حضرت معصومه(س)با ازدواج نکردن حرمت نرخ همسرداری را رعایت کرد

گروه دین و اندیشه «خبرگزاری دانشجو»؛ به مناسبت رحلت کریمه اهل‌بیت به بحث درباره دلایل ازدواج نکردن حضرت معصومه که توسط حجت‌الاسلام پناهیان مطرح شده است می‌پردازیم.

ما گاهی اوقات در امور معنوی از زیبایی‌های معنوی صحبت می‌کنیم و به معنویات و نتایج بلند آن عشق می‌ورزیم، اما تحمل طی طریق و سختی‌های اين راه را نداریم و این امر رایجی است.

بسیاری از مردم شهرت را دوست دارند، اما پیامدهای آن را نمی‌توانند بپذیرند و سختی‌های رسیدن به آن راه را تحمل نمی‌کنند؛ خیلی‌ها نفر اول شدن در المپیاد فیزیک و ... را دوست دارند، نتیجه آن را دوست دارند، ولی تحمل راهی را که باید طي كنند تا به آن نتیجه برسند را ندارند.

درباره حضرت معصومه(س) و معنویات و کمال ایشان و باقي خوبان عالم و اولیا سخن گفتن همیشه شیرین است، اما ما گاهی اوقات باید در زندگی اولیا خدا جزیی شویم و در زندگی آنها دقت کنیم تا از راهی که طی کردند برداشت لازم را داشته باشیم.

درباره زندگی حضرت معصومه(س) یك نکته بسیار اهمیت دارد كه معمولاً به خاطر حرمت وجود ایشان کمتر به تفصیل درباره آن سخن به میان می‌آید ولی ما در این مناسبت درباره آن صحبت می‌کنیم.

يكي از دلايل ازدواج نكردن حضرت معصومه(س) نبودن كفو براي ايشان بود

حضرت معصومه(س) از فرزندان امام موسی‌ابن‌جعفر(ع) ازدواج نکردند، در روایات و تحلیل‌ها این‌گونه آمده است که دليل ازدواج نكردن ايشان اين بود كه کفو نداشتند.

ما نمی‌خواهیم از ازدواج نکردن ایشان درس بگیریم و توصیه‌ای به خودمان و دخترانمان داشته باشیم که مانند ایشان رفتار کنند، چون شرایط و شخصیت‌ها متفاوت است.

اما باید معنای ازدواج نکردن ايشان را عمیق درک کنیم كه اگر اين درك عميق حاصل شود سلسله معارفی درباره ازدواج و همسرگزینی و ارتباطات خانوادگی به دست خواهد رسید.

براي مردان ازدواج با هم كفو ضرورتي ندارد

ابتدا تامل بفرمایید در ازدواج‌های ائمه هدی(ع) كه چرا هیچ‌گاه، هیچ یک از مردان اولیا و ائمه هدی(ع) به این نتیجه نرسیدند که کفو ندارند و نباید ازدواج کنند، حتی شخص اول عالم بشریت نبی مکرم اسلام با افرادی ازدواج می‌کنند که یقیناً کفو پیامبر (ص) نبودند.

آن کسی که در بین زن و مرد باید برای پیدا کردن کفو دقت کند زن است نه مرد امام حسن مجتبی(ع) بنابر برخی نقل‌ها با کسی ازدواج می‌کنند که قاتل او می‌شود، این کفو نبود که هیچ بلکه نقطه مقابل هم بودند. چرا برای مردان این سخن به میان نمی‌آید که باید کفو باشد وگرنه ازدواج نکند، اما در مورد زنان این مورد دیده شده است که چون هم‌کفو نبودند ازدواج نکردند؟

زن بايد براي انتخاب كفو خود دقت كند نه مرد

اگر از همین مقدمه بخواهیم نتیجه بگیریم این توضیح روشن خواهد شد. معلوم می‌شود آن کسی که در بین زن و مرد باید برای پیدا کردن کفو دقت کند زن است نه مرد.

مرد از اولیا خدا هم باشد با غیر کفو خود می‌تواند زندگی کند که نمونه‌های تاریخی آن وجود دارد، اما زن باید حتی‌المقدور تامل نموده و کفو خودش را انتخاب کند.

