دیدگاه‌ اساتيد در زمینه نقاط ضعف و قوت طرح ولايت+جدول

گروه دین و اندیشه «خبرگزاری دانشجو»؛ طرح ولایت از جمله طرح‌های موفقی است که در زمینه آموزش مبانی فکری و اندیشه‌ای دانشجویان هر ساله در تابستان برگزار می‌شود؛ این طرح که امسال توانسته هفدهمین دوره خود را آغاز کند جای تأمل بسیار دارد.

 

در همین راستا و برای بررسی بیشتر طرحی که توانسته هفده سال دوام بیاورد با چند تن از اساتید این طرح گفت‌وگو کردیم.

 

جدول دیدگاه‌ها و نظرات اساتید طرح ولایت در زمینه محاسن و نقاط قوت، کمبودها و نقاط ضعف طرح، پیشنهادات نسبت به طرح و سخنان بزرگان در مورد طرح به صورت زیر است.

 

 

 

 

اهم گفته‌های این اساتید به صورت زیر است:

 

* سعید باغستانی: در یک شبکه آمریکایی عنوان شد که یکی از نقاط قوت بسیج، بسیج دانشجویی و در آن هم طرح ولایت است

 

* مجتبی کاظمی: یکی از تجربه‌ها و ظرفیت‌های موفق کشور طرح ولایت است

 

* فرزاد جهان‌بین: علامه مصباح تاکید دارند تربیت کار انبیاست و این کاری که در طرح ولایت صورت می‌گیرد شعبه‌ای از کار انبیاست

 

* صفدر الهی‌راد: طرح ولایت می‌تواند از تشرف به عمره هم موثرتر باشد

 

* امین‌رضا عابدینی‌نژاد: اگر برخي دچار ملاحظات سیاسي نمي‌شدند حق اين طرح بيشتر از اين ادا می‌شد

 

* مهدی مشکی: طرح ولایت باید به یک جریان کشوری تبدیل شود

 

مشروح مصاحبه با این اساتید به صورت زیر است: 

 

 

سعید باغستانی، مدیر آموزش‌های آزاد موسسه امام خمینی (ره) و مدرس نظام سیاسی مبانی چهار در خصوص علت پرداختن بحث نظام سیاسی در مبانی چهار طرح ولایت گفت: شاکله دوره طرح ولایت همین مبانی چهار و نظام سیاسی است؛ یعنی طرح ولایت به گونه‌ای چیده شده است که در نهایت، ولایت فقیه اثبات شود و به قولی گل سرسبد این بحث‌ها همان نظام سیاسی اسلام است که به بحث ولایت فقیه منتهی می‌شود.

 

وی ادامه داد: در جامعه ما خصوصا جامعه دانشگاهی باید جوانان بیشتر با ولایت فقیه و شبهاتی که پیرامون آن طرح می‌شود آشنا شوند؛ لذا یکی از بحث‌های مهم طرح این است که در نهایت، دانشجویانی که در دوره شرکت می‌کنند با ضرورت حکومت و وجود ولی فقیه در اسلام آشنا ‌شوند و به بسیاری از شبهاتی که پیرامون این مباحث مطرح است، جواب داده ‌شود.

 

 

مدیر آموزش‌های آزاد موسسه امام خمینی (ره) خاطرنشان کرد: انتقادات و پیشنهادات دانشجویان هر دوره در بازبینی سرفصل‌ها موثر است و برای هریک از کتاب‌ها شورایی از نویسندگان و اساتید و صاحب نظران با تجربه تشکیل می‌شود تا سرفصل‌ها مورد بررسی و بازنگری قرار گیرد.

 

باغستانی با بیان اینکه کتاب‌ها هر سال مورد بازنگری قرا می‌گیرد، گفت: هر سال بعد از اتمام دوره، فرم‌های مخصوصی برای گرفتن بازخورد اساتید و دانشجویان وجود دارد که در کمیته‌های مخصوص درباره اشکالات مطرح شده بحث و بررسی صورت می‌گیرد و مورد بازنگری قرار می‌گیرد.

 

 

وي با اشاره به اینکه طبق اخبار موثق هم در داخل و هم در خارج علیه این طرح بحث صورت گرفته است، گفت: در یکی از شبکه‌های آمریکایی عنوان شده که یکی از نقاط قوت بسیج، بسیج دانشجویی و در بسیج دانشجویی هم طرحی تحت عنوان طرح ولایت است؛ دشمنان از این موضع احساس خطر کرده اند و جو بدبینی نسبت به طرح ایجاد نموده اند.

 

 

مدرس نظام سیاسی مبانی چهار طرح ولايت ضمن بیان این نکته که هیچ طرحی خالی از عیب نیست، گفت: محاسن این دوره بیش از معایب آن است؛ این طرح هنوز از لحاظ بودجه و سرفصل که قانونی برای آن در نظر گرفته شده باشد تا بتواند برخی از معضلاتی که در بحث اجرا پیش می‌آید را حل کند، دچار خلا است و طرح باید به تصویب دولت و مجلس برسد.

 

باغستاني ادامه داد: کاری با این عظمت که بخواهد از دانشگاه‌های سراسر کشور دانشجوها را گرد هم بیاورد و پشتیبانی علمی و فرهنگی و بصیرتی کند، احتیاج به سرمایه‌گذاری، نیرو و هزینه دارد که متاسفانه این خلاء احساس می‌شود؛ الان از طرف دولت کمک می‌شود اما خیلی کم است و دوستان عزیزمان در بسیج دانشجویی باید پاسخگو و پیگیر این مسئله باشند.

 

 

وي برگزاری یک جلسه آموزشی برای دانشجویان قبل از ورود به طرح ولایت را موثر دانست و گفت: دانشجویان باید متوجه شوند که اين دوره، زیارت و سیاحت و صرفا شرکت کردن و گوش دادن چند سخرانی نیست؛ تا با اهداف طرح و ثمراتی که دارد آشنا شوند و با انگیزه و پشتکار بیشتری وارد طرح شوند.

