دو چيز غير قابل تحمل از نظر اميرالمومنين(ع)!

قال على عليه السلام: «مَنِ اسْتَحْكَمَتْ لى فيهِ خَصْلَةٌ مِنْ خِصالِ الْخَيْرِ احْتَمَلْتُهُ عَلَيْها و اغْتَفَرْتُ فَقْدَ ماسِواها وَ لا اغْتَفِرُ فَقْدَ عَقْلٍ وَ لا دينٍ، لِانَّ مُفارَقَةَ الدينِ مُفارَقَةُ الْامْنِ ... وَ فَقْدَ الْعَقْلِ فَقْدُ الْحَياةِ»؛

«كسى كه يكى از صفات برجسته خير در وجود او ريشه‏دار شود، چنين شخصى را تحمّل مى‏كنم و اگر ضعف‏ها و كاستى‏هايى در قسمت‏هاى ديگر داشته باشد مى‏بخشم، ولى دو چيز قابل تحمّل نيست، يكى فقدان عقل و ديگرى فقدان دين، زيرا بدون دين امنيّتى وجود ندارد و فقدان عقل موجب از بين رفتن زندگى مى‏گردد!» «اصول كافى، جلد 1».

شرح و تفسير

اين جمله اميرالمؤمنين عليه السلام جمله بسيار پرمحتوايى است و اشاره به خطراتى دارد كه ممكن است در هر جامعه‏اى رخ دهد. در دنياى امروز ما با دو خطر روبرو هستيم:

نخست اين كه عقل به معناى واقعى آن در خطر است! هر چند عقل به معناى شيطنت، و عقل به معناى جذب و جلب منافع مادّى در خطر نيست. و دليل اين خطر هم اين است كه هوى و هوس روى عقل انسان‏ را مى‏گيرد و حجابى بر آن مى‏افكند. يكى از موانع شناخت هوى و هوس است. هواپرستان به صورت‏هاى مختلف هوى‏پرستى را ترويج مى‏كنند، حتّى بازيچه بچه‏ها را به گونه‏اى مى‏سازند كه آن‏ها را به هوى‏پرستى راهنمايى مى‏كند!

ديگر اين كه دين هم در خطر است، چون هواپرستان دين را مانع راه خويش مى‏دانند و با تمام قدرت با آن مى‏جنگند و با ضعيف شدن نقش دين در جوامع امروزى، شاهد ناامنى‏هاى فراوانى در بخش‏هاى مختلف جامعه هستيم؛ ناامنى اجتماعى، سياسى، اخلاقى، نظامى، اقتصادى از مصاديق بارز اين ناامنى‏هاست. هر چند دين و عقل از سوى حكمرانان جهان فعلى مورد بى‏مهرى، بلكه هجوم قرار گرفته است. ولى اقبال و رويكرد مردم به اين دو عطيّه الهى روز به روز بيش‏تر مى‏شود؛ مخصوصاً نسبت به دين اسلام كه پاسخ‏گوى نيازهاى بشر در تمام زمان‏هاست.

بنابراين، با توجّه به حملاتى كه از يك سو به دين و عقل مى‏شود (به گونه‏اى كه سعى در محو اين دو پايه اصلى حيات مى‏گردد) و با توجّه به عطش مردم دنيا نسبت به دين اسلام از سوى ديگر، مسؤوليّت دانشمندان و مفسّران دين و قرآن صد چندان مى‏شود./انتهاي پيام/