نقش ماه رمضان در پيشبرد انقلاب
گروه انديشه؛ مناسبت هاي ديني در زمره ي عوامل بسيار مؤثر در شدت يافتن تحركات مردم عليه رژيم سلطنتي بود. كساني هم كه در داخل كشور مورد اعتماد حضرت امام(ره) بودند و هدايت مردم را به عهده داشتند با آگاهي از ظرفيت مناسبت هاي ديني و آمادگي مردم براي شدت بخشيدن به تحركات عليه رژيم از اين فرصت ها به خوبي استفاده مي كردند. يكي از اين مناسبت هاي مهم ماه رمضان بود.
قبل از ماه رمضان سال 1298 قمري موضوع جشن هاي ماه شعبان از جمله مواردي بود كه نقش سياسي خود را در آن سال نشان داد بخصوص روز نيمه ي شعبان كه جشن هاي برگزار شده در سراسر كشور بخصوص در تهران گسترده بود.
در ماه شعبان المعظم سال 1298 قمري برابر سال 57 مبارزان برپايي چنين مراسمي را به نفع رژيم شاه تلقي مي كردند و بحث هاي متعددي را مطرح مي نمودند و توضيح ماجرا را از امام(ره) خواستار شدند.
امام راحل پيام مهمي در اين رابطه صادر نمودند و مرقوم داشتند: «كراراً از ايران نظر اينجانب را درباره ي مراسمي كه به عنوان جشن سوم و پانزدهم شعبان برپا مي شد، خواسته اند. مع الأسف رژيم منحط براي مسلمين ايران عيدي نگذاشته است. دست شاه تا مرفق به خون ملت ايران فرو رفته و در حال حاضر ملت عزيز در عزاي خود نشسته، چگونه ممكن است كسي نظر دهد كه جشن بگيرند و شادماني كنند...؟»
روحانيت و توده هاي مردم از اين بيانيه ي امام(ره) استقبال بسيار گرمي كردند؛ به عنوان نمونه مهديه ي تهران كه توسط مرحوم حاج شيخ احمد كافي اداره مي شد هر سال در اين ايام خجسته مراسم ويژه اي مي گرفت و صدها سيني حامل شيريني هاي خامه اي درشت دست به دست توزيع مي شد، در آن سال به تبع فرامين امام(ره) مراسم جشن برگزار نگرديد و اين اقدام ضربه ي رواني مهلكي بر رژيم شاه وارد نمود كه سر و صداي عناصر مذهبي وابسته به رژيم هم صدايشان درآمد كه بعدها در مجموعه اي به نام خلق مسلمان مطرح شدند. علاوه بر آن طيف ديگري معروف به انجمن حجتيه اي ها بودند كه هر كدام به گونه اي نق زدند و شايعاتي را ترويج كردند، كه امام(ره) در پيام هشت ماده اي تكليف گروه هاي مبارز مخصوصاً گويندگان را مشخص كردند و در بند(1) درباره ي جريان تضعيف كننده ي نهضت قاطعانه اعلام نمودند: «در صورتي كه اين جمعيت معدود مطالب خود را كه لازمه اش دور نگه داشتن مجرم اصلي است، تكرار كنند روحانيت تكليف خود را درباره ي آنان روشن خواهد نمود.»
پيرو اين پيام مكرراً اين سؤال مطرح مي گرديد كه منظور چه كساني هستند؟ امام(ره) در پيام ديگري اعلام داشتند «اين بند مربوط به كساني است كه نهضت اصيل ايران را به امر سياسي غيراسلامي ترسيم مي نمايند كه نتيجه اش حفظ شاه است...»
پس از اين پيام جريان تضعيف كننده تا مدتي در لاك خود فرو رفت، اما بعد از هفده شهريور به نوعي ديگر به ميدان آمده و آن اينكه سيدكاظم شريعتمداري طي مصاحبه اي طولاني بر قانون اساسي، شاه و سلطنت تأكيد كرد كه امام راحل پاسخ آن را به طور جداگانه دادند كه در جاي خود به آن پرداخته خواهد شد.
