بررسي فال نيك و بد در قرآن
گروه معارف «شبكه خبر دانشجو»؛ قرآن كريم در آيهى صد و سى و يكم سورهى اعراف به تفسير دلخواه حوادث توسط فرعونيان و فال بد زدن آنان اشاره مىكند و مىفرمايد:
فَإِذَا جَاءَتْهُمُ الْحَسَنَةُ قَالُوا لَنَا هذِهِ وَإِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَطَّيَّرُوا بِمُوسَى وَمَنْ مَعَهُ أَلَا إِنَّمَا طَائِرُهُمْ عِنْدَ اللّهِ وَلكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَايَعْلَمُونَ
و [لى] هنگامى كه نيكى (و نعمت) به آنان روى مىآورد، مىگفتند: «اين فقط براى (شايستگى) ماست.» و اگر بدى (و بلاها) به آنان مىرسيد، به موسى و كسانى كه با او بودند، فال بد مىزدند. آگاه باشيد فال (نيك و بد) شان تنها نزد خداست؛ وليكن بيشترشان نمىدانند.
1. فال بد و نيك، در بين بسيارى از ملتها رواج دارد، در حالى كه هيچ گونه رابطهى منطقى و حقيقى بين پيروزى و شكست با امورى كه فال بد و نيك به آن مىزنند وجود ندارد، ولى آثار روانى اين مسئله انكارناپذير است؛ يعنى فال بد موجب يأس و نااميدى و سستى مىشود و فال نيك غالباً مايهى اميدوارى و حركت مىشود.
2. در احاديث اسلامى، فال بد به شدّت محكوم شده، اما فال نيك ممنوع نشده است.
در حديثى از پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله حكايت شده:
كارها را به فال نيك بگيريد (و اميدوار باشيد) تا به آن برسيد.
و نيز در جريان صلح حديبيّه پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله نام «سُهيل» را كه نمايندهى كفّار بود، نشانهى سهل و آسانى كار گرفت. « تفسير الميزان، ج 19، ص 76 و اطيب البيان، ج 10، ص 152»
اما در مورد فال بد زدن در احاديث از پيامبر صلى الله عليه و آله حكايت شده:
فال بد زدن (و آن را مؤثر در سرنوشت آدمى دانستن) يك نوع شرك به خداست. « بحار الانوار، ج 55، ص 323»
و در حديث ديگرى از امام صادق عليه السلام حكايت شده كه، فال بد اثرش به همان اندازه است كه آن را مىپذيرى؛ اگر آن را سبك بگيرى، كم اثر خواهد بود و اگر آن را محكم بگيرى پراثر است و اگر به آن اعتنا نكنى، هيچ اثرى نخواهد داشت. «كافى، ج 8، ص 197 و بحار الانوار، ج 55، ص 310 و 322»
3. فال بد زدن به پيامبران يا در زندگى عادى، مخصوص فرعونيان نبوده؛ دشمنان اسلام نيز به پيامبر فال بد مىزدند؛ « سورهى يس، آيهى 18؛ سورهى نحل، آيهى 79 و سورهى نساء، آيهى 78» در جهان امروز هم اين عقايد خرافى وجود دارد و برخى مردم كارهاى خوب را به خود نسبت مىدهند و كارهاى بد را در اثر نيروهاى مرموز يا فال بد مىدانند؛ البته اين فال بد زدنها ريشه در جهل و خرافات دارد، و گرنه همهى كارها به دست خداست.
4. بهترين راه مبارزه با عوامل فال بد، آن است كه آنها را از فكر خود دور كنيم و روح توكّل و اعتماد بر خدا را در دل تقويت نماييم. در احاديث اسلامى نيز به اين مطلب اشاره شده است. «كافى، ج 8، ص 198؛ وسائل الشعيه، ج 11، ص 362» راه ديگر مبارزه با آن، خرافهزدايى از جامعه و آگاهىبخشى به مردم است.
آموزهها و پيامها
1. فال بد زدن، نشانهى ناآگاهى است، و كارها در دست قدرت خداست.
2. بدىها را به رهبران الهى و خوبىها را به خودتان نسبت ندهيد (چرا كه همهى كارها به دست خداست).
3. به فال بد توجه نكنيد كه ريشه در جهل دارد.
/انتهاي پيام/