 

مدیر آموزش‌های آزاد موسسه امام خمینی (ره) در ادامه گفت: بحمدلله اساتید در موضوعاتی که تدریس می‌کنند قوی هستند و در سطح دکتری یا ارشد مي‌باشند؛ اما نکته‌ای که هست، باید بتوانند با فضا و زبان دانشجو ارتباط برقرار کنند تا مطالب را به بهترین نحو ارائه و انتقال بدهند.

 

 

باغستانی طرح را منشا اثر دانست و گفت: خیلی از افرادی که الان مسئولیتی بر عهده گرفته‌اند، در دوره‌های طرح ولایت بوده‌اند و افرادی را که در این دوره ها بوده و بعدها در جامعه منشا اثر شده اند کم ندیده‌ایم.

 

وی شاکله طرح را قوی توصیف کرد و گفت: یکی از امتیازات بارز این طرح پشتوانه فکری و مبانی اصیل و هدایتگری آیت‌الله مصباح است؛ این طرح، امسال برای هفدهمین سال برگزار شد، برخلاف سایر طرح‌هایی که موقت بوده و دوام نیاورده‌اند.

 

مدرس نظام سیاسی مبانی چهار طرح ولايت تاكيد كرد: این نشان می‌دهد این طرح از شاکله‌اي قوی‌ برخوردار است؛ چه از لحاظ افرادی که در بعد نرم افزاری یعنی اساتیدی که در موسسه امام خمینی هستند و چه در بعد سخت افزاری که مسئولان بسیج دانشجویی هستند و باید از آنها تشکر صمیمانه كرد.
 
باغستاني ادامه داد: این دو گروه با هماهنگی‌هایی که داشتند موجب شدند این طرح 17 سال برگزار شود و هر سال هم نسبت به سال قبل پربارتر و مثمرثمرتر باشد.

 

وی افزود: در بحث ارائه در چند سال اخیر از شیوه‌های نوین مثل ویدئو پروژکتور و در جاهایی که نتوانستیم اساتید را به مناطق اعزام کنیم از ویدئو کنفرانس استفاده کردیم تا تاثیر بهتر و عمیق‌تری روی مخاطب داشته باشیم.

 

 

مدیر آموزش‌های آزاد موسسه امام خمینی (ره) با اشاره به توجه ویژه علامه مصباح و مقام معظم رهبری به طرح گفت: از جملات مشهور علامه است که فرمودند بنده شهادت می‌دهم در طول 64 سال طلبگی خود، هیچ کاری به پربرکتی طرح ولایت برای من اتفاق نیفتاده است و کاری با این حجم کم، هزینه کم، وقت محدود و وسعت فایده و تاثیر ندیده‌ام.

 

باغستاني در ادامه گفت: آقا تعابیر زیادی درباره طرح ولایت دارند و در دیداری که با اساتید و مسئولان طرح ولایت داشتند فرمودند كه به اساتید محترم و کارگردانان این طرح آموزشی و علمی و معنوی، یعنی طرح ولایت عرض می‌کنم که بی شک یکی از بزرگترین حسنات در زمان ما این کار است که شما متکفل شده‌اید و چند سال است که زحمات آن را به دوش گرفته‌اید؛ این تعابیر آقا می‌رساند که این طرح چه عظمتی دارد و چقدر مایه خیر و برکت است.

 

 

مجتبی کاظمی، از اساتید دوره فلسفه سیاسی مبانی چهار طرح ولایت با معرفی اجمالی دروس ارائه شده در طرح گفت: درس‌هایی که در طرح ولایت ارائه می‌شود، یک دوره مبانی معرفت شناختی، هستی و خداشناسی، کلام و فلسفه سیاسی است.

 

وی چنین طرح آموزشی را با این گستره، خصوصا بعد از ورود موج شبهات از غرب بی سابقه دانست و گفت: وقتی در تاریخ تشیع نگاه مي‌کنیم، یکی از منظم‌ترین فرایندهای آموزش فرهنگی را در آن می‌بینیم؛ یک سری منابع مدون مبانی فکری اسلامی را تدوین کرده‌ایم تا به قشر تحصیل کرده جامعه انتقال بدهیم.

 

اين استاد دوره فلسفه سیاسی مبانی چهار طرح ولایت درباره نیاز به طرح مباحث فلسفه سیاسی گفت: نظر من و غالب اساتید این است که اساسا دروس اول طرح ولایت، مقدمه هستند برای این درس آخر که حکومت اسلامی است؛ یعنی مبانی نظام اسلامی یا فلسفه سیاسی.

 

 

كاظمي ادامه داد: جهت‌گیری غالب شبهاتی که از فضای غرب وارد کشور می‌شود، علیه حکومت اسلامی است؛ مثلا سروش -البته سروشی که از ابتدا بود- شبهه را از آن جهتی طرح می‌کرد که دین حکومتی را که در فضاي انقلاب اسلامی مطرح شد، زیر سوال ببرد؛ جهت‌گیری عمده شبهات به سمت این است که مبانی نظام اسلامی را زیر سوال ببرد؛ یا دین را به عنوان دین سکولار طرح می‌کند یا مبانی معرفتی دین را زیر سوال می‌برد.

 

وی سایر دروس را مقدمه برای مبحث فلسفه سیاسی خواند و گفت: غالب شبهات می‌خواهد مدیریت اجتماعی دین را زیر سوال ببرد و به نظر من دروس دیگر به نوعی مقدمه هستند که مشخص شود اگر ما مناسبات اجتماعی و حتی برخی مناسبات فردی خود را ذیل حکومت دینی تعریف نکنیم از حیطه حیات دینی فاصله می‌گیریم؛ نه اینکه کاملا از دین خارج شویم و دیگر مسلمان نباشیم و اگر نتوانیم ذیل ولایت الهی، عرصه مدیریت اجتماعی را تعریف کنیم از زندگی دینی فاصله گرفته‌ایم.

 

دبیر کارگروه معرفتی طرح ولايت در سپاه ادامه داد: هیچکدام از فضاهای روشنفکری ما منکر دین نیست؛ بلکه دین را در فضای مدیریتی جامعه زیر سوال می‌برند، مثلا مصطفی ملکیان دین را در حد معنویت قبول می‌کند یا سروش دین را در حد یک آموزه فردی و شخصی مطرح می‌کند.

