رمبوبسيجي هاي روشنفكر، «حاج كاظم»ها را كنار زدهاند!
محمدصادق عليزاده، گروه انديشه «شبكه خبر دانشجو»؛ اگر نوع تفكر حاكم بر فرهنگ را در نمادهاي آن فرهنگ متجلي بدانيم، در اين صورت نمادها شناسنامه هاي فرهنگي محسوب مي شوند. اگر شناسنامه را تجلي هويت انسان بدانيم در اين صورت نمادها هم تجلي هويت فرهنگ محسوب مي شوند. نمادهاي هر فرهنگ بخشي از صورت يك فرهنگ محسوب مي شوند. پس با تغيير نمادها مي توان صورت فرهنگ را تغيير داد. بين صورت و سيرت فرهنگ ارتباط ديالكتيك وجود دارد. پس تغيير در صورت مي تواند به تغيير در سيرت هم منجر شود. پس اگر نمادها تغيير كنند، به مرور سيرت فرهنگ هم تغيير مي كند.
سيرت فرهنگ، باطن و روح حاكم بر فرهنگ است. اينكه يك فرهنگ براي هر يك از مفاهيم چه معنايي قرار داد مي كند و چه مسائلي را ارزشمند و چه مسائلي را فاقد ارزش تلقي بداند همگي نشئت گرفته از سيرت فرهنگ است. آداب و رسوم و زبان و قواعد زندگي همگي اموري هستند كه سيرت فرهنگ را به نمايش مي كشند. پس براي فهم يك فرهنگ بايد از صورت آن شروع كرد و به سيرت رسيد. نمادها بخش اعظم صورت فرهنگ محسوب مي شوند كه مي توان از طريق آنها به سيرت فرهنگ راه پيدا كرد. هر فرهنگي صورت و سيرت خاص خود را دارد. به همين جهت است كه مثلا در فقه، تشبه به كفار مذموم است. تشبه به كفار همان صورت فرهنگ كفر است. از صورت فرهنگ كفر نمي توان به سيرت الهي رسيد.
از تغيير صورت فرهنگ مي توان سيرت آن را تغيير داد. بين صورت و سيرت فرهنگ ارتباط ديالكتيك وجود دارد پس تغيير در صورت مي تواند به تغيير در سيرت منجر شود. وقتي سيرت فرهنگ تغيير كرد، آن فرهنگ به گونه ديگري فهم مي شود. فرهنگ در امور جاري و ساري مردم در جريان است پس امري است در عالم واقع. وقتي امر واقع را به گونه ديگري فهم كرديم در حقيقت از واقعيت حاكم بر آن دور شديم و آن را تحريف كرده ايم. پس تغيير در صورت فرهنگ منجر به تغيير در سيرت فرهنگ مي شود و تغيير در سيرت فرهنگ منجر به فهم نادرست از فرهنگ مي شود و فهم نادرست از فرهنگ همان تحريف فرهنگ است و اين اتفاقي است كه در مورد دفاع مقدس در سريالهاي تلويزيوني در حال وقوع است!
فرهنگ دفاع مقدس در سريالهاي تلويزيوني در حال تحريف است. دست اندركاران، نويسندگان و كارگردانان اين سريالها در حال تغيير نمادهاي دفاع مقدس هستند. تغيير نمادهاي دفاع مقدس همان تغيير صورت فرهنگ دفاع است. با تغيير صورت دفاع مقدس سيرت آن تغيير مي كند. تغيير در سيرت دفاع مقدس منجر به فهم نادرست از دفاع مقدس مي شود كه با آنچه كه عملا و در عالم واقع و در جبهه ها اتفاق افتاده است فاصله دارد و اين تحريف است.
نمادهاي دفاع مقدس در سريالهاي تلويزيوني در حال تغيير است. مدتي است ديدن رزمنده هاي چشم سبز و آب و شانه كرده اي كه بعضا حتي محاسن هم ندارند و دكمه هاي لباس خاكي شان تا ته باز است و زير لباس خاكي هم به سبك جوانان دهه هشتاد، تي شرت سياه رنگِ چسب مي پوشند تعجبي بر نمي انگيزد. اين دسته از رزمنده هاي دهه هشتادي، عموما نسبت به مسائل كوچك و بي اهميتي نظير يك گلدان چنان حساسيت هاي روشنفكرمآبانه اي دارند كه با همرزمان خود گلاويز هم مي شوند. در ضمن همه اين امور هم معمولا قصه عشق و عاشقي هاي آنچناني با رنگ و لعاب مذهبي هم چاشني اصلي سريال است.
اين قلم ادعاي آن ندارد كه چنين مواردي در جنگ نبوده است كه سوال اساسي مطلب ديگري است. مطلب اصلي آن است كه آيا چنين اموري آنقدر غليظ بوده اند كه روح حاكم بر جنگ و انسان هاي جنگ را تشكيل داده باشد؟! به عبارت ديگر اگر واقعيت جنگ و دفاع مقدس را يك كل و نظام در هم تافته بدانيم و به آن بنگريم آيا آنچه به چشم مي آيد تصويري است كه سريال هاي صدا و سيما ارائه مي كنند يا مثلا آنچه كه در «روايت فتح» و «از كرخه تا راين» و «دا» و «خاك هاي نرم كوشك» ديده ايم و خوانده ايم و شنيده ايم؟!
تغيير در نمادها صورت فرهنگ دفاع مقدس را تغيير داده است و دور نخواهد بود كه اين تغيير در صورت منجر به تغيير در سيرت و تغيير در فهم دفاع مقدس بشود. در اين صورت «آژانس شيشه اي» و «خاك هاي نرم كوشك» و «ممد نبودي ببيني» براي نسل بعدي غريبه خواهد بود نه سريالهايي نظير «همچو سرو»! /انتهاي پيام/