پل خاتون کرج پس از سالها مرمت آماده بهرهبرداری شد
شهباز محمودی معاون میراث فرهنگی ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان البرز در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجو با اشاره به اهمیت تاریخی پل خاتون اظهار کرد: پل خاتون یکی از بناهای ارزشمند تاریخی استان البرز است که بر اساس مطالعات و بررسیهای باستانشناسی انجامشده، پایههای آن به دوره سلجوقی بازمیگردد، اما بنای فعلی پل مربوط به دوره صفویه است.
وی افزود: این پل در دورههای مختلف با نامهای گوناگونی از جمله پل خاتون، پل صفوی و پل کرج شناخته شده و در نهایت با عنوان پل صفوی به ثبت رسیده است.
محمودی با اشاره به سابقه مرمت و تغییر کاربری این پل تاریخی گفت: در دورههای گذشته، بهویژه در دوره قاجار، اقداماتی روی پل انجام شده بود. این پل تا پیش از احداث پل پهلوی در سال ۱۳۱۵، مورد استفاده خودروها قرار میگرفت، اما پس از احداث پل جدید، کاربری آن از مسیر سواره به مسیر پیاده تغییر پیدا کرد.
معاون میراث فرهنگی استان البرز ادامه داد: پل خاتون در دهه ۷۰ نیز با مشکل مواجه شد و در سالهای ۱۳۷۲ و ۱۳۷۳ حفرهای در عرشه پل ایجاد شد که در آن مقطع با توجه به شرایط موجود، عملیات مرمت و بازسازی انجام گرفت.
وی بیان کرد: متأسفانه این مشکل بار دیگر در سالهای ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ تکرار شد و حفرهای به طول حدود ۲.۵ متر و عرض ۸۰ تا ۹۰ سانتیمتر در عرشه پل ایجاد شد.
محمودی با بیان اینکه پس از تکرار آسیب، تصمیم بر مرمت اصولی پل گرفته شد، گفت: با توجه به اینکه مرمت قبلی نتیجه مطلوبی نداشت، موضوع در شورای فنی استان و شورای فنی وزارت میراث فرهنگی مطرح شد و بر انجام مطالعات دقیق و اجرای یک مرمت اصولی تأکید شد.
وی افزود: در ابتدا پیمانکاری برای اجرای عملیات انتخاب شد، اما به دلیل اینکه پیمانکار تخصص و توانایی لازم برای مرمت این بنای تاریخی را نداشت، قرارداد وی لغو و پروژه از او گرفته شد.
معاون میراث فرهنگی استان البرز ادامه داد: از سال ۱۴۰۱ و پس از برگزاری نشستهای متعدد با شورای فنی وزارتخانه، به این جمعبندی رسیدیم که مطالعات تخصصی و کاملی روی پل انجام شود که خوشبختانه این مطالعات صورت گرفت.
محمودی اظهار کرد: با همکاری استاندار البرز، امکان انعقاد قرارداد به صورت ترک تشریفات با یکی از چهرههای شناختهشده حوزه مرمت بناهای تاریخی کشور، آقای شیردل، فراهم شد؛ فردی که سابقه مرمت و بازسازی بناهای تاریخی متعددی در کشور را دارد و از چهرههای شناختهشده این حوزه محسوب میشود.
وی افزود: خوشبختانه عملیات مرمت پل خاتون در اوایل خرداد سال ۱۴۰۴ به طور کامل به پایان رسید و این پل اکنون از نظر مرمتی آماده بهرهبرداری است.
اتصال پل خاتون به محور گردشگری تاریخی کرج
محمودی با اشاره به برنامههای پس از مرمت این بنای تاریخی گفت: پس از پایان عملیات مرمت، نشستهایی با شهرداری کرج برگزار شد و خوشبختانه شهرداری نیز پای کار آمده است.
وی ادامه داد: شهرداری برای ساماندهی محدوده اطراف پل، مشاور گرفته و قرار است فضای زیر پل پاکسازی و ساماندهی شود تا این محدوده به یک فضای تفریحی و گردشگری تبدیل شده و به پارک رودی که در قسمت بالادست قرار دارد، متصل شود.
