شرايط تعدد زوجات

اسلام نه چند همسري را ابداع كرد نه آن را نسخ كرد، بلكه آن را اصلاح و تعديل كرد. شرايط چندي براي تعدد زوجات وجود دارد، مانند اين كه :

1.حداكثر مي توان دائم و هم زمان چهار زن مي توان داشت.

2. اسلام مي گويد اگر از بي عدالتي مي ترسيد، به يك زن اكتفا كنيد. با تأكيد بر صفت عدالت و پرهيز از حرام و ظلم، جلوي اختلافات و تبعيض هاي بعدي گرفته شده است. به اين وسيله تعدد زوجات به جاي آن كه وسيله اي براي هوسراني مرد باشد، شكل انجام وظيفه و تكليف، به خود مي گيرد. دين براي كنترل شهوت ها آمده است نه براي ترويج و تأييد هوس راني.

3. شرايط مالي جسمي براي تأمين و ارضاي  همسران

در مورد رعايت عدالت بين همسران، پيامبر (ص) مي فرمايد : هركس دو زن داشته باشد و در ميان آنها به عدالت رفتار نكند، به يكي از آنها بيشتر از ديگري اظهار تمايل كند، در روز قيامت محشور خواهد شد در حالي كه يك طرف بدن خود را به زمين مي كشد تا سرانجام داخل آتش شود.

در مورد تعدد زوجات چند ايراد و مانع ذكر شده است كه به طور فشرده به ذكر و پاسخگويي آنها مي پردازيم :

الف . از نظر روحي در پيمان ازدواج، مهم تربن چيز عشق و عاطفه است و عشق،‌ رقيب نمي پذيرد. پس تعدد زوجات با  اساس ازدواج سازگار نيست.

پاسخ: اين كه عشق و عاطفه قابل تقسيم نيست، مغالطه و بياني شاعرانه است. يك مادر و پدر داراي چندين فرزند مي شوند و همه را هم در حد عالي دوست مي دارند و تزاحمي هم پيدا نمي شود. پس مي توان چند نفر را در عرض يكديگر دوست داشت البته عشق پرستش وار همان گونه كه از عقل و عرف نيز دور است، از چند پارگي مي گريزد.

ب. از نظر تربيتي و رفتاري چند همسري، زنان را به اقدام عليه يكديگر و عليه شوهر مي كشاند و سپس به فرزندان هم سرايت مي كند.

پاسخ: تعدد زوجات مي تواند زمينه آثار بد تربيتي باشد. اما بسياري از ناراحتي ها معلول طبيعت تعدد زوجات نيست، بلكه معلول عملكرد بد يا عدم وجود شرايط چند همسري است. در صورت خودسري و هوسراني مرد و تبعيض بين زن ها و تحقير بعضي از آن ها، پيامدهاي سويي رخ مي دهد كه در صورت برخورد صحيح و اسلامي طرفين، چنين مشكلاتي پيش نخواهد آمد .

ج. از نظر اخلاقي تجويز تعدد زوجات ميدان دادن به هواپرستي است، چه از نظر اخلاقي انسان بايد شهوت را به حداقل برساند.

پاسخ: اسلام با افراط در شهوت راني مخالف است نه با اصل شهوت ها، تعدد زوجات يك عمل افراطي و انحرافي نيست. با قيودي كه اسلام قرار داده است به كلي امكان هوسراني از مرد سلب مي شود. اسلام با محروميت از نعمت ها و نيز با قيدي كامل مخالف است.

د. از نظر حقوقي با ازدواج اول، منافع زناشويي هر كدام از زن و شوهر به ديگري تعلق پيدا مي كند و عقد دوم، عقد فضولي و بدون حق است كه بايد مشروط با اجازه زن اول باشد.

پاسخ: اولاً اين ايراد ازدواج را از نظر حقوقي مبادله منافعي مي داند كه هر يك از زوجين، مالك منافع زناشويي طرف ديگر باشد، اما اين مطلب صحيح نيست. زن و شوهر بر اساس عقد ازدواج در چارچوب قوانين ديني نسبت به يكديگر حق و تكليفي پيدا مي كنند و اسلام حق اختيار همسر دوم را طبق شرايطي تجويز مي كند. ثانياً بر فرض صحت، اگر ازدواج مجدد در پي تنوع نباشد، بلكه بر اساس مجوزها و علل سابق باشد كه در ضمن 9بند ذكر شد، زن اول نمي تواند مانع شود. ثالثاً در صورت وجود ضرورت اجتماعي مثل تعداد بيش تر زنان، تعدد زن ها به صورت وظيفه درآيد و حق زن اول نمي تواند مزاحم آن وظيفه باشد.

ه.  از نظر فلسفي، برابر اصل تساوي زن و مرد در انسانيت بايد حقوق آن دو مساوي باشد و يا بايد هر دو مجاز باشند كه داراي چند همسر باشند يا هيچ كدام مجاز نباشند.

پاسخ : اين ايراد بسيار بي پايه است. نبايد پنداشت كه در ازدواج مجدد تنها موضوع، هوسراني مرد است. با توضيح راجع به علل و مجوزهاي تعدد زوجات، مسأله صورت ديگري پيدا مي كند. ضمناً از احكام متفاوت اسلام در مسأله ديه، شهادت، ارث، ازدواج و مانند آن به خوبي معلوم مي شود كه اسلام در حقوق زن و مرد به مسائلي برتر و بالاتر از تشابه ظاهري توجه فرموده است.

منبع: کانون انديشه جوان.

/انتهاي پيام/