در مجموع جريان هاي اينچنيني هيچ نتوانستند به روند انقلاب خللي وارد كنند؛ چون ماه مبارك آن سال ابعاد معنوي مبارزان و نهضت را بسيار تقويت كرد تا جايي كه دولت وقت از قدرت بركنار گرديد و در همان ايام مبارك دولت شريف امامي با حيله ي آشتي ملي بر مسند قدرت قرار گرفت، اما ملت با شجاعت تمام و عزم راسخ به راه خود ادامه داد و روند مبارزه را تا فروپاشي به جلو برد.
مردم در بسياري از مساجد خواسته هاي انقلابي خود را ترويج مي كردند و حضور آنچنان گسترده شده بود كه مراكز تجمع با مشكل ظرفيت مواجه مي شد و بعضاً پشت بام مساجد و محوطه هاي بيروني مساجد و كوچه و پس كوچه ها مملو از جمعيت انقلابي مي شد. جايي براي نشستن وجود نداشت. بدون استثنا مساجد و تكايا و حسينيه ها فعال و در راستاي مبارزه با رژيم شاه بسيج شده بودند. پس از مراسم افطار با برپايي نماز جماعت خطبا بر منابر با ايراد سخنان انقلابي براساس رهنمودهاي امام(ره) با محوريت مبارزه با رژيم شاه توطئه ها را افشا مي كردند. معمولاً پس از سخنراني ها مردم در انتظار توزيع اعلاميه هاي جديد از امام راحل بودند و جمعي با شعارهاي ضدرژيم سلطنت پهلوي مجالس را ترك مي كردند. به عنوان نمونه موضع مردم در رابطه با روي كارآمدن نخست وزير جديد با ابتكار خاصي شعار مي ساختند از جمله شعار مي دادند: «ما مي گيم خر نمي خواهيم پالون خر عوض مي شه/ ما مي گيم شاه نمي خواهيم، نخست وزير عوض مي شه.»
از جمله موارد معنوي ديگرِ ماه رمضان، مراسم شب هاي احيا بود كه ذكر و دعاي مردم سرنگوني رژيم پهلوي بود. در پايان ماه رمضان برپايي نماز عيد فطر بود كه به امامت شهيد آيت الله مفتح در تپه هاي قيطريه برگزار شد و طعم شيرين آن هنوز در حافظه ي تاريخ انقلاب باقي است. در آن حضور ميليوني نمازگزاران با رعايت ضوابط اسلامي بخصوص زنان با حجاب اسلامي و شعائر ديني از هرگونه اتهام غيراسلامي مبرا بود و دستگاه هاي امنيتي رژيم نسبت به آن هيچ اظهار نظري نتوانستند بكنند و سكوت كردند.
يك شاهد عيني ضمن بيان خاطره اي نقل مي كرد: «در حسينيه ي ارشاد جمعي را ديدم كه كنار خيابان طشت بزرگي از آب يخ قرار داده بودند و فرياد مي زدند «فداي لب تشنه ات يا امام حسين(ع) و اگر كسي آب مي خواست به او مي دادند و مي گفتند بخور، بگو سلام بر خميني(ره) و لعنت بر رژيم پهلوي.»
پيام انقلابي آن روز به قدري قوي بود كه بر سيستم استكباري آمريكا لرزه انداخت. سوليوان سفير وقت آمريكا در ايران به رفتار محبت آميز مردم اشاره مي كند و در خاطرات خود مي نويسد: «پيش بيني هاي لازم براي تأمين آب خنك به عمل آمده بود. و عده اي هم با بلندگو براي هماهنگ ساختن شعارهاي راهپيمايان بين آن ها حركت مي كردند. به طور خلاصه اين راهپيمايي ناشي از قدرت مخالفان مذهبيِ شاه و تشكيلات قوي و منظم آنان بود.»
بنابراين رژيم در برابر اين قدرت معنوي برخاسته از ماه مبارك رمضان، انس با قرآن، مسجد، موعظه، تزكيه ي نفس، مناجات، هيچ چيزي نداشت و كاملاً خلع سلاح بود و تمامي سلاح هاي او از كار افتاده بود و اين ماهيت اصلي انقلاب بود كه از معنويت رمضان بهره گرفته بود و رژيم را به ورطه ي فروپاشي كشاند.
نويسنده: سيد مهدي حسيني
/انتهاي پيام/