صبر قتل صبر
در حادثه كربلا، زيباترين جلوههاى صبر و پايدارى در راه عقيده و تحمل مشكلات مبارزه ترسيم شده و سبب ماندگارى و جاودانگى آن حماسه و پيروزى ابدى آن گروه اندك بر دشمنان انبوه شده است، همانگونه كه قرآن كريم مىفرمايد: «كم من فئة قليلة غلبت فئة كثيرة باذن الله و الله مع الصابرين» (1)
و امير مؤمنان (ع) فرمود: «الصبريهون الفجيعة» (2) مقاومت، فاجعه و حادثه سخت را آسان مىكند.
از سوى ديگر براىمؤمنان، بر عامل غلبه بر سختيهاست و هر چه ميزان تحمل بيشتر باشد، سختى مصيبت كاسته مىشود و پروردگار نيز موهبت صبر را به مؤمنان عطا مىكند و به فرموده امامصادق (ع)، خداوند صبر را به اندازه مصيبت بر دلها وارد مىكند: «ان الله ينزل الصبر علىقدر المصيبة». (3)
در حماسه عاشورا، «صبر» هم در گفتارها و شعارها و هم در عملها و رفتارها مشهود است، هم در شخص سيد الشهداء (ع)، هم در عترت و ياران صبور و وفادارش.
امامحسين (ع) آنگاه كه مىخواست از مكه به قصد عراق خارج شود، خطبهاى خواند كه در ضمن آن آمده است: «رضى الله رضانا اهل البيت، نصبرعلى بلائه و يوفينا اجرالصابرين». (4) رضايت و پسند ما خانواده، همان رضاى الهى است، بر بلا و آزمون او صبر مىكنيم، او نيز پاداش صابران را به ما عطا مىكند.
در يكى از منازل ميان راه نيز با توجه دادن همراهان به سختى مسير و استقبال از نيزهها و شمشيرها و نياز ميدان عاشورا به دليرمردانى مقاوم و شكيبا بر زخم و مرگ و شهادت، فرمود: «ايها الناس! فمن كان منكم يصبرعلى حد السيف و طعن الاسنة فليقم معنا و الا فلينصرف عنا». (5) اى مردم! هر كدام از شما كه تحمل تيزى شمشير و ضربت نيزهها را دارد با ما بماند، وگرنه برگردد!
ياران آن حضرت نيز همانگونه بودند كه او مىخواست، در ميدان «صبر»، پايدار ماندند و بر تشنگى، محاصره، هجوم دشمن، كمى ياران و شهادت همرزمان مقاومت مىكردند و از خوشحالى در پوست خود نمىگنجيدند، حتى بعضىشان روز عاشورا خوشحالى و شوخى مىكردند و مىگفتند: ميان ما و بهشت، جز ساعتى جنگ و تحمل ضربت تيغها و نيزهها و تيرها نيست و پس از آن، بهشت جاودان الهى است.
ابا عبد الله (ع) نيز آنان را چنان بار آورده و تعليم داده بود كه پايدارى را پل عبور به بهشت بدانند، روز عاشورا به آنان چنين خطاب كرد: «صبرا بنى الكرام! فما الموت الا قنطرة تعبر بكم عن البؤس و الضراءالى الجنان الواسعة و النعيم الدائمة...»، (6) مقاومت! اى بزرگ زادگان كه مرگ پلى است كه شما را از رنج و سختى به سوى بهشتهاى گسترده و نعمتهاى ابدى عبور مىدهد، درس صبر را حتى به اهل بيت خويش مىداد و آنان را در مقابل شهادت خويش دعوت به شكيبايى و تحمل مىكرد و اين كه گريبان چاك نزنند و صورت نخراشند: «انظروا اذا اناقتلت فلا تشققن علي جيبا و لا تخمشن وجها». (7)
خود امام بر كشته شدن و داغ فرزندان و ياران صبر كرد، خواهر صبورش زينب، صبورانه بار اين حماسه خونين را به دوش كشيد و لحظه لحظه حوادث كربلا، جلوههاى مقاومت و پايدارى بود، حتى آخرين كلمات سيد الشهدا (ع) نيز در قتلگاه كه بر زمين افتاده و با پروردگارش مناجات مىكرد، حاكى از همين روحيه بود: «صبرا على قضائك». (8)
1-بقره، آيه 249.
2-غرر الحكم.
3-من لا يحضره الفقيه، ج 4، ص 416.
4-اعيان الشيعه، ج 1، ص 593.
5-ينابيع المودة، ص 406.
6-نفس المهموم، ص 135.
7-لهوف، ص 81.
8-مقتل الحسين، مقرم، ص 357
فرهنگ عاشورا.