در مورد حضرت خدیجه(س) این موضوع را می‌بینیم که ايشان چقدر اصرار می‌ورزند بر اینکه مجرد باقی بمانند تا فرد شایسته‌ای مانند پیامبر(ص) را انتخاب می‌کنند و حتی خودشان قدم جلو می‌گذارند.

اگر علي(ع) نبود كفوي براي فاطمه زهرا(س) پيدا نمي‌شد

در مورد حضرت زهرا(س) هم گفته شده است که اگر علی‌بن‌ابیطالب(ع) نبود کسی شایسته همسری ايشان نبود، در حالی که امیرالمومنين (ع) بعداً با افراد بسیار کمتر از فاطمه زهرا(س) ازدواج کردند.

تبعيت زن از مرد دليل دقت زن روي مساله كفويت است

اگر این مساله را صرفاً از طرف خانم‌ها بدانیم حساسیت مسئله و درک معنای موضوع خیلی بالاتر می‌رود، به اين علت که وقتی زنی با مردی ازدواج مي‌كند تبعیت‌هایی را باید از مرد داشته باشد، ریاستی را باید از مرد بپذیرد که اگر آن مرد شایستگی کامل را نداشته باشد، شایسته نیست چنین ریاستی را بپذیرد، گفت: «سرم را بشکن، اما نرخم را نشکن».

نرخ تبعيت از مرد نبايد شكسته شود

نباید نرخ تبعیت از مرد را شکست، اگر هم‌کفو نیستند زن نبايد با او ازدواج کند، ولي اگر ازدواج کرد او را به عنوان رئیس خود پذیرفته است.

زن وقتی ازدواج مردی را پذیرفته به نوعی ریاست آن مرد را پذیرفته است. این نوع از نظر حقوقی قابل بحث است. در مقام مادری ریاست پدر را در خانه پذیرفتن یك جور معنا و جلوه دارد، از نظر عاطفی هم یك جور معنا دارد، حتی نوع عاطفه زن نسبت به مرد و عاطفه مرد نسبت به زن با هم متفاوت است.

از هر جهتی این ریاست معناها و جلوه‌های متفاوتي دارد، اما وقتی بنا شد من ریاست داشته باشم، رئیس شایسته خودم را نيز باید داشته باشم، اما وقتی قرار شد من مرئوس داشته باشم دیگر نیازی نیست آن مرئوس در حد و اندازه رئیس باشد، لذا پیامبر (ص) آن ازدواج‌ها را دارد و فاطمه معصومه(س) هیچ ازدواجی ندارد و اینها همه به اين معناست که حضرت چون هیچ کفوی نداشتند ازدواج نکردند.

اگر شما بفرمایید این حرفی است که مطرح شده و معلوم نیست چقدر صحت داشته باشد ما استناد می‌کنیم به کلام پیامبر(ص) یا ائمه هدی(ع) که درباره حضرت زهرا(س) فرمودند که این قاعده برقرار است که اگر حضرت علی(ع) نبود فاطمه(س) با کسی ازدواج نمی‌کرد، پس می‌توان معنای جدی برای آن قضیه گرفت.

از ازدواج نکردن حضرت معصومه(س) می‌فهمیم که زنان باید برای جایگاه شوهری همسران خودشان احترام ویژه‌ای قائل باشند.

اگر كفو خود را پيدا نكرديد ازدواج نكنيد

نرخ شوهری را نباید شکست، اگر کفو خودتان را پیدا نکردید ازدواج نکنید و اگر ازدواج کردید جایگاه ریاست او را محترم بشماريد و نباید جایگاه ریاست او را نادیده بگیرید و بشکنید، اما باید اینجا اضافه کرد که زنان از مردان بیشتر موثر هستند نسبت به مردان بر زنان.

ما اولیای خدایی را ديده‌ايم که همسران آنها اصلاح نشدند، پیامبر(ص) چقدر بر همسران خود موثر بودند؟ این یک نمونه است نه دلیلی برای اثبات ادعای بنده.

تاثيرگذاري معنوي زنان بر مردان

نمونه‌ای است که فی‌الجمله می‌توان برای این ادعا معنا و ارزشی قائل شود، اما در اينكه زنان بر مردان خود بسیار موثر هستند هیچ تردیدی نیست، چون اصولاً جنس دین و معنویت با جنس زنان تناسب بیشتری دارد و زنان از این امکان و روش‌ها می‌توانند برای تاثیرگذاری معنوی بر مردان خود بيشتر استفاده کنند.

