مفهوم مكر در مورد خداوند يعنى چه؟
در سوره آل عمران آيه 54 مىخوانيم «و مكروا و مكر الله و الله خير الماكرين» و (يهود و دشمنان مسيح براى نابودى او و آئينش) نقشه كشيدند و خداوند (بر حفظ او و آئينش) چاره جوئى كرد و خداوند بهترين چاره جويان است.
حال اين سؤال مطرح مىشود كه منظور از مكرالهى چيست؟
در قرآن آياتى، شبيه اين آيه، ديده مىشود كه در آن نسبت «مكر» به خدا داده شده (مانند آيه 30 از سوره انفال و آيه 50 از سوره نمل و بعضى آيات ديگر).
«مكر» در لغت عرب با آنچه در فارسى امروز از آن مىفهميم تفاوت بسيار دارد:
در فارسى امروز «مكر» به نقشههاى شيطانى و زيان بخش گفته مىشود، در حاليكه در ريشههاى لغت عرب «مكر» هر نوع چارهانديشى را مىگويند كه گاهى خوب و گاهى زيان آور است.
در كتاب مفردات «راغب» مىخوانيم: المكر صرف الغير عما يقصده: «مكر اين است كه كسى را از منظورش باز دارند» (اعم از اينكه منظورش خوب باشد يا بد).
در قرآن مجيد نيز گاهى مكر با كلمه «خير» ذكر شده مانند والله خير الماكرين (خداوند بهترين چاره جويان است) و گاهى با كلمه «سىء» (بد) آمده است مانند ولايحيق المكرالسىّء الّا باهله: «نقشه و انديشه بدجز به صاحبش احاطه نخواهد كرد».
بنابراين منظور از آيه مورد بحث اين است كه دشمنان «مسيح» با طرحهاى شيطانى خود مىخواستند جلو اين دعوت الهى را بگيرند، اما خداوند براى حفظ جان پيامبر خود، و پيشرفت آئينش، تدبير كرد و نقشههاى آنها نقش بر آب شد. «تفسير نمونه»
نظير همين پاسخ در «كيد الهى» نيز مطرح مىباشد، آنجا كه در سوره طارق آيه 16- 15 مىخوانيم (انهم يكيدون كيدا و اكيد كيدا) آنها پيوسته حيله مىكنند و من نيز در برابر آنها چاره مىكنم «همان».