 

 

كاظمي انقلاب اسلامی را حیات دینی خواند و گفت: انقلاب اسلامی اتفاق سیاسی نیست و این را باید به دانشجو بفهمانیم؛ انقلاب اسلامی یک حیات دینی است که اگر با آن همراه بشویم وارد افق نگاه دینی می‌شویم و اگر نه آرام آرام از آن فاصله می‌گیریم و آن را تقلیل می‌دهیم و در حوزه فردی محدود می‌کنیم.

 

وی افزود: ما می‌خواستیم افق نهایی انقلاب را به دانشجو بفهمانیم؛ لذا مباحثی مانند نسبت انقلاب اسلامی و مهدویت مطرح شد؛ یعنی آن نقطه انتهایی را که در تشیع می‌بینیم و مطمئنا یکی از مراحل نیل به ظهور حضرت را انقلاب اسلامی می‌دانیم.
 
در مورد معرفی شخصیت مقام معظم رهبری کم کاری کرده‌ایم

 

كاظمي یکی از بحث‌های مهمی را که باید روی آن کار شود، شخصیت مقام معظم رهبری دانست و گفت: هرچند در گذشته کارهایی صورت گرفته اما کامل نبوده است و خیلی‌ها مشکل مصداقی با ولایت فقیه دارند؛ شخصیت مقام معظم رهبری را نه در یک افق احساسی بلکه در یک افق تئوریک باید بفهمیم و طرح کنیم.

 

 

وی با اشاره به شکل گیری طرح ولایت استانی گفت: طرح ولایت یک بخش محتوایی دارد که با موسسه امام خمینی (ره) است و یک بحث اجرایی هم دارد که با سپاه بوده و در سپاه دفتر دارد؛ در خود موسسه هم شورایی دارد که در آن مجتبی مصباح حضور دارد و مسئول آن هم آقای باغستانی، مسئول آموزش‌های آزاد موسسه امام خمینی (ره) است.

 

دبیر کارگروه معرفتی طرح ولايت در سپاه ادامه داد: از چند سال پیش که طرح ولایت استانی شکل گرفت، هر استانی بر اساس سرفصل‌های ابلاغی از سوی سپاه کار را اجرا می‌کرد و وابستگی هم به موسسه امام خمینی (ره) نداشت و بعضا از منابع موسسه استفاده می‌کرد.
 
كاظمي افزود: سپاه یک کارگروه معرفتی تاسیس کرد تا طرح ولایت استانی را به لحاظ محتوایی سامان دهد و بنده دبیر کارگروه معرفتی طرح در سپاه هستم.

 

وی دلیل شکل گیری طرح ولایت استانی را استقبال زياد از طرح دانست و گفت: چون در فضای طرح ولایت کشوری فضا محدود بود، شاید 2000 یا 3000 دانشجو را آموزش مبانی اسلامی می‌دادیم و چند سال پیش، هم به لحاظ استقبال دانشجویی و هم به لحاظ نیازی که در فضای داخلی کشور بود بحثی در سپاه مطرح شد به نام طرح ولایت استانی که در آن تقریبا ده تا پانزده هزار دانشجو شرکت می‌کنند.

 

دبیر کارگروه معرفتی طرح ولايت در سپاه گفت: چون دانشجویانی که در طرح ولایت استانی شرکت می‌کنند عمدتا از دانشجویانی هستند که تازه از فضاي دبیرستان وارد دانشگاه شده‌اند و آن رشد کافی را برای مواجه با بحث‌های سنگین فلسفی ندارند، لازم بود یک دوره فکری، آموزشی و فرهنگی، نه در سطح طرح ولایت کشوری، برگزار شود.

 

 

کاظمی با بیان اینکه تهیه محتواي طرح بر عهده شوراي طرح ولایت موسسه است، گفت: در خود موسسه یک شورای طرح ولایت داریم که در اتاق فکر مشخصی به بازنگري کتب مدون می‌پردازد؛ مثلا کتاب معرفت شناسی و هستی شناسی ذیل گروه فلسفه موسسه است و هر سال یا هر دو سال یک بار، این کتاب به گروه فلسفه می‌رود و توسط اساتید فلسفه موسسه بازبینی و جنبه آموزشی آن بازنگری می‌شود.

 

وي ادامه داد: فلسفه سیاسی هم در گروه علوم سیاسی موسسه هرچند وقت یکبار بازبینی می‌شود و جدیدا جریان شناسی هم اضافه شده است که ذیل گروه تاریخ معاصر بررسی می‌گردد.

 

اين استاد دوره فلسفه سیاسی مبانی چهار طرح ولایت بيان كرد: در این شورا چند تن از اعضاي هیئت علمی موسسه از جمله حجت‌الاسلام نبویان، مجتبی مصباح، شبان‌نیا و باغستانی حضور دارند.

 

 

کاظمی با بیان اینکه BBC یکبار علیه طرح گزارشی تهیه کرده بود، گفت: فضای سال‌های 76 تا 84 که فضای اصلاحات بود، خیلی طرح را محدود می‌کردند و دانشگاه‌ها هم همکاری انجام نمي دادند؛ الحمدلله از 84 به بعد فضا باز شد و دانشگاه‌ها نیز همکاری کردند و در ابتدا ظرفیت بسیار پایین و در حد 700 نفر بود اما الان با فراهم شدن فضا ظرفیت بسیار بالا رفته است.

 

 

وی ضمن تاکید بر اینکه طرح ولایت توانسته است استدلالی محکم از دین ارائه بدهد، گفت: بنده تقریبا در غالب فضاهای فکری بوده‌ام؛ در موسسه امام خمینی (ره) درس خوانده‌ام، با آقای طاهرزاده تقریبا 10 سال همراه نزدیک بوده‌ام و با مجموعه فرهنگستان هم رفت و آمد دارم. من احساس می‌کنم فضای طرح ولایت موسسه توانسته استدلالی محکم از دین ارائه بدهد و این خیلی مهم است.

 

دبیر کارگروه معرفتی طرح ولايت در سپاه ادامه داد: اما مشکل دیگری که امروز داریم این است که استدلال وقتی یک فرد را نجات می‌دهد که در فضا و حیات دینی زندگی، موجی از شبهات به او حمله کند. اگر ما قوت استلال داشته باشیم دفاع می‌کنیم؛ در اینجا استدلال به کار می‌آید.

