در امور فرهنگي بايد از گناه اجتناب شود
گروه معارف «شبكه خبر دانشجو»؛ آيت الله مظاهري در درس اخلاقشان در مورد اقسام كار چنين اظهار داشت: کار در اسلام به چهار قسم، منقسم ميشود:
اوّل: کار توليدي
اگر توليد به درستي انجام شود و موانع آن بر طرف گردد، و اگر زراعت و صنعت کشور رونق داشته باشد و از واردات بي رويّه و بدون برنامهريزي جلوگيري شود، باعث خودکفايي کشور ميگردد و موجب ميشود در هم? عرصهها بينياز شويم. و اين بي نيازي شدني است، زيرا منابع آن را در اختيار داريم و نيروي انساني مورد نياز، به انداز? کافي موجود است.
اميرالمؤمنين«سلاماللهعليه » فرمودند: «مَنْ وَجَدَ مَاءً وَ تُرَاباً ثُمَّ افْتَقَرَ فَأَبْعَدَهُ اللَّهُ» كسى كه آب و خاك در اختيار دارد و با فقر و گدائى زندگي را ميگذراند، نفرين و لعنت بر او باد.[1]
از اين رو با منابعي که در اختيار داريم، معنا ندارد نيازمند باشيم.
دوّم: کار خدماتي
افرادي بايد باشند که گره از کار مردم بگشايند و امور ديگران را اصلاح کنند. اگر اين وظيفه به درستي انجام نشود، و در ادارهها و دواير خدماتي، بيکاري و بدکاري و کمکاري باشد، گناه آن خيلي بزرگ است و اگر اين وظيفه به درستي انجام شود، ثواب آن از حج و عمره و کربلا و ساير عبادات، بالاتر است.
سوّم: کار توزيعي
قبل از شرح کار توزيعي، تذکّر يک نکته ضروري است و آن اينکه، بايد به گونهاي برنامه ريزي شود که واردات نداشته باشيم، اينکه بعد از گذشت سي سال از انقلاب، هنوز واردات داريم، بسيار غلط است، گناه آن نيز بزرگ است. وابستگي به واردات، يعني وابستگي به دشمن و بيگانگان، و اين غلط است. اگر همان فرهنگي که در جبهه حاکم بود، بعد از جنگ در کشور باقي ميماند، اکنون واردات نداشتيم. و در بسياري از موارد ميتوانستيم محصولات خود را به دنيا صادر کنيم.
امّا کار توزيعي، يعني اينکه مايحتاج مردم در بين آنان، به صورت عادلانه و با تدبير توزيع شود و با اين نحو? توزيع، همه بينياز شوند. اين کار بر عهد? تجّار و کسبه است و بايد به درستي ايفاي وظيفه کنند و قواعد و احکام آن را رعايت نمايند.
چهارم: کار فرهنگي
کار فرهنگي در فرهنگ قرآن و عترت، ارزش فوق العادهاي دارد و ثواب آن نيز بسيار زياد است.هدايت انسانها و جلوگيري از انحراف فکري آنان، به عبارت ديگر آدم سازي، از نظر دين اسلام، به انداز? زنده کردن هم? دنيا ارزش دارد.
کار فرهنگي سه شرط دارد که رعايت آن شرايط موجب تحقّق آن ميشود:
1. اجتناب از گناه در امور فرهنگي
کار فرهنگي نبايد مشوب به گناه باشد، متأسّفانه بعضي اوقات در امور فرهنگي براي جذب جوانان، از موسيقي و فيلمهاي مبتذل استفاده ميشود و اختلاط زن و مرد يا دختر و پسر، در آن کار فرهنگي داخل ميشود. در برخي موارد از ابزار حرام و گناه هم استفاده نميشود، ولي فيلم يا ابزار ديگري که مورد استفاده واقع ميشود، براي نسل جوان و نوجوان بدآموزي دارد، که آن هم غلط است. اين موارد موجب انحراف و لغزش جوانان ميشود که گناه آن از نظر قرآن و عترت، مانند کشتن هم? دنيا است.
بنابراين متصدّيان امور فرهنگي بايد به دور از هرگونه گناه و لغزش، برنامهريزي کنند و برنامههاي آنان، صد در صد تابع احکام اسلام باشد. تبعيّت از احکام اسلام نيز از طريق تبعيّت از مراجع معظّم تقليد محقّق ميشود و بايد به آن توجّه گردد.
2. پرهيز از افراط و تفريط
بعضي اوقات چندين ميليارد از بيت المال براي امور افراطي و بي نتيجه هزينه ميشود. بيت المال متعلّق به همه مردم و به خصوص مستضعفين است و تحمّل هزينههاي گزاف و بي نتيجه را ندارد.
اين مطلب به اندازهاي مهم است که اميرالمؤمنين«سلاماللهعليه » در نامهاي به استانداران خود، آنان را از درشت نوشتن کلمات و قلمفرسايي بي نتيجه، بر حذر ميدارد و ميفرمايد: «قلمهاي خود را تيز بتراشيد و بين سطور فاصله نيندازيد و جان کلام را بنويسيد که بيت المال مسلمين، تحمل اينگونه ضررها را ندارد.»[2]
بنابر اين دست اندرکاران امور فرهنگي بايد مراقب باشند، مراعات اقتصاد و ميانهروي را بکنند و در کارهاي فرهنگي، اسراف و تبذير نداشته باشند؛ يعني از مخارج و هزينههاي بيهوده بپرهيزند. همچنين بايد از تنگنظري در هزينه اجتناب کنند و تفريط هم نداشته باشند.
3. قصد قربت
کار فرهنگي عبادت است و بايد با خلوص نيّت و براي رضاي خداوند متعال انجام شود. هيچ چيزي، هيچ کسي نبايد در نظر باشد جز خداون سبحان. هدف از کار فرهنگي بايد ترويج اسلام و ترويج نظام مقدّس جمهوري اسلامي باشد و اهداف غير الهي در نظر متصدّيان امور فرهنگي نبايد باشد.
قرآن کريم ميفرمايد: «صِبْغَةَ اللَّهِ وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً»[3]
لذا من از هم? مسئولان امور فرهنگي تقاضا دارم به غير از رضاي خداوند سبحان،به هيچ عامل ديگري فکر نکنند و فقط براي خشنودي خداوند کار کنند.
پينوشتها:
1. قرب الإسناد؛ ص 55
2. الخصال، ج 1، ص 310 : «أن أمير المؤمنين ع كَتَبَ إِلَى عُمَّالِهِ أَدِقُّوا أَقْلَامَكُمْ وَ قَارِبُوا بَيْنَ سُطُورِكُمْ وَ احْذِفُوا عَنِّي فُضُولَكُمْ وَ اقْصِدُوا قَصْدَ الْمَعَانِي وَ إِيَّاكُمْ وَ الْإِكْثَارَ فَإِنَّ أَمْوَالَ الْمُسْلِمِينَ لَا تَحْتَمِلُ الْإِضْرَارَ»
3. البقرة / 138
منبع: پايگاه آيت الله مظاهري/انتهاي پيام/