کد خبر:۹۳۴۳۲۴

حمایت از نهاد خانواده در سایه تامین امنیت فناوری‌های نوین

مجمع عمومی سازمان ملل امروز را «روز جهانی خانواده» نامگذاری کرده است و یکی از موضوعاتی که خانواده را تحت تاثیر قرار می دهد استفاده از فناوری