خطرات زيست محيطي دماوند را تهديد مي كند
گروه علمی «شبكه خبر دانشجو»؛ جادهکشي در دامنههاي قله دماوند براي دسترسي آسان به برداشت مواد معدني و تردد گردشگران و کوهنوردان به قله، برداشت بيرويه از معادن کوه دماوند، چراي بيرويه دام در مراتع اطراف دامنههاي قله دماوند و دشت لار، تخريب دشتهاي شقايق توسط گردشگران، زخمي کردن دامنههاي کوه و دشتها و مراتع اطراف به بهانه ساختوساز خانه، ويلا و هتل، صعودهاي کوهنوردي بيش از حد ظرفيت از يك سو و عدم رعايت نکات زيستمحيطي از قبيل ريختن زبالههاي غيرقابل تجزيه در ارتفاعاتي که امکان جمعآوري و پاکسازي آن توسط افراد غيرحرفهاي تقريبا غيرممکن است، نبود سرويسهاي بهداشتي در طول مسير، شکار مجاز و غيرمجاز، وجود تعداد زيادي سگهاي گله که سبب شدهاند حيات وحش به مناطق بالاي کوه پناه برده و بهعلت بيغذايي و نبود آب تلف شوند و نيز تخريب آثار باستاني در اين منطقه از سوي ديگر سبب تهديد نماد ملي ايران شده است به طوري كه اگر چارهاي براي رفع آنها نشود، اين ميراث طبيعي را با خطر جدي مواجه مي كند.
حسين عبيري گلپايگاني، كارشناس محيط زيست دراين خصوص گفت: جاده كشي 12كيلومتري در دماوند كه از چند يخچال طبيعي نيز عبور مي كند سبب افزايش آمار تلفات كوهنوردان در زمستان شده و حيات وحش محدوده را نيز با خطر جدي مواجه مي كند.
ساريخاني، کارشناس محيط زيست نيز با بيان اين که فجايع بسياري در دماوند درحال رخ دادن است، گفت: ساخت و سازهاي غير مجاز در جبهه شمالي كوه دماوند سبب حضور زمين خواراني شده كه براي مطامع خود حتي به نماد ملي كشور هم رحم نمي كنند.
وي افزود: جاده كشي ها در دماوند نيز سبب حضور شكارچيان شده و حيات وحش منطقه را با تهديد مواجه كرده است.
ساريخاني ادامه داد: دامداران نيز در دماوند بدون مجوز اقدام به ساخت ويلا كرده اند.
دماوند به حال خود رها شده و متولي واحدي ندارد
اين کارشناس محيط زيست افزود: دماوند که اثر ملي اين کشور است مورد تاخت و تاز قرار گرفته و همه به آن چنگ مي اندازند ولي هيچ ارگان يا نهادي به عنوان متولي آن براي حفاظت از دماوند اقدام نمي کند.
وي افزود: فقط يك دماوند در ايران و حتي در دنيا وجود دارد ولي هيچ كس جوابگوي تهديدات آن نيست.
ساريخاني گفت: در فصل شكفتن شقايق ها در دماوند كه در دنيا بي نظير است مردم بدون هيچ آموزشي زباله ها را در دامنه كوه رها مي كنند.
اين کارشناس محيط زيست افزود: رها كردن زباله در دماوند يكي از بحران هاي اساسي اين كوه است كه بايد سريع تر حل شود.
وي ادامه داد: تخريب دماوند بايد اطلاع رساني شده و آموزش ها عموميت پيدا كند تا دماوند هميشه استوار بماند.
عبيري، کارشناس محيط زيست نيز در ادامه گفت: وجود يك مسئول واحد براي حفاظت از كوه ها در كشور و نظارت بر تغييرات شكل گرفته در آن ها ضروري است در صورتي كه در كشور ما كوه ها يك باني واحد ندارند و قانون حفاظت از كوه ها فقط بر روي كاغذ است.
وي گفت: در چند دهه اخير به علت بروز بعضي از مشکلات زيستمحيطي، دولت با بعضي از سرمايهگذاريها کوشيده تا با در نظر گرفتن رديفهاي بودجه، براي رفع اين مشکلات اقدام کند.
عبيري افزود: در اين ميان، سازمانهاي مردمنهاد زيستمحيطي نيز فعاليتهايي براي رفع اين مشکلات انجام دادهاند، حتي برخي مردم محلي و بومي هم که محل سکونت آنها در معرض صدمات زيستمحيطي قرار دارد به حفاظت از محيط زيست مناطق خود پرداختهاند ولي بهعلت بعضي از مشکلات، دولت و سازمانهاي مردمنهاد نتوانستهاند آنگونه که بايد کار مشترکي در اين زمينه انجام دهند در صورتي كه هر زمان كه دولت و سازمانهاي مردم نهاد زيستمحيطي و مردم براي رفع مشکلات زيستمحيطي در کنار هم و با برنامهريزي صحيح براي رفع مشکلي زيستمحيطي اقدام کردهاند، دستاوردهاي خوبي از اين فعاليتها به دست آمده است.
ضرورت تشکيل يک کارگروه براي حفاظت از دماوند
اين کارشناس محيط زيست با اشاره به لزوم تشكيل يك كارگروه براي حفاظت از دماوند گفت: نيروهاي مردمي و تشکلهاي مختلف علاقهمند به حفظ دماوند، نهادهاي دولتي ذيربط از قبيل سازمان حفاظت محيطزيست، سازمان جنگلها و مراتع و سازمان ميراث فرهنگي بايد با تشكيل يك کارگروه دستورالعملي تهيه کنند که از سوي همه دستاندرکاران لازمالاجرا باشد.
به گفته وي بهنظر ميرسد مشکلات کوه دماوند براي نهادهاي دولتي از قبيل سازمانهاي حفاظت محيط زيست و ميراثفرهنگي حتي در اولويتهاي عادي نيز قرار ندارد؛ زيرا با آنکه سازمان محيط زيست چند سال پيش بالاي ارتفاع 4 هزار متر را بهعنوان يک اثر طبيعي ثبت کرده ولي تاکنون هيچ فعاليت حفاظتي براي بالاي 4هزار متر اين اثر طبيعي انجام نداده است.
عبيري افزود: همچنين از سال1387 کوه دماوند بهعنوان نخستين اثر طبيعي و تاريخي توسط سازمان ميراث فرهنگي ثبت ملي شده است ولي اين سازمان هم تاکنون هيچ برنامه حفاظتي از کوه دماوند و دامنههاي آن انجام نداده است.
اين کارشناس محيط زيست ادامه داد: اگر بخواهيم براي رفع مشکلات کوه دماوند اقدامي جدي انجام دهيم چارهاي نداريم جز اينکه نهادهاي دولتي، سازمانهاي مردم نهاد و افراد بومي به کمک هم بيايند و با همانديشي جهت رفع اين مشکلات اقدام کنند.
وي با اشاره به لزوم تشكيل يك كارگروه براي حفاظت از دماوند گفت: نيروهاي مردمي و تشکلهاي مختلف علاقهمند به حفظ دماوند، نهادهاي دولتي ذيربط از قبيل سازمان حفاظت محيطزيست، سازمان جنگلها و مراتع و سازمان ميراث فرهنگي بايد با تشكيل يك کارگروه دستورالعملي تهيه کنند که از سوي همه دستاندرکاران لازمالاجرا باشد.