تقدير ما در دست تو ...
گروه معارف «شبكه خبر دانشجو»، پاسخ اين سؤال، كه چرا اين شب، شب قدر ناميده شده؟ سخن بسيار گفتهاند، از جمله اين كه:
1- شب قدر به اين جهت «قدر» ناميده شده، كه جميع مقدرات بندگان در تمام سال در آن شب تعيين مىشود، شاهد اين معنى در آيات 3 و 4 سوره «دخان» است كه مىفرمايد: إِنَّا أَنْزَلْناهُ في لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ إِنَّا كُنَّا مُنْذِرينَ* فيها يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكيم:
«ما اين كتاب مبين را در شبى پر بركت نازل كرديم، و ما همواره انذار كننده بودهايم* در آن شب كه هر امرى بر طبق حكمت خداوند تنظيم و تعيين مىگردد».
اين بيان، هماهنگ با روايات متعددى است كه مىگويد: در آن شب، مقدرات يك سال انسانها تعيين مىگردد، و ارزاق و سرآمد عمرها، و امور ديگر، در آن ليله مباركه، تفريق و تبيين مىشود.
البته، اين امر هيچگونه تضادى با آزادى اراده انسان و مسأله اختيار ندارد، چرا كه تقدير الهى به وسيله فرشتگان بر طبق شايستگىها و لياقتهاى افراد، و ميزان ايمان، تقوا، پاكى نيت و اعمال آنها است.
يعنى: براى هر كس آن مقدر مىكنند كه لايق آن است، يا به تعبير ديگر: زمينههايش از ناحيه خود او فراهم شده، و اين نه تنها منافاتى با اختيار ندارد، كه تأكيدى بر آن است.
2- بعضى نيز گفتهاند: آن شب را از اين جهت شب قدر ناميدهاند كه: داراى قدر و شرافت عظيمى است (نظير آنچه در آيه 74 سوره «حج» آمده است: ما قَدَرُوا اللَّه حَقَّ قَدْرِهِ: «آنها قدر خداوند را نشناختند»).
3- گاه نيز گفتهاند: به خاطر آن است كه، قرآن با تمام قدر و منزلتش بر رسول والا قدر، و به وسيله فرشته صاحب قدر نازل گرديد.
4- يا اين كه: شبى است كه مقدر شده قرآن در آن نازل گردد.
5- يا اين كه: كسى كه آن شب را احيا بدارد، صاحب قدر و مقام و منزلت مىشود.
6- يا اين كه: در آن شب، آن قدر فرشتگان نازل مىشوند، كه عرصه زمين بر آنها تنگ مىشود- چون تقدير به معنى تنگ گرفتن نيز آمده است- مانند: «وَ مَنْ قُدِرَ عَلَيْهِ رِزْقُه». « طلاق، آيه 7»
جمع ميان تمام اين تفسيرها در مفهوم گسترده «ليلة القدر» كاملًا ممكن است، هر چند تفسير اول از همه مناسبتر و معروفتر است.
تفسير نمونه، ج27/انتهاي پيام/