راستى بارزترين نشانه شخصيت
گروه معارف «شبكه خبر دانشجو»؛ بدون شك دو صفت راستى و درستى (صدق و امانت) بارزترين نشانه شخصيت است، بلكه نام انسان واقعى را بدون اين دو نمىتوان بر كسى گذارد، و اين دو از يك ريشه مشترك منشعب مىشوند، زيرا راستگويى چيزى جز امانت در اداى سخن نيست، همانطور كه امانت هم چيزى جز صداقت در عمل نمىباشد، و چنانكه خواهيم ديد آثار اجتماعى اين دو نيز مشابه يكديگرند.
شايد به همين ملاحظه است كه در كلمات پيشوايان بزرگ اسلام «صدق الحديث» و «اداء الامانة» با هم ذكر شده و در گفتگوهاى معمولى نيز راستى و درستى را با هم مىآورند.
ارزش و اهميت راستى
همانطور كه اشاره شد صدق و راستگويى يكى از نشانههاى بارز شخصيت انسان و عظمت فكر و پاكى روح اوست.
افراد راستگو معمولًا افرادى شجاع، صريح، با اخلاص، كم طمع و خالى از تعصبهاى غلط و حبّ و بغضهاى افراطى هستند زيرا راستگويى بدون اينها ممكن نيست.
بعكس، افراد دروغگو معمولًا ترسو، رياكار، طماع، متعصب و لجوج و يا گرفتار حبّ و بغضهاى غلط مىباشند.
افراد راستگو حتماً در زندگى پايبند به اصولى هستند، اين اشخاص كمتر ممكن است ابن الوقت و مزوّر و دمدمى مزاج و منافق باشند زيرا صداقت با هيچ يك از اين امور سازگار نيست.
راستگويى را مىتوان كليدى براى كشف باطن اشخاص از جنبههاى مختلف دانست و لذا در بعضى از اخبار و احاديث اهلبيت عليهم السلام صدق حديث وسيلهاى براى ارزيابى وجود افراد شمرده شده:
امام صادق عليه السلام مىفرمايد: نگاه به ركوع و سجود طولانى كسى نكنيد چه اينكه ممكن است عادت او باشد و اگر آن را ترك كند ناراحت شود، ولى نگاه به راستگويى و امانت او كنيد.(مجلسى، بحار الانوار 71/ 8)
قرآن مجيد نيز مىفرمايد: «وَلَتَعْرِفَنَّهُمْ فِي لَحْنِ الْقَوْلِ» «سوره محمد( 47) آيه 30»
مىتوانى آنها (منافقان) را از طرز سخنانشان بشناسى.
اثرات معجز آساى راستگويى
از نظر اجتماعى بزرگترين خدمتى كه صدق و راستى مىتواند به انسانها كند مسأله جلب اطمينان و اعتماد است. البته مىدانيم تمام پيشرفتهاى علمى و صنعتى و اقتصادى كه نصيب بشر شده مولود سيستم زندگى او، يعنى زندگى دسته جمعى است.
ولى همكارى و همفكرى كه اساس زندگى دسته جمعى است در صورتى ميسر است كه افراد نسبت به هم اعتماد و اطمينان كامل داشته باشند. در غير اين صورت مشكلات زندگى دسته جمعى، مزاحمتها، نزاعها، كشمكشها و كار شكنىها را خواهند داشت بدون اينكه از فوايد آن بهرهمند گردند.
بديهى است مهمترين و مؤثرترين وسيله جلب اطمينان و اعتماد همان «صدق و راستى» و خطرناكترين دشمن آن دروغ است.
اگر مؤسسات اقتصادى تنها در معرفى يكى از كالاهاى خود دروغ بگويند، مردم نسبت به بهترين فرآوردههاى آنان بدبين خواهند شد.
اگر زمامداران دروغ بگويند، مردم به وعدههاى آنها، به دعوتهاى آنها، به اعلام خطرهاى آنها وقعى نخواهند گذارد و از پشتيبانى نيروى عظيم ملت محروم خواهند شد.
اگر در محيطهاى علمى دروغ رايج گردد، دانشمندان و دانشطلبان به گفتههاى يكديگر، به نقلهاى يكديگر، به قضاوتهاى يكديگر اعتماد نخواهند كرد و به اين ترتيب هركس بايد تمام زحمات لازم را براى يك تحقيق علمى شخصاً متحمل گردد و از زحمات هزاران سال عمر ديگران نتواند استفاده كند. و اين نوع دروغ زشتترين و كثيفترين انواع دروغ است.
در نتيجه راستگويي باعث ارتباط صحيح، سالم و محكم در خانواده و جامعه مي شود و روند حركت انسانهاي را به كمال سرعت مي بخشد./انتهاي پيام/