنچه قابل تصور بود به پايان رسيد و مطهري در ساعت بيست و دو و بيست دقيقه ي سه شنبه يازدهم ارديبهشت ماه سال 1358 در تاريكي شب در حالي كه از يكي از جلسات فكري ـ سياسي بيرون آمده بود با گلوله ي گروهك جنايتكار فرقان كه به مغزش اصابت نمود به شهادت رسيد و ادامه ي حركت تكاملي انقلاب اسلامي را بر دوش ديگر ياراني از جمله آيت الله خامنه اي نهاد كه امروز خود به مطهري دومي در حوزه هاي مختلف فكري ـ سياسي مبدل گرديده اند.

توصيه ي رهبري به جوانان درباره ي مطالعه ي كتب استاد شهيد مرتضي مطهري پايان بخش اين نوشتار است: «هنوز جامعه و نسل جوان و جامعه ي فرهنگي و علمي ما، به دانستن همان مطالبي كه آن بزرگوار از زبان و قلمش فيضان كرد و در اختيار امت اسلام گذاشت، محتاجند... مبادا وسوسه ي خناسان و زمزمه ي دشمنان ـ كه با فكر شهيد مطهري مخالف بودند و به همين جهت هم او را از دست ما گرفتند ـ موجب شود كه كتاب هاي آن بزرگوار از رواج بيفتد؛ كه البته نخواهد افتاد. دل ها و ذهن هاي مشتاق نخواهند گذاشت كه اين مطالب عميق و عريق، از دست و ذهنيت جامعه خارج بشود.»(11/2/70)/انتهاي پيام/