اما گاهي اوقات معنویت بعضی از زنان آنقدر بالا می‌رود که مرد شایسته‌ای که ممكن است حتی تحت تاثیر این زن شایستگی‌هایش افزایش پیدا کند، یافت نشود.

حضرت معصومه(س) با ازدواج نکردن، حرمت نرخ همسرداری را رعایت کردند وگرنه اگر می‌شد شوهر بکنند ولي مقام ریاست را به همسرشان ندهند ممکن بود ازدواج کنند.

مثل مردانی از اولیا خدا که با زنانی کمتر از خودشان ازدواج کردند، ظاهراً چون زنان باید این تبعیت را از مردان خود داشته باشند و این احترام را باید نسبت به مردان رعایت بکنند و این احترام یك احترام ویژه است که ظاهراً از طرف مردان به زنان لازم نیست، بلكه از طرف زنان به مردان است این کفویت را اقتضا می‌کند.

تبعيت زن از مرد و رعايت كفويت بايد به صورت فرهنگ درآيد

در جامعه این معنی باید به صورت یك فرهنگ جا بیفتد، البته یك سختی کوچک دارد، این مانع فقط مانع فرهنگی است، مانع فطری نیست. زنان از نظر فطری مخالف اين مساله نيستند و حتي علاقه دارند که کسی سرپرستی آنها را به عهده بگیرد.

الان در جامعه خصوصاً در جوامع غرب‌زده و روشنفکری و عوام‌زده (به معنای خاص کلمه و نه به معنای سنتی آن) مدرن وضعی پیش آمده كه اصلاً قائل به اين نيست که مرد سرپرست زن است.

آنگاه وقتي زن آماده نشد چه؟ دختران دبیرستانی در دبیرستان آماده نمی‌شوند تا سرپرستی را برعهده گيرند. مادران به دختران خود چنین آموزه‌هایی را نمی‌آموزند؛ تلویزیون به دختران این مسايل را آموزش نمی‌دهد و حتي عکس آن یعنی نوعی سرپرست‌ستیزی را نشان می‌دهند كه این روال منطقی است.

اوج عاطفه حضرت معصومه(س) ازدواج نكردن ايشان بود

اوج عاطفه حضرت معصومه(س) است که ازدواج نکرده، زيرا می‌خواست شوهر خود را پاس بدارد، من ازدواج نمی‌کنم چون آن کسی که خدا راضی باشد من به او این‌گونه حرمت بگذارم کم پیدا می‌شود، ايشان نرخ را نگه داشته است.

به علامه بحرالعلوم عرضه داشتند که داماد شما از علامه‌های حوزه و مجتهد مسلم است ايشان را بفرستید تا با کاروان حج بیایند. ایشان فرمودند: نه، شما خودتان مسئله‌دان هستید بروید.

اصرار کردند باز هم فرمودند: نه، چون ایشان عالم دینی است و شما در سفر خودمانی می‌شوید ممكن است حرمت ایشان را حفظ نکنید و حق به گردن شما می‌آید.

یعنی نرخ و حرمت عالم دینی را نگه داشتند، حرمت عالم ديني به قدري بالا است كه می‌ترسم این نرخ شکسته شود، شما خودتان بروید. این دو مسئله با هم وجه شبهی دارند که با تامل به دست می‌آید.

زنان در این مهرورزی و پاس داشتن حرمت آن‌چنان ماجور خواهند بود و آن‌چنان اثرات آن در زندگی دنیوي و اخروی، خصوصاً در تربیت فرزندان نمودار می‌شود که باید به جای خودش به تفصیل سخن گفت.

تنها شهيدي كه مناجات او در قرآن مطرح مي‌شود

مثال قرآنی، چرا از بین تمام شهدا فقط مناجات آسيه همسر فرعون در قرآن مطرح مي‌شود؟ چون زنی كه شوهرداری کرد و از ناحیه شوهرش ظلم چشید مقام او بالاتر از مردانی است که به آنها ظلم می‌شود و در راه خدا قطعه قطعه می‌شوند.

برای اینکه آسیه نمی‌خواست نرخ را بشکند، آدم هم نرخ را نشکند و هم تحمل مظلومیت کند، البته آسیه بعد از اینکه مومن شد شوهر انتخاب نکرده بود، بلکه شوهر انتخاب کرد و بعد مومن شد شاید اگر مومن بود همسر فرعون نمی‌شد.