معاون میراث فرهنگی استان البرز افزود: همچنین با همکاری شهرداری و میراث فرهنگی، ایده ایجاد یک محور گردشگری تاریخی در این محدوده مطرح شده است و قرار است مسیر گردشگری از پل خاتون به سمت میدان کرج، از میدان کرج به کاروانسرای شاهعباسی، سپس به امامزاده حسن، کاخموزه سلیمانیه و در ادامه به محدوده مصباح تعریف شود.
وی گفت: هدف از اجرای این طرح، ایجاد یک محور گردشگری منسجم برای بازدید شهروندان و گردشگران از بناها و مجموعههای تاریخی این محدوده است.
محمودی ابراز امیدواری کرد: با توجه به قول و برنامه شهرداری برای ساماندهی محدوده اطراف پل، در صورت اجرای اقدامات پیشبینیشده، تا پایان سال بتوان از اطراف پل و محدوده پیرامونی آن به عنوان یک فضای تفریحی و گردشگری استفاده کرد.
وی اضافه کرد: خود پل نیز همچنان برای عبور و مرور پیاده مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
وضعیت بناهای تاریخی دانشکده کشاورزی کرج
معاون میراث فرهنگی ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان البرز در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت بناهای تاریخی موجود در محوطه دانشکده کشاورزی اشاره کرد و گفت: در این مجموعه چند بنای تاریخی شاخص وجود دارد که از جمله آنها میتوان به کاخ سلیمانیه، ساختمان موزه جانورشناسی و ساختمان مارکوف اشاره کرد.
وی افزود: کاخ سلیمانیه در حال حاضر توسط ادارهکل میراث فرهنگی به عنوان موزه نقاشی مورد بهرهبرداری قرار دارد و ساختمان جانورشناسی نیز از سوی دانشکده کشاورزی به عنوان موزه مورد استفاده قرار میگیرد.
محمودی درباره وضعیت ساختمان مارکوف نیز گفت: این بنا از نظر سازهای کاملاً سالم است و مشکل خاصی ندارد، اما سقفهای آن با آسیبهایی مواجه شده بود.
وی توضیح داد: سقفهای چوبی این ساختمان در سالهای گذشته به دلیل آسیب موریانه دچار مشکل شده بود و دانشکده کشاورزی بخشهای آسیبدیده را به طور کامل تخلیه کرده و اکنون در حال پیگیری برای تأمین اعتبار مورد نیاز جهت مرمت آن است.
معاون میراث فرهنگی استان البرز ادامه داد: ادارهکل میراث فرهنگی نیز مکاتباتی با سازمان مدیریت و برنامهریزی استان برای تأمین اعتبار انجام داده است تا در صورت امکان، با استفاده از اعتبارات استانی و ملی و همچنین اعتبارات خود دانشکده، عملیات مرمت کامل ساختمان مارکوف انجام شود.
وی تأکید کرد: هدف این است که با تکمیل مرمت این بنا، ساختمان مارکوف نیز همانند سایر بناهای تاریخی وارد چرخه بهرهبرداری شود.
محمودی همچنین درباره وضعیت در و پنجرههای ساختمان مارکوف گفت: برخلاف برخی تصورات، مسئله اصلی بنا مربوط به سقفهای چوبی بوده و در و پنجرههای چوبی ساختمان همچنان وجود دارند.
وی افزود: این بنا در سالهای اخیر فاقد شیشه در پنجرهها بوده و پنجرههای چوبی موجود از کیفیت مناسبی برخوردارند و آسیب جدی ندیدهاند؛ تنها یکی از پنجرهها دچار تغییر شکل جزئی شده که این مورد نیز در جریان عملیات مرمت اصلاح خواهد شد.
معاون میراث فرهنگی استان البرز خاطرنشان کرد: با توجه به ارزش تاریخی بناهای موجود در این محدوده و ظرفیت بالای آنها، تلاش میکنیم با همکاری دستگاههای مسئول، زمینه حفاظت، مرمت و بهرهبرداری مناسب از این آثار فراهم شود تا این مجموعهها بیش از گذشته در خدمت گردشگری و معرفی تاریخ و هویت کرج قرار گیرند.