امام‌رضا (ع) تحولات سياسي را با هدف تداوم اهداف علمي و معنوي تشيع جهت داد

گروه دين و انديشه «خبرگزاري دانشجو» ؛ امام رضا (ع) با آگاهي سياسي و حفظ هوشياري پس از پذيرفتن بيعت تحولات سياسي و اجتماعي دوران را با هدف تداوم اهداف علمي و معنوي تشيع جهت دادند و حتي موجب انقلاب معنوي عميقي در مسير مدينه تا خراسان شدند.

امام هشتم (ع) با واقع نگري و آگاهي نه تنها مانع رسيدن مامون به اهداف پليدش شدند بلكه ارمغان فرهنگي بالايي را براي ايران و به خصوص سرزمين خراسان به يادگار گذاشتند.

از آنجا كه ائمه معصوم شيعه همواره در تلاش براي استواري دين و تشيع و نجات آن از فتنه ها بودند امام رضا (ع) نيز در راستاي همين سياست الهي از فرصت پيش آمده براي مقابله با سياست هاي مكارانه مامون و ادامه فعاليت هاي علمي و فرهنگي خود حداكثر استفاده را كردند.

1- مامون در دعوت از آن امام همام سعي در تثبيت مشروعيت عباسيان و طرح اين مسئله داشت كه يك علوي ولايت عهدي عباسيان را پذيرفته است اما ثامن الحجج با موضع گيري قاطع در برابر مسئله ولايت عهدي محكوميت ادعاي مامون را اثبات كرد.

 

امام رضا (ع) در نخستين خطبه خود پيشنهاد ولايت عهدي از سوي يك خليفه عباسي را به معناي اعتراف عباسيان به اين امر كه جانشيني پيامبر (ص) حق اهل بيت (ع) اوست تلقي كردند.

2- مامون سعي در نهادن بخشي از خرابي اوضاع سياسي بر عهده امام هشتم شيعيان را داشت و به عبارت ديگر در صدد تخريب وجهه امام؛ چهره اي كه نزد شيعيان معصوم و مطهر است، بود.

ثامن الحجج براي مقابله با اين جنگ نرم مامون اعلام كرد كه مسئوليت هيچ اقدام سياسي را در دوره ولايت عهدي بر عهده نمي گيرند، در عزل و نصب حكام شركت نمي كنند، رسمي را تغيير نمي دهند، سنتي را نمي شكنند، در امر قضاوت شركت نمي كنند و فقط از دور مشاوره مي دهند.

 

3- از آنجا كه تحركات ائمه هميشه رعبي شديد در دل غاصبان خلافت مي انداخت، معصومين در اختناق شديد فضاي فرهنگي و سياسي به فعاليت مي پرداختند در همين راستا مامون سعي در كنترل امام رضا (ع) و رفت و آمد شيعيان با ايشان داشت.

 

 

با توجه به تاريخ سياسي حاكمان اموي و عباسي كه مملو از رفتارهاي خشن و غير آزادمنشانه است امام رضا (ع) فرصت پيش آمده را مغتنم شمرده، نه تنها ادامه رهبري جامعه شيعه را به لحاظ فكري و علمي بر عهده گرفتند بلكه از حركت هاي انحرافي غاليان جلوگيري كرده و شيعه را ترغيب به تدوين احاديث نمودند كه ثمره آن نگارش آثار ارزشمند متعدد است.

 

حضور امام رضا (ع) در ايران باعث تعميق حركت تشيع در خراسان شد كه بعد از ايشان يك گروه علمي شيعي پديد آمد نمونه آن فضل بن شاذان و در نسل هاي بعدي ابوعمرو كشي، عياشي و مكتب سمرقند بود.

 

افزون بر اين، مزار آن حضرت در ايران ميعادگاهي براي عاشقان اهل بيت (ع) شد و در طول ساليان اطراف حرم مملو از شيعيان پاك باخته اي گرديد كه تشيع را در خراسان استوار كردند.

 

همچنين در طول قرون شيعيان از همه بلاد راهي مشهد شده به زيارت امام رضا(ع) مي شتافتند و اين امر خود براي تقويت شيعه امري بسيار موثر بود.

 

منابع:

1.عيون اخبارالرضا
2.اطلس شيعه .رسول جعفريان
3.بحارالانوار. زندگاني امام رضا(ع)