ولی با اینکه مومن شد نرخ شوهری فرعون را نشکست، در چنین شرایطی فرعون وقتی ظلم می‌کند ظلم مضاعف به حساب می‌آید، مقام این شهید مقام ویژه‌ای است که مناجات او در هنگام شهات در قرآن کریم ثبت می‌شود.

زن و مرد نبايد به صورت مستقيم به استيفاي حق خود بپردازند

نرخ همسرداری باید از جانب خانم‌ها رعایت شود، البته قسم دومی هم برای این کلام باقی مانده و آن اینکه هیچ وقت زنان و مردان نباید به صورت مستقیم به استیفای حق خود بپردازند.

 

یعنی زن به مرد بگوید: آقا من ریاست شما را پذیرفتم و تو هم لطفاً به من ظلم نکن، تو چرا به من ظلم می‌کنی وقتی ریاست تو را پذیرفته‌ام يا مرد به زن بگوید تو مرئوس من هستی و چرا حرمت رئیس خود را نگه نمی‌داری. اگر مستقیم نگویند بهتر است.

قرآن براي حل اختلافات خانوادگي، حَكَم را پيشنهاد مي‌دهد

در قرآن اشاره‌ای هست که اگر اختلافی پیش آمد حکمی از اهل خانواده دو طرف انتخاب شود، برای اینکه یك نفر دیگر باید به این خانم بگوید که این آقا رئیس تو است و تو الان ریاست رئیس را داری می‌شکنی، اگر کس دیگر بگوید خیلی زیباتر است و بسياري از حرمت‌ها باقی خواهد ماند.

چرا این حرف گفته می‌شود؟ برای اینکه اين شکستن حرمت ریاست است که رئیس به صورت مستقیم از حق خود دفاع کند، ولی مظلوم در تاریخ زیاد داریم. مردها اگر زنها حقشان را رعایت نکنند ولی مظلوم باقی بمانند، این را ترجیح دهند به اینکه نرخ آداب ولایت و سرپرستی را بشکنند؛ از آن طرف خانم‌ها هم اگر به آنها ظلم شد بیشتر با سکوت و لبخند داستان را اداره کنند.

مردان حق بيشتري به گردن زنان دارند

اگر هر کسی بخواهد حق خود را بگیرد بیست و چهار ساعته دعوا مي‌شود، چون هیچ یک از طرفین نمی‌توانند حقوق دیگری را به خوبی رعایت کنند، خصوصاً خانم‌ها نمی‌توانند حق آقایان را به قدر کافی رعایت کنند، چون حق بیشتری به عهده آنها است و حالا اگر خانمی حق مردش را رعایت نکرد مرد باید با لبخند رد شود و بگذرد.

پیامبر اکرم(ص) صریحاً به زنی فرمودند: شوهر شما بیشتر به گردن شما حق دارد. این است که زندگی را قشنگ می‌کند، این تزئین آن سرپرستی است و ما باید بیاییم اینجا بالای منبر و بگوییم خانم‌ها به لبخند شوهرتان نگاه نکنید، شما باید حقوق او را پاس بدارید، اگر خدایی نکرده دعوایی هم شد یه حکمی بیاید و این را به خانم‌ها بگوید.

آقایان نيز وقتی که حق به جانبشان شد نباید یقه بگیرند. نحوه برخورد با این حقوق خیلی مهم است، البته جامعه ما متاسفانه زنان را در استیفای حقوق کمتری که به گردن مردان دارند جسور می‌کند.

ولي جامعه مذهبی ما هم متاسفانه این فرهنگ را در خود دارد که مردان را جسور می‌کند. بچه مذهبی‌ها به خانم‌هايشان رحم نمی‌کنند، خانم‌هاي افراد غیر مذهبی هم برای استیفای حقوق اندک خود نسبت به مردها بی‌ادبی می‌کنند.

حالا اگر یك خانم عوام غیرمذهبی با یك مرد مذهبی ازدواج كند چه خواهد شد، قطعاً دعواها گرفت و گیر بیشتری پیدا خواهد کرد، البته ازدواج نکردن حضرت معصومه (س) علت دیگری هم دارد که در این باره در آخر مطلبی را عرض خواهم کرد.

ادامه دارد...