 

كاظمي افزود: نظر ما این است که در کنار اینکه ما استدلال نیاز داریم، یک شیوه دیگر و مقدماتی هم نیاز داریم که آقای انشاد جرقه اول آن را زد و آقای طاهر زاده و دوستان فرهنگستان هم به شکل های دیگری آن را مطرح کردند.

 

وي با بیان این نکته که گاهی افراد در فضای حیات دینی زندگی نمی‌کنند، گفت: در چنین مواقعی برای طرف هرچه استدلال بیاوری نمی‌توانی او را وارد حیات دینی بکنی؛ چراکه فرد دارد به گونه دیگری زندگی می‌کند و اگر استلال بیاوری شاید او را ساکت کنی اما شبهه را به طریق دیگری مطرح می‌کنند. در اینجا باید بنای زندگی و قاعده زندگی او را به هم بزنی و بعد استدلال بیاوری.
 
اين استاد دوره فلسفه سیاسی مبانی چهار طرح ولایت ادامه داد: امروز وقتی با زندگی غربی و علوم انسانی کاملا غربی مواجهیم، نمی‌توانیم طرف را با استدلال درست کنیم و این مشکلی است که در طرح ولایت وجود دارد.
 
اختلافات تئوریک را نباید وارد فضای فرهنگی کنیم

وی راهکار این معضل را پرهیز از تعارض اندیشه‌ها دانست و گفت: باید هر اندیشه و تفکری را سر جای خودش ببینیم و بشدت از تعارض اندیشه‌ها در فضای فرهنگی بپرهیزیم. نباید آیت‌الله مصباح را در برابر حجت الاسلام میرباقری قرار دهیم، من این را بارها در فضای دانشجویی گفته‌ام، این اختلافات تئوریک وجود دارد، اما اين اختلافات نباید به هیچ وجه در ساحت فرهنگی ما وارد شود.

هر کس يك ظرفیت فکری دارد كه باید از همه این فضاها استفاده کنیم؛ چون همه این اندیشه‌ها ذیل انقلاب اسلامی قرار دارد، بنابراين به هیچ عنوان نبايد اختلافات تئوریک را وارد فضای فرهنگی کنیم.

وی افزود: مثلاً آقای حسن عباسی فلسفه را زیر سوال می‌برد كه این کار اشتباه است؛ بعد هم 400 سال است که دعوای بین فلسفه و فقه و عرفان را داریم، این را نباید به فضای فرهنگی وارد کرد.

در عرصه فرهنگی باید از همه ظرفیت‌ها استفاده کرد

کاظمی با بیان اینکه طرح ولایت یکی از تجربه‌ها و ظرفیت‌های موفق است، گفت: ما در عرصه فرهنگی انقلاب اسلامی به نقطه‌ای رسیده‌ایم که باید از همه ظرفیت‌های فکری بعد از انقلاب اسلامی استفاده کنیم. دستگاه‌های دیگری هم داریم که ظرفیت‌های دیگري دارند؛ مثلاً مجموعه فرهنگستان علوم حجت الاسلام میرباقری و مجموعه استاد طاهرزاده اصفهانی یا آقای انشاد.

اين استاد طرح ولايت، امام (ره) و رهبر معظم انقلاب را دو شخص جامع دانست و گفت: باید جبهه‌ای عمل کرد؛ یعنی از هر اندیشه و ظرفیت فکری برای تبیین اندیشه انقلاب اسلامی، ذیل شخصیت مقام معظم رهبری و امام که شخصیت‌های جامع ما هستند، استفاده کنیم.

خاصیت دانشجو پررنگ کردن اختلافات است

وی با اشاره به فضای پرشور دانشجویی گفت: خاصیت دانشجو این است که اختلاف نظر را بزرگ کند و اين كار برایش جذاب است؛ کسانی که در ذیل این فضا تربیت می‌شوند درگیری‌های خاصی پیدا می‌کنند كه عوارضی هم دارد؛ چون نگاه جامعی پیدا نمی‌کند. ممکن است در آینده حوزه‌های فرهنگی جدا از هم که در تعارض با هم هستند، داشته باشیم، در صورتی که با هم قابل جمع بودند.

علامه مصباح: تنها کاری که مطمئنم امام زمان بابت آن از من راضی هستند، طرح ولایت است

کاظمی شخصیت معنوی آیت‌الله مصباح را بعد مغفولی از سوی جامعه دانست و گفت: آقای فقیهی می‌گفتند بعد از فوت آیت الله اراکی، قرار شد آیت الله بهجت مراسمی بگیرند، ایشان به شرطی پذیرفتند که  آیت‌لله مصباح سخنران باشد؛

 

وی افزود: لیستی از علما را پیش آقای بهجت بردند، برای اینکه شورای حوزه تصویب بشود كه آقای بهجت فقط و لا غیر آقای مصباح را تایید کردند.

وی در ادامه گفت: علامه مصباح در این افق معنوی بالا، درباره طرح ولایت تعبیری دارند كه مي گويند: تنها کاری که مطمئنم امام زمان بابت آن از من راضی هستند، طرح ولایت است.

جهان‌بین: علامه تاکید دارند تربیت کار انبیاست و این کاری که در طرح ولایت صورت می‌گیرد شعبه‌ای از کار انبیاست

فرزاد جهان‌بین، از اعضاي هیئت علمی دانشگاه بين المللي امام خمینی(ره) و از اساتيد طرح ولایت، شاه بیت مطالبات مقام معظم رهبری را عدالت دانست و گفت: مقام معظم رهبری بر روی عدالت و مفهوم شناسی آن تاکید می‌کنند، لذا لازم است دانشجویان با مفهوم، عناصر، اجزا و اضلاع آن آشنا بشوند.

وی ادامه داد: عدالت مفهومی کلی است و از سوالاتی که دانشجویان می‌پرسند، می‌شود فهمید كه خیلی عمیق با مفهوم عدالت، حوزه‌ها و ساز و کار آن آشنا نیستند؛ چرا که منویات مقام معظم رهبری و امام (ره) خیلی تشریح نشده است.

