وسواس؛ نوعي سفاهت است
گروه معارف «شبكه خبر دانشجو»؛ در روايتي از عبد الله بن سنان آمده است که ميگويد: نزد امام صادق(ع) در مورد مردي که در وضو و نمازش دچار وسواس بود، صحبت کردم و گفتم: با اين حال، مرد عاقلي است.
امام(ع) فرمودند: اين چه عقلي است که با وجود آن، از شيطان پيروي ميکند؟ پرسيدم: چگونه فرمان شيطان ميبرد؟
امام(ع) فرمودند: از او بپرس وسوسهاى كه به او دست ميدهد، از چيست؟ قطعاً به تو خواهد گفت: از عمل شيطان است.(كافي، ج1)
اصلاً نزد خدا و پيامبر(ص) وسواسي عاقل نيست، بلکه سفيه است. و حقيقتاً هم چنين است. به راستي، شيطان روي عقل او اثر ميگذارد. اگر خودش از اعمال خودش فيلمبرداري کند، ميفهمد چه کرده است. ميفهمد که اين عمل او، آن چيزي نيست که اسلام از او خواسته است. قرآن کريم ميفرمايد: يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لا تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ سَميعٌ عَليم.(حجرات/1)
اى كسانى كه ايمان آوردهايد، در برابر خدا و پيامبرش در هيچ كارى پيشى مجوييد و از خدا پروا بداريد كه خدا شنواى داناست.
اي مسلمان، ديگر کاسهي داغتر از آش نشويد در اعمالت ببين خدا و پيامبر(ص) چه گفتهاند. در عزاداري ببين مرجع تقليد چه ميگويد، طبق آن عمل کن. در طهارت و نجاست ببين رساله چه ميگويد، همان طور عمل کن. در نماز، در روزه، در خمس و در زکات ببين مرجع تقليد چه ميگويد، بر اساس آن عمل کن.
وسواسيگري يعني ـ نعوذ بالله ـ من بهتر از پيامبر(ص) ميدانم. وسواسي يعني من بهتر از مراجع تقليد، احکام فقهي را ميشناسم. معلوم است که غلط است. همين امر باعث شده است که امروزه در برخي از مراسم هاي مربوط به ايام ولادت يا شهادت حضرات معصومين(ع) با آن همه ارزش و معنويتي که دارد- اعمال خلاف شأن و غير متعارفي انجام شود که مورد تائيد نبوده و مرضيّ آن ذوات مقدّس نيز نميباشد.
قرآن ميفرمايد: همهي اينها غلط است. به وسواسي ميگويد: ببين خدا و پيامبر(ص) چه مي فرمايند، و راه فهميدن حکم اسلام نيز مراجعه به مراجع تقليد است. مراجع تقليد هم در رساله ها نوشته اند: اگر کسي سه مرتبه شک کرد، در مرتبهي چهارم ديگر به آن اعتنا نکند؛ بنا را بر همان قرار دهد که به نفع اوست. همچنين آنان فتوا داده اند که شکّ و ظنّ و قطع و يقين وسواسي اعتبار ندارد و بايد به طور متعارف عمل کند، يعني مانند بقيه مردم باشد. غير از اين ديگر سفاهت است. قرآن ميفرمايد: مقام حضرت ابراهيم (ع) خيلي بالاست؛ چون صد در صد در مقابل خداوند تسليم بود:
وَ مَنْ يَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ إِبْراهيمَ إِلاَّ مَنْ سَفِهَ نَفْسَه وَ لَقَدِ اصْطَفَيْناهُ فِي الدُّنْيا وَ إِنَّهُ فِي الْآخِرَةِ لَمِنَ الصَّالِحين إِذْ قالَ لَهُ رَبُّهُ أَسْلِمْ قالَ أَسْلَمْتُ لِرَبِّ الْعالَمين(بقره/130و131)
و چه كسى جز سفيه، از آيين ابراهيم روى بر مىتابد؟ و ما او را در اين دنيا برگزيديم؛ و البته در آخرت نيز از شايستگان خواهد بود. هنگامى كه پروردگارش به او فرمود: «تسليم شو»، گفت: «به پروردگار جهانيان تسليم شدم.»
اين دو آيهي شريفه به ما ميفرمايد: بايد در مقابل خداوند متعال تسليم باشيم وگرنه سفيه هستيم. با اعمال من درآوري که نميتوان راه پيش برد.
عبد اللَّه بن سنان از امام صادق(ع) روايت ميكند كه فرمودند: به زودى شبههاى به شما مىرسد و در آن بدون نشانهاي آشکار و امام هدايت ميمانيد و كسى از آن شبهه نجات نمىيابد مگر آن كه دعاى غريق را بخواند.
گفتم: دعاى غريق چگونه است؟
فرمودند: مىگويى: «يا اللَّه يا رحمان يا رحيم يا مقلّب القلوب ثبّت قلبي على دينك».
من هم گفتم: «يا اللَّه يا رحمان يا رحيم يا مقلّب القلوب و الأبصار ثبّت قلبي على دينك»
امام ? فرمودند: خداى تعالى مقلّب القلوب و الأبصار است و ليكن همچنان كه من گفتم بگو: «يا مقلّب القلوب ثبّت قلبي على دينك».( كمال الدين و تمام النعمة، ج 2)
امام(ع) حتي اجازه ندادهاند يک کلمه از خودمان به فرمايش آنان اضافه کنيم، هر چند آن کلمه معناي جمله را هم خراب نميکند. در اعمال هم بايد اين گونه از آن بزرگواران تبعيّت کنيم.
مراجع تقليد با استناد به روايات حضرات معصومين(ع) ميگويند: اگر چيزي نجس شد، پس از رفع عين نجاست، اگر يک مرتبه آن را زير آب بگيريد، پاک ميشود. حال، اگر کسي چندين مرتبه اين کار را تکرار کند و باز هم بگويد: نشد، اين انحراف از مسيري است که معصومين(ع) به ما آموختهاند و حيف است کسي به خاطر عبادت به جهنّم برود. حداقل کسي که به دليل عيش و نوش و کارهاي زشت و اختلاط زن و مرد و امثال اينها به جهنّم ميرود، لذّتي در اين دنيا برده است، امّا وسواسي نه از دنيايش لذّتي ميبيند و نه از آخرتش. در دنيا هم خود و هم ديگران را به زحمت مياندازد، در آخرت هم که مستحقّ عذاب الهي است.
بنابراين وسواسيها بايد هميشه اين آيهي شريفه مدّ نظرشان باشد که ميفرمايد:
اى كسانى كه ايمان آوردهايد، در برابر خدا و پيامبرش در هيچ كارى پيشى مجوييد و از خدا پروا بداريد كه خدا شنواى داناست.
منبع: راههاي علمي وسواس/انتهاي پيام/