راه هاي اسلام براي حفظ عفاف جامعه

بعضي از آيات مجازات فحشا را بيان مي کند:«الزانية و الزاني فاجلدوا کل واحد منهما ماة جلدة » ولي همان طوري که مي دانيم براي از بين بردن يک گناه،مجازات کافي نيست، مجازات هر اندازه شديد هم باشد،براي جلوگيري از وقوع جرم و جنايت کافي نيست،حال جرم وجنايت چه از نوع بي عفتيها باشد،چه از نوع دزديها و قتلها و چه ازنوع بي احتياطيها مثل بي احتياطي در رانندگي.

اين اشتباه است که ما بخواهيم براي جلوگيري از يک جرم يا جنايت فقط روي مجازات فشار بياوريم.

بايد ديد علل وقوع آن جرم و جنايت چيست؟ بايد خودآن علل را از بين برد آنگاه در مورد افراد غير عادي-که به طور عادي علل و موجبات وقوع جرم وجود ندارد و فقط روي نوعي حالت طغيان، جرمي را مرتکب مي شوند-مجازات صورت گيرد.

پس موجبات را بايد از بين برد. از اين طرف بگوييم شراب نخوريم و دائما در صفحه حوادث روزنامه ها[نتايج سوء آن را] بنويسند(آمار که مي گيرند مي بيننددر پنجاه درصد جرمها،جنايتها،آدمکشيها،بي عفتيهاو تصادفات،مستي و شرابخواري دخالت دارد)،و ازطرف ديگر تمام موجبات تشويق به شرابخواري وجودداشته باشد،در تمام غزلها،تصنيفها و شعرها دعوت به ميخوارگي وشرابخوارگي باشد و در تمام مجالس،اين امر جزء تعين باشد و تشويق به شرابخواري شود و مغازه مشروب فروشي از هر مغازه ديگري زيادترباشد، قدم به قدم که هر جواني مي رود يک تابلوي دعوت وجود داشته باشد که از آن «و غيره »ها در اينجا وجود دارد،تشريف بياوريد!

اينها کار خودش را مي کند.

مساله عفاف و زنا هم از اين قبيل است.اسلام براي زنامجازات شديد قائل است ولي در عين حال ديديد که اسلام روي مجازات،زياد تکيه نکرده است و لهذا طريق ثابت شدن را خيلي دشوار و مشکل قرار داده و نخواسته که افراد بروند تجسس کنند وببينند چه کسي زنا مي کند و چه کسي زنا نمي کند.

اين کار را اسلام زشت مي داند.البته اگر زنا ثابت شد مجازات شديد برايش قائل شده است،اما نمي خواهد جلوي زنا را از راه مجازات بگيرد ونمي خواهد مردم را تشويق به تجسس و تحقيق کند و اساسا اسلام باتجسس و تحقيق از گناه،مطلقا مخالف است،با جاسوسي کردن براي کشف گناهان مردم مخالف است: «و لا تجسسوا» (حجرات/12).

پس اسلام از چه راه با پيدايش گناه مبارزه مي کند؟

راههاي متعددي دارد.موعظه،امر به معروف،نهي از منکر،و خود تربيت که اصلا مردم را اينطور بايد تربيت کرد،در جاي خود[راههاي مناسبي]است.يکي ديگر اين است که اصول زندگي رابر اساسي قرار مي دهد که موجبات غوايت و گمراهي و موجبات تشويق و تهييج به گناه پيدا نشود.مساله عفاف از همين قبيل است، اسلام از طرفي کوشش مي کند غريزه ازطريق ازدواج مشروع اشباع شود،با عزوبت و تجرد در حد اکثرمخالفت مي کند(در چند آيه بعد خواهيم خواند: «و انکحوا الايامي منکم و الصالحين من عبادکم و امائکم » )،به مساله ازدواج تشويق مي کند:حتما و حتما پسر و دختر بايد ازدواج کنند(اين مساله «بايد»باشد تا در آن آيه تشريح کنم).پس،از يک طرف براي اينکه موجبات بي عفتي فراهم نشود تشويق شديد به ازدواج مي کند وبا عزوبت و تجرد در هر شکلي مخالف است، ولي از طرف ديگر آياتنها ازدواج کافي است؟همين قدر که يک مرد زن داشته باشد ويک زن شوهر داشته باشد ديگر رغبتش به سوي ديگران تهييج نمي شود،و مثل بعضي حيوانات مي شود[که فقط به جفت خود توجه دارند؟]

حيوانات به حکم غريزه عمل مي کنند و آزاد آفريده نشده اند.

کبوترها و برخي ديگر از حيوانات،جفت هستند.بعضي حيوانات ديگر مثل گوسفند و اسب و آهو اينطور نيستند و حساب جفت و اين حرفها در کار نيست،ولي هم جنس نر و هم جنس ماده در آنها-مخصوصا در وحشي ها-جز براي باردار شدن اساسا آمادگي ندارند وجنس نر را نمي پذيرند.حيوانهايي که جفت زندگي مي کنند،مثل کبوترکه دو کبوتر نر و ماده با هم جفت هستند،اينها اصلا خاصيت غريزيشان اين است که فقط با يکديگرند،نه آن کبوتر نر چشم به کبوترهاي ماده ديگردارد و نه آن کبوتر ماده چشم به کبوترهاي نر ديگر دارد.

ولي انسان در هر شهوتي از شهوات خود،روي خاصيت آزادي اي که دارد،همه کارهايش را با تکليف بايد انجام دهد نه باغريزه و اجبار طبيعت.اين است که اگر انسان ازدواج هم کند شرط لازم هست ولي شرط کافي نيست،يعني مرد چشمش که به زن ديگر بيفتد باز رغبتش تهييج مي شود،خصوصا در شرايطي که آن زن،خودش را در يک وضع مهيجي قرار بدهد،و همين طور زن نسبت به مرد ديگر.

اين است که اسلام در معاشرتهاي زن و مرد يک حدود و قيودي قائل است و اين حدود و قيود را فقط و فقط براي اين[وضع]کرده است که ارتباط زن و مردم به شکلي نباشد که تهييج آور باشد، يعني شهوات يکديگر را تحريک کنند.

مجموعه آثار استاد مطهري/انتهاي پيام/