باید از کمی‌گرایی صرف در طرح پرهیز کنیم

جهان‌بین با بیان اینکه باید از کمی گرایی صرف پرهیز شود، گفت: بايد در انتخاب افرادي كه مي‌خواهند در طرح حضور يابند، دقت بيشتري صورت گيرد تا افراد نخبه و مرجع با حضورشان در اين طرح، مباني معرفتي خود را تقويت كرده و بتوانند در سطح جامعه و دانشگاه به نشر و دفاع از ارزش‌ها و مباني بپردازند.

وي استاني كردن طرح را مفيد دانست و گفت: ممكن است استاني كردن طرح، صدماتي به كار وارد كند، بنابراين بايد با گسترش كميت، استادان قوي و كارآزموده متناسب با حجم جمعيت در اختيار داشت.

عضو هیئت علمی دانشگاه بين المللي امام خمینی(ره) در ادامه گفت: در این طرح بيشتر بر روی آموزش تاکید می‌شود، در حالی که آموزش مهم است و باید هم باشد، اما فعالیت‌های فرهنگی و فعالیت‌های تربیتی هم جایگاه ویژه‌ای دارند؛ سال‌های گذشته بحث‌های فرهنگی پررنگ‌تر بود، همان اندازه که آموزش مهم است و باید به آن توجه شود، مسائل فرهنگی نيز مهم است؛ اين  20، 30 روز براي دانشجويان فرصت خوبي است که با بحث‌های مختلف و اتفاقات روز آشنا شوند.

برخي افراد مذهبي به خاطر عدم معرفت دینی دچار انحرافات عميق شدند

جهان بين با اشاره به تاکید ویژه علامه مصباح بر روی طرح گفت: ایشان همیشه تاکید می‌کنند كه تربیت کار انبیاست و این کاری که در طرح ولایت صورت می‌گیرد شعبه‌ای از کار انبیاست؛ همچنین ايشان معتقدند، افراد مذهبي‌ای بوده‌اند كه به خاطر عدم معرفت ديني در فراز و فرود زندگي دچار انحرافات عميق گرديده‌ و از صراط الهي خارج شده‌اند.

مقام معظم رهبری: آقای مصباح مطهری زمان است

وي ادامه داد: مقام معظم رهبری هم همیشه روی این کار تاکید دارند و آن را جزو کارهای ضروری و بنیادی و اولویت دار نظام می‌دانند.

جهان‌بین با بيان خاطره ديدار كارگزاران طرح با مقام معظم رهبري گفت: زمانی که آیت الله مصباح تحت فشار بودند و هجمه علیه ایشان زیاد بود، آقا در یکی از این دیدارها فرمودند، آقای مصباح مطهری زمان هستند و از ایشان تقدیر کردند.

عضو هیئت علمی دانشگاه بين المللي امام خمینی(ره) در پايان براي ارتقاي سطح طرح پيشنهاد داد كه کمیته‌ای متشکل از استادان و كادر سابق و اكنون طرح ولايت تشكيل شود تا نقاط قوت و ضعف كار مورد بررسي قرار گيرد.

الهی‌راد: طرح ولایت در شرایطی می‌تواند، از تشرف به عمره هم موثرتر باشد

صفدر الهي‌راد، استاد انسان، راه و راهنماشناسی طرح ولایت درباره پایه‌گذاری اين طرح توسط آیت‌الله مصباح گفت: يكي از مشكلات و آسيب‌هاي جدي كه در جامعه مشاهده مي‌شود، عدم تسلط كافي نسبت به مباني انديشه اسلامي است؛ به عبارت ديگر، معارفی كه در حوزه دين در سطوح گوناگون آموزشی به جوانان ارائه مي‌شود، پاسخگوی نيازهاي معرفتي آنها نیست؛ آيت الله مصباح برای رفع این نقیصه مهم، طرح فكري- فرهنگي ويژه‌اي با عنوان «طرح ولایت» را براي ارائه به بدنه دانشجويي كشور مطرح کردند.

وی ادامه داد: هدف اصلي طرح اين بود كه بنيادهاي انديشه اسلامي را به صورت منسجم، عميق و هدفمند در اختيار دانشجويان قرار داده تا پايه‌هاي معرفتي قوي‌اي در ایشان نهادینه شود؛ به لطف خداي متعال، الان بيش از 17 سال است كه به صورت پیاپی این طرح برگزار مي‌شود و از نتايج خوبي نیز برخوردار بوده است.

سیر منطقی مباحث در طرح ولایت از ویژگی‌های اصلی آن است

الهي راد یکی از ویژگی‌های اصلی طرح را سیر منطقی آن دانست و گفت: مباحث نسبت به هم ترتيب منطقی دارند؛ در قدم اول ورود به هر بحثي، مسئله معرفت و امكان معرفت و در ادامه مبانی معرفت ديني و بحث عقل و دين و نقد پلوراليسم ديني كه مباحث پايه‌اي است، مطرح می‌شود.

استاد انسان، راه و راهنماشناسی طرح ولایت افزود: بعد از آن هم موضوع خداشناسي مورد بحث قرار می‌گیرد و از آنجایی که تا این مرحله هنوز حقانیت دین اسلام و سنت اثبات نشده است، این بحث با رويكردي فلسفي ارائه می‌شود؛ قدم بعدي مسئله انسان است و اينكه ماهيت و ابعاد وجودي او چيست، تا مقدمه‌اي باشد براي ورود به مباحث راه و راهنماشناسي.

وی در ادامه گفت: وقتي به اين مرحله مي‌رسيم كه انسان براي رسيدن به قرب الهي آفریده شده، طبيعتاً راه مطمئني برای رسیدن به خدا می‌خواهد، لذا بحث راه شناسي و يا وحی‌شناسی مطرح مي‌شود؛ همچنين بحث راهنماشناسي در اين فضا که چه کسی باید این وحی را بیاورد، طرح می‌گردد و پس از همین مرحله است که در دوره طرح ولايت حقانيت اسلام ثابت مي‌شود.

