برنامهريزي ماه مبارك رمضان
ميهمانى خداوند، به معناى اكرام و رحمت خاص الهى بر بندگان است؛ بر اساس روايات، چند موضوع نشان از ميهمانى خداوند است كه عبارتند از:
1. از شب اول ماه رمضان درهاى بهشت باز مىشوند و تا شب آخر بسته نمىشوند.(1)
2. از ابتدا تا انتهاى ماه رمضان، درهاى جهنم بسته مىشوند.(2)
3. شياطين در بند و زنجير مىشوند تا نتوانند روزه بندگان را خراب كنند.(3)
4. ماه رمضان، ماهى است كه اولش رحمت است و وسطش آمرزش گناهان و آخرش آزادى از آتش جهنم(4) يعنى ما با رحمت الهى به ميهمانى دعوت مىشويم و آمرزيده مىشويم و در پايان ميهمانى به عنوان جايزه و هديه يادگار ميهمانى، از آتش جهنم آزاد مىشويم.
5. شب قدر در اين ماه است كه ارزش آن از هزار ماه بيشتر است و عبادت در آن، نتايج بسيارى دارد و سرنوشت يك سال بندگان در آن تعيين مىگردد.(5)
به طور كلى براى بهره بردارى از ماه مبارك رمضان، هر كسى بايد متناسب با موقعيت شغلى و وضعيت جسمانى و روانى خويش، برنامه ريزى كند.
برنامه ريزى براى عبادت
در ماه مبارك رمضان، علاوه بر عبادتهاى معمول و هميشگى - مانند نمازهاى يوميه - عبادات واجب و مستحب ديگرى نيز اضافه شدهاند؛ مانند روزه گرفتن كه در ساير ماههاى سال بر ما واجب نيست و نيز انجام دادن اعمال مستحبى كه در اين ماه تأكيد فراوانى بر آنها شده است؛ مانند تلاوت قرآن، خواندن دعا و... .
توصيه ما به شما اين است كه سعى كنيد اولاً ميزان خواب خود را خيلى تغيير ندهيد و ثانيا وقت آن را نيز خيلى به هم نزنيد؛ فقط با كمى تغيير در چرخه خواب، برنامه خواب و استراحت خود را ادامه دهيد؛ مثلاً اگر هنگام سحر حدود يك ساعت (براى سحرى خوردن و خواندن نماز شب و نماز صبح بيدار مىمانيد، اين مقدار از خواب را سعى كنيد در روز جبران كنيد؛ مثلا بعد از نماز ظهر و عصر با توجه به اين كه ناهار از برنامه روزانه حذف شده است، همان وقت را به استراحت و خواب اختصاص دهيد تا هم خواب شما جبران شود و هم مقدارى از شب را بتوانيد بيدار بمانيد و از وقتتان استفاده بهترى بكنيد.
علاوه بر آن چه بيان شد، رعايت نكات زير بر كيفيت استفاده از ماه مبارك رمضان مىافزايد:
* براى استفاده بهينه از زمان، در هنگام رفت و آمد، ذكر بگوييد (البته ذكرهاى بدون صدا و آرام تا شائبه ريا به وجود نيايد).
سعى كنيد از مرحله ذكر زبانى به مرتبه توجه به معناى ذكر و ذكر قلبى و ياد واقعى خداوند برسيد؛ به طورى كه او را حاضر و ناظر بر خود بدانيد.
بهترين ذكر، به ويژه براى رفع بعضى مشكلات ظاهرى و نيز روحى و روانى، ذكر استغفار و لا اله الا الله است.
* سعى كنيد دائم الوضو باشيد و حتى قبل از خواب نيز وضو بگيريد و به بستر خواب برويد؛ زيرا در ماه مبارك رمضان، خواب نيز عبادت است و نفس كشيدن تسبيح به حساب مىآيد.
* از شب زنده دارى و احيا - به ويژه در شبهاى تعطيلى - به مقدار حال و كشش روحى غفلت نكنيد. شايد يكى از مهمترين اعمال در ماه مبارك، شب زندهدارى، تهجد، استغفار و نماز شب در نيمه شبهاست.
* حتماً در يكى از مجالس بيان احكام و معارف دينى و موعظه، در مساجد يا حسينيهها شركت كنيد.
بسيارى از عالمان و مجتهدان نيز مقيد به موعظه هستند و به مصيبتهاى گويندگان گوش فرا مىدهند تا دل و جان خود را به واسطه شنيدن معارف دينى متذكر و نورانى سازند.
به طور كلى، شركت در مجالس مذهبى، خود را در معرض نفحات و نسيمهاى رحمت الهى قرار دادن است و اين، نقش مهمى در حفظ دين و معنويت انسان دارد.
* از انجام دادن ورزشهاى سنگين در طول ماه رمضان اجتناب كنيد و در اين ماه سعى كنيد ورزشهاى سبك و آرام (مانند پياده روى يا نرمش) انجام دهيد.
* از غذاهاى قندى و پروتئين دار در رژيم غذايى خود بيشتر استفاده كنيد؛ مانند خرما و لبنيات.
* از پرخورى هنگام افطار و سحرى پرهيز كنيد؛ زيرا علاوه براين كه چرخه خواب شما را به هم خواهد زد، از ساير برنامههاى عبادى و درسى نيز بهره كافى را نخواهيد برد.
* از هدر دادن انرژى بىجا و بىمورد مثل سخن غير لازم و تماشاى برنامههاى تلويزيونى غيرضرورى اجتناب كنيد و به عبارت ديگر، با سكوت بيشتر و كنترل حواس، از هدر دادن انرژى جلوگيرى كنيد؛ به تمركز خود بيفزاييد و فرصتهاى جديدى براى انجام دادن كارهاى مهمتر ايجاد كنيد.
پىنوشت:
1. مجلسى، بحارالانوار، ج 96، ص 344؛ رى شهرى، ميزانالحكمة، ج 5، ص 2132.
2. ميزانالحكمة، ج 5، ص 2132.
3. همان.
4. همان.
5. همان.
منبع: به نقل از مجله پرسمان