بر چه كساني روزه واجب نيست؟

گروه معارف «شبکه خبر دانشجو»، آيت الله مكارم شيرازي به استفتائاتي در مورد روزه جواب مي دهد:

1- حدّ پيري براي روزه نگرفتن

در مسأله 1450 توضيح المسائل فرموده ايد: «مرد و زن پير كه روزه گرفتن براى آنها مشكل است مى توانند روزه را ترك كنند» لطفاً معيار و ميزان پيرى را معيّن فرمائيد.

ميزان پيرى موكول به عرف است; يعنى توده مردم به چنين كسى پيرمرد و يا پيرزن اطلاق كنند.

2- منع اطباء از روزه گرفتن

چنانچه دكتر مريض را از روزه گرفتن منع كند (با توجّه به اين كه بعضى از دكترها نسبت به مسائل شرعى بى اطّلاع هستند) آيا نظريّه او در اين مورد قابل قبول است؟

اگر دكتر مورد اطمينان باشد نظريّه او قابل قبول است.

3- روزه براي بيماراني که خونريزي معده دارند

زنى هستم 63 ساله كه شش بچّه به دنيا آورده ام، در دوران حاملگى و شيرخوارگى بچّه هايم (حدود 12 سال) نتوانسته ام روزه بگيرم، پس از آن نيز تا كنون هر وقت خواستم روزه بگيرم دچار خونريزى معده شده ام و با توصيه پزشكان روزه نگرفته ام، حال تكليف روزه هاى بنده چيست؟

در حال حاضر شما مكلّف به روزه نيستيد و احتياط آن است كه اگر قدرت داريد براى هر روز به اندازه يك مدّ طعام (750 گرم گندم) به شخص مستحق بدهيد، همچنين براى ايّام گذشته كه روزه نگرفته ايد و تا سال بعد هم توانايى بر روزه نداشته ايد.

4- عدم توانايي تازه مکلفين براي روزه گرفتن

دخترى به سنّ بلوغ رسيده است; ولى به واسطه ضعف جسمى توان روزه گرفتن در ماه مبارك رمضان را ندارد و بعد از ماه رمضان هم تا سال بعد نمى تواند قضا كند، حكمش چيست؟

بايد كفّاره مدّ طعام را بدهد; يعنى براى هر روز معادل 750 گرم گندم و مانند آن به فقير بدهد. و قضاى اين روزه ها بر او واجب نيست.

5- روزه براي بيماراني که مجبور به خوردن مايعات هستند

بعضى از برادران قطع نخاعى، به دستور پزشك بايد هر چند ساعت مقدارى مايعات بنوشند، وظيفه آنان براى روزه چيست؟

روزه از آنها ساقط است و بجاى آن، در صورتى كه قدرت مالى داشته باشند، براى هر روز يك مدّ طعام كفّاره مى دهند.

6- روزه براي مادراني که فرزند شير خوار دارند

آيا بر مادرى كه بچّه شير مى دهد، روزه واجب است؟

زنانى كه بچّه شير مى دهند خواه مادر بچّه باشند يا دايه، اگر روزه گرفتن باعث كمى شير آنها و ناراحتى بچّه مى شود روزه بر آنها واجب نيست، ولى براى هر روز كفّاره (يك مدّ طعام) واجب است، بعداً نيز بايد روزه را قضا كنند; امّا اگر روزه براى خودشان ضرر داشته باشد كفّاره لازم نيست، ولى بعداً روزه هاى را كه نگرفته اند قضا نمايند.

7- روزه براي مادران که شير مي دهند

احتراما خانمي که بجه 2 ماهه دارد و از شير او بچه استفاده ميکند با توجه به وجود شير خشک در بازار ايا خانم ميتواند روزه را بجا نياورد ؟

هر گاه استفاده از شير خشک براي تغذيه فرزند او مشکلي نداشته باشدبايد روزه بگيرد.

8- احتمال هشتاد درصدي ضرر براي روزه دار

در بعضى موارد، پزشكان در مورد بيماران چنين اظهار نظر مى كنند: «روزه براى اين فرد 80% مضر است» و منظورشان اين است كه طبق آمار علمى 80% افرادى كه با اين بيمارى روزه مى گيرند دچار ضرر شده اند. در صورتى كه اين اظهار نظر براى انسان يقين آور باشد، ولى وضعيّت خود را از نظر تطبيق آمار بر خودش نداند حكم روزه او چيست؟

چنين آمارهايى در صورتى كه از اطبّاى متعهّد شنيده شود طبعاً موجب خوف ضرر مى شود، و روزه با آن واجب نيست.

9- کسي که روزه باعث طول درمان و شدت بيماري اش مي شود

روزه براي اين فرد چه حكمي دارد؟ بيماري كه پزشك براي "تسريع" در درمان وي نوشيدن مايعات زياد تجويز كرده و در صورت عدم نوشيدن مايعات به مقدار نسبتا زياد (حين روزه‌داري) درمان وي طولاني شود يا شدت درد ناشي از بيماري اندكي بيشتر شود.

در صورتي که بر اثر روزه بيماري طولاني تر و يا درد شديد تر شود مجاز است روزه را افطار کند.

10- موارد توصيه پزشک به ترک روزه

در برخى بيماريها، مثل نارسايى كليه، با اطمينان مى توان به بيمار توصيه نمود كه روزه نگيرد; امّا در خيلى از موارد به علّت شكّى كه در اصل بيمارى، يا چگونگى تأثير روزه بر آن وجود دارد، يا به علّت عدم وجود تحقيقات و نتايج لازم در مورد اثرات روزه بر بسيارى از بيماريها، و كلاًّ به خاطر عدم امكان تعيين نقش روزه بر بيمارى، پزشك واقعاً نمى داند روزه را به بيمار توصيه كند يا خير؟ در اين صورت وظيفه پزشك چيست؟ آيا پزشك در صورت توصيه، يا عدم توصيه به روزه مسئول است؟

اين مسأله دو صورت دارد: گاه براى طبيب خوف ضرر حاصل مى شود، يعنى احتمال قابل توجّهى نسبت به زيان داشتن روزه براى او حاصل مى شود، در اينجا مى تواند همان را به بيمار منتقل كند، چنانچه بيمار از قول طبيبخوف ضرر پيدا كرد روزه را ترك مى كند. صورت دوّم آن است كه احتمال ضعيف و كم رنگى باشد، در اينجا نمى توان ترك روزه را به بيمار توصيه كند.

11- حد بيماري که موجب سقوط نماز و روزه مي شود

تا چه حد از بيمارى ها و اختلالات روحى و روانى، باعث ساقط شدن نماز و روزه مى شود؟ تشخيص آن بر عهده كيست؟

در صورتى كه عرفاً به او ديوانه و مجنون بگويند، و يا اينكه نتواند وقت نماز را تشخيص دهد، نماز از او ساقط مى شود.

/انتهاي پيام/