کادرسازی طرح در حوزه‌های معرفتی و تربیتی

الهی‌راد تاثیر طرح را بر روی دانشجویان فوق العاده دانست و گفت: به لطف خدا در طول سال‌هايي كه اين طرح برگزار شده، به صورت شفاهي و كتبي از سوي دانشجويان مورد تحسین و تمجید واقع شده است؛ همچنين سازمان‌ها و نهادهایي كه در مورد طرح ارزیابی لازم را انجام داده‌اند، بر تاثیر عمیق طرح نسبت با هدف كادرسازي براي نظام در حوزه معرفتي و تربیتي و همچنين تعميق بنيه‌هاي دانشجويان تصریح كرده‌اند؛ موارد و مصاديق زيادي داريم از فراگیرانی كه پس از پایان دوره، بیان نموده‌اند که اين طرح براي ما كشتي نجات بود.

استاد طرح ولایت این طرح را انگیزه ساز دانست و گفت: با اين طرح به بسياري از شبهات در حوزه‌های معرفتی و عملی پاسخ داده شده؛ همچنین این طرح در ایجاد انگیزه برای فراگیران به جهت حضور فعال در عرصه‌های فرهنگی بسیار موثر بوده است.

وی ادامه داد: پس از فهم حقیقت اسلام توسط فراگیران، انگيزه بسيار بالایی در دانش‌آموختگان طرح ايجاد شد تا خودشان وارد عرصه فعاليت‌هاي فرهنگي شوند؛ حتی برخی از مسئولان دانشگاه‌ها مطرح كردند که در اثر برگزاري طرح ولايت تحولی جدي در بدنه دانشجويي شکل گرفته است.

برگزاری طرح ولایت برای پزشکان و معلمان

الهي راد تسری طرح را به خارج از محیط‌های دانشجویی يکي از شواهد عيني تاثيرگذار بودن آن دانست و گفت: طرح ولايت دانشجويي مقدمه‌اي شد تا نهادها و مراكز و سازمان‌هاي علمي و وزارتخانه‌هاي مختلف با همكاري موسسه، اين طرح را براي نيروهاي مجموعه خود برگزار كنند.

استاد انسان، راه و راهنماشناسی طرح ولایت افزود: وزارت بهداشت حدود هفت سال است که براي اعضاي هيئت علمي و استادان دانشگاه‌هاي علوم پزشکي اين طرح را با عنوان «طرح معرفت» و متناسب با سطح اساتيد برگزار مي‌كند؛ وزارت آموزش و پرورش نيز سال‌هاي متوالي همين طرح را براي برخي از دبيران فرهنگي با عنوان «طرح دبيران» برگزار كرده است و امسال هم براي اولين بار طرح ولايت براي نخبگان تحت پوشش بنياد ملي نخبگان در دهه اول ماه مبارک رمضان برگزار مي‌شود.

در اصل و چارچوب طرح هیچ تردیدی نداریم

وي با تاکید بر اینکه هر سال مسائل و شبهات جدیدی در حوزه معارف ديني مطرح می‌شود، گفت: موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (ره)، از انعطاف لازم و منطقي در تغيير و اصلاح ساختار متون طرح برخوردار است، پس از برگزاري طرح در هر سال، بازخوردها و نظرات در باب متون منتشر شده مورد تحليل و بررسي قرار مي‌گيرد و در صورت لزوم نسبت به تجديدنظر و اصلاح متون اقدام مي‌گردد؛ از اين رو تلاش مي‌شود تا طرح خودش را به روز رسانی كند؛ البته ما در اصل و چارچوب کلي طرح ترديدي نداريم و بنايي هم براي تغيير آن نداريم؛ زيرا معتقدیم اساس محتواي لازم براي ايجاد تحول معرفتي و عملي همين متون است.

باید در گزینش افراد تجدیدنظر صورت گیرد

 

كاظمي با بیان این که ما در اين طرح هرگز به دنبال جمعیت کثیر فراگيران نیستیم، گفت: نهادهاي برگزار كننده مانند سازمان بسيج دانشجويي، باید تجديد نظري در گزينش فراگيران اين طرح داشته باشند، اين ضرورت به دليل اقتضاي محتواي دوره است که با توجه به عمق مباحث آن، لازم است تا فراگيران با آمادگي و انگيزه کافي در اين طرح شرکت کنند، توجيه محتوا و اهداف طرح ضرورتي انکارناپذير براي جذب فراگيران مستعد و علاقه مند خواهد بود.

 

 

وی نیاز به مباحث فرهنگی را مهم دانست و گفت: ما دنبال آن نيستيم كه صرفا مباحث معرفتي خشكي را به دانشجو ارائه دهيم اگر در كنار مباحث معرفتی، مسائل معنوي و خودسازي و تهذيب نفس نباشد هيچ فايده‌ای ندارد، زماني اين معارف پاسخگوي نيازهاي دانشجويان عزيز است كه بتوانيم در حوزه مسائل معنوي و اخلاقي همت بيشتري داشته باشيم، بايد در اين زمينه تلاش بيشتري صورت گيرد.

 

الهی‌راد، استاد انسان، راه و راهنما شناسي طرح ولايت ادامه داد: بخشی از رسالت فوق به عهده اساتید طرح است که به مناسبت‌هاي موجود مباحث اخلاقي را سر كلاس مطرح كنند، بخشی هم به مجموعه برگزاركننده برمي‌گردد، باید بستر معنوي طرح را به لحاظ فرهنگي آماده کنند و در اين مسير هرچه هم هزينه كنند مي‌ارزد؛ چراكه برگزاري برنامه‌هاي معنوي و اخلاقي در طول دوره براي اين منظور بسيار مفيد خواهد بود.

 

 

وي با اشاره به برگزاری جلسه‌ علامه مصباح با اساتید طرح در 5 تیر امسال گفت: امسال هم ديدار اساتيد طبق روال هميشه برگزار شد؛ معمولا علامه مصباح طي دو بخش سخنان خودشان را مطرح مي‌كنند يكي اينكه فلسفه طرح چيست تا يادآوري مجددي براي اساتيد شود؛ بخش دیگر آن هم توصيه‌هاي اخلاقي ايشان است، در این جلسه ايشان همانند سابق دوباره فرمودند: بنده در طول عمرم كاري با بركت‌تر و بهتر از اين طرح ولايت سراغ ندارم.

 

اين استاد طرح ولايت، اين طرح را مورد توجه مقام معظم رهبری دانست و گفت: مقام معظم رهبري هم در ديدارهايي كه با دانش‌آموختگان و اساتيد طرح داشته‌اند، سخنان مهمي را درباره اهميت اين طرح فرموده‌اند، ايشان فرمودند آنچه امروز براي شما نياز است، تعميق معرفت، معنويت و بصيرت است و تاكيد داشتند بايد اين طرح گسترده‎تر شود چون مباني انديشه اسلامي مطرح مي‌شود و اين برای ما نياز است.

 

 

الهي راد درباره اثرگذاری طرح خاطره‌ای نقل کرد و گفت: چند سال پيش كه طرح ولايت در مشهد برگزار شد يكي از دانشجويان حدودا يك هفته بعد از شروع طرح به من گفت، خدا به من لطف كرد كه در اين طرح حضور پيدا كردم چون ذهن من بسيار دچار شبهه بود و اكثر دوستانم هم لائيك بودند در اثر همنشینی با آنها نزديك بود خودم نيز لائيك شوم خيلي از مسائل دين براي من بي معنا شده بود.

 

وي ادامه داد: اين دانشجو گفته بود اتفاقا قبل طرح به عمره مشرف شدم ولي کعبه و مناسک هم براي من بي معنا بود اما الان در اين مدت اكثر شبهات من جواب داده شد و معلوم شد اين طرح از آن عمره بيشتر اثر داشته است، از قضا سال گذشته آيت‌الله مصباح فرمودند به اعتقاد بنده كسي كه خالصانه در اين طرح حضور داشته باشد، هر روز حضورش در اين طرح از تشرف به عمره هم بالاتر است.

 

 

امين رضا عابديني‌نژاد، استاد مباني يك طرح ولایت و از اساتيد موسسه امام خميني(ره)، با بیان اینکه ما با یک منظومه فکری و فلسفی مواجه هستیم، گفت: اگر این منظومه فکری با نگاه اسلامي تببين نشود، ما در عمق نگاه فكري و فرهنگي تسليم غرب مي‌شويم و این خلاء فقط مربوط به قشر دانشجو نیست، بلکه به کل جامعه مربوط می‌شود.

 

وی خاطرنشان کرد: در سنت فلسفي اسلام، نظام فلسفي نيرومندي داريم و در واقع طرح ولايت گزارش ساده و كوتاه و جامع از تفكر بنيادي اسلامي است.

 

 

عابدینی‌نژاد در ادامه گفت: وقتي اين تفكر اصلاح شد، روبنا هم تصحيح مي‌شود يعني جهت‌گيري‌ها در سیاست و فرهنگ و اقتصاد مبتني بر اين مبنا تعيين مي‌شود، ارزش این كار در اين است كه به زير بناي حيات اجتماعي ما مي‌پردازد.

 

استاد مباني يك طرح ولايت این طرح را جزو طرح‌های موفق هم از لحاظ سطح علمی و هم از لحاظ تاثیرگذاری دانست و گفت: مهم‌ترين امتياز طرح این است كه بچه‌ها براي اولين بار به صورت جدي با مباني فكري اسلامي آشنا مي‌شوند، شايد بچه‌ها اطلاعات ديني داشته باشند، اما هيچگاه سابقه نداشته این بحث‌ها به صورت جدي و عالمانه و در يك فضاي باز كه امکان بحث وجود داشته باشد براي آنها به صورت منسجم ارائه شود.

 

 

وی امتیاز دوم طرح را نظام‌مند بودن آن خواند و گفت: اطلاعاتی که در طرح داده می‌شود پراكنده نيست، از معرفت شناسي كه ريشه‌اي است شروع می‌کند و به هستي شناسي و فلسفه اخلاق و حقوق و غيره مي‌رسد و بعد از آن به فضاي سياست وارد می‌شود، يك مدل درختي که از ريشه شروع مي‌شود و بعد به تنه و ساقه و انشالله ميوه دادن می‌رسد.

 

عابدینی‌نژاد با بیان اینکه طرح امکان بهتر شدن دارد، گفت: چون مجري طرح بسيج دانشجويي است بايد انسجام بيشتري بين بسيج و موسسه ايجاد شود.

 

 

استاد مباني يك طرح ولايت محدودیت زمان را از مشکلات اصلی طرح دانست و گفت: هر برنامه‌اي كه ريخته مي‌شود بايد با توجه به محدوديت زماني و محدويت ظرفيت اجرايي طرح بررسي شود، اما با همين زماني كه داريم برنامه‌های متنوعي داخل طرح اجرا مي‌شود حتي خود بچه‌ها به صورت خود جوش طرح‌هايي را اجرا مي‌كنند.

 

 

وی تداوم طرح را برای دانش‌آموختگان آن ضروری دانست و گفت: اصل طرح ارائه سيستمی منسجم از تفكر اسلامي است، دانشجوياني كه وارد طرح مي‌شوند در يك مدت كوتاه با يك سيستم فكري آشنا مي‌شوند كه اين روند باید به صورت طرح‌هاي تكميلي در دانشگاه‌ها ادامه پیدا کند.

 

عابدینی‌نژاد افزود: باید براي دوره‌هاي بعدي کتاب تدوین شود و ارتباط قوي‌تری هم با افراد برقرار کرد، توقع می‌رود طرح با همين قوتي كه شروع مي‌شود، در سال‌هاي آينده با دانش‌آموختگان طرح ادامه پيدا كند چنانکه الان برخي دانشگاه‌ها بحث تکميلي و كانون دانش‌آموختگان طرح ولايت را دارند كه احتياج به تقويت شدن دارد.

 

 

این استاد طرح ولایت با بیان این نکته که بر علیه هر حرف تازه‌ای مقاومت صورت می‌گیرد، گفت: در دوره هاي مختلف، هجمه علیه طرح و آیت‌الله مصباح متفاوت بوده است، مسئله اين است كه طرح مي‌تواند حرف جديدي را در دانشگاه‌ها مطرح كند، وقوع برخي اتفاقاتي كه در دانشگاها مي‌افتد عادي است، مهم اين است كه اين حرف تازه از اتقان منطقي برخوردار است و مي‌تواند جاي خودش را باز كند.

 

وي اين دوره را برای دانشجویان مفید دانست و گفت: مكرر براي من اتفاق افتاده كه دانشجويان به من بگويند، طرح مسير زندگيشان را عوض كرده و اين جمله پرمعنايي است.

 

 

عابديني نژاد ضمن بیان این نکته که ما دچار اسراف فرهنگی هستیم، گفت: در كشور براي كارهاي فرهنگي زياد هزینه مي‌شود كه متاسفانه خيلي از آنها هوشمندانه نيست، ما هزينه مي‌كنيم اما در عمل نتيجه‌اي كه بايد بگيريم، نمي‌گيريم.

 

 

استاد مباني يك طرح ولايت تاکید کرد: بايد امثال طرح ولايت با همين اتقان و سطح علمی، حمايت شوند اگر ارزش طرح ولايت مشخص بود و برخي دچار ملاحظات سیاسي نمي‌شدند حق اين طرح بيشتر از اين ادا می‌شد، بايد از لحاظ امكانات و برنامه ريزي به آن توجه بیشتری شود.

 

وي درباره توجه آیت الله مصباح به طرح ولایت گفت: ايشان مي‌فرمايند من حدود 60 سال است كه كار طلبگي مي‌كنم و هيچ كاري به پربركتي طرح ولايت براي من اتفاق نيفتاده است.

 

 

مهدي مشكي، عضو هيئت علمي گروه فلسفه موسسه اما خمینی(ره) و استاد مباني يك، مدرنيته و جريان‌شناسي دوره طرح ولایت با اشاره به اینکه قشر دانشجو که بیشتر با فضای علمی درگیر است، نیاز بیشتری به مبانی فکری دارد، گفت: اگر بخواهيم از انقلاب اسلامي دفاع كنيم، بايد مباني فكري انقلاب را بشناسيم و شبهات آن را رفع و درست تببين كنيم.

 

وی نقطه آغاز انحرافات را از مبانی فکری غلط دانست و گفت: يكي از مشكلاتي كه در اکثر انقلاب‌ها وجود دارد، اين است كه حتي کسانی که ادعاي حمايت از انقلاب را دارند اگر مباني فكريشان قوي نباشد دچار انحراف مي‌شوند، معمولا انحراف در انقلاب‌ها از مباني فكري شروع مي‌شود.

 

مشکی ادامه داد: وقتي مباني فكري مشكل داشته باشد حتی كساني كه مي‌خواهند از انقلاب دفاع كنند ناخودآگاه به سراغ مسائلي مي‌روند كه نبايد بروند، چون مباني فكري شان قوي نيست، طرح ولایت به خاطر احساس خلاء در این زمینه تاسیس شد.

 

 

اين استاد طرح ولايت ضمن بیان اینکه طرح تاثیر مشهودی بر دانشجویان داشته است، گفت: پیامك‌هايی كه بعد از طرح از دانشجویان به من مي‌رسيد، نشان مي داد طرح موثر است و حتي برخی مي‌گفتند اين طرح دوباره ما را مسلمان كرد.

 

 

وي با بیان اینکه برخی طرح‌های دیگر مقطعی هستند، گفت: مهم‌ترين خصوصیت این طرح در این است كه بيشتر هم و غم خود را روي تصحيح و تقويت مباني فكري گذاشته است، در حالیکه طرح‌هاي ديگر خيلي روي مباني فكري كار نمي‌كنند و بیشتر كارهايشان مقطعي و كاربردي است و دنبال جرياني هستند كه زود نتيجه بدهد ولي طرح ولايت دنبال بحث‌هايي است كه اگرچه دير هم نتيجه بدهد اما عمقي است.

 

مشکی ظرفیت طرح ولایت را بسیار بالا دانست و گفت: كساني كه همین یک ماه را در طرح شركت مي‌كنند، هر كدامشان اگر مسئوليتي پيدا كنند؛ به جهت مباني كه پيدا كردند قطعا كارشان موثر و قوی خواهد بود.

 

این عضو هیئت علمی موسسه در ادامه گفت: دانش آموختگان طرح در مباني فكري و مباحث معرفت شناسي، خدا شناسي، نبوت، فلسفه اخلاق و. . . تقويت مي‌شوند.

 

وي با بیان اینکه هر طرحي نياز دارد با زمان خودش منطبق شود، گفت: طرح در کلیت خود نياز به بازنگري و تغییر ندارد، اما در برخي موضوعات و كتب امكان دارد نياز به تغییر باشد؛ شوراي طرح ولايت، نظرسنجي‌هايي كه از خود دانشجويان می‌کند را اعمال مي‌كند.

 

 

مشكي با بیان اینکه این طرح باید به یک جریان کشوری تبدیل شود، گفت: اين طرح بايد در طول سال ادامه داشته باشد و از سطح دانشجويان خارج شود، در حال حاضر در سطح معلمین هم وجود دارد، بايد يك جريان كشوري شود؛ چراكه مديران و مسئولان ما هم نياز به بحث‌هاي مبنایي و فكري دارند.

 

اين استاد طرح ولايت ادامه داد: موسسه آمادگي همكاري هم دارد، الان طرح معرفت كه مختص پزشکان است چند سالی است كه ادامه دارد البته دوره معلمين هم گاهي بوده، گاهي هم تعطيل شده است.

 

 

وی با بیان اینکه برخی مسئولان در سپاه و بسیج به عمق و اهمیت این طرح پی نبرده‌اند، گفت: نقطه ضعف مربوط به موسسه نيست، كاري كه موسسه بايد انجام دهد تاليف كتاب و تامين استاد است.

 

مشکی در ادامه گفت: اين طرح بايد ادامه پيدا كند هرچند در همان يك ماه برگزاري اثر دارد اما اگر اثر مطلوب مي‌خواهيم باید طرح در طول سال ادامه پيدا كند.

 

اين استاد طرح ولايت با اشاره به سخنرانی هر ساله علامه مصباح یزدی در جمع اساتید طرح گفت: در طول اين سال‌ها نكته‌اي كه ايشان هميشه مطرح مي‌كنند اين است كه من در عمرم كاري به بركت طرح ولايت انجام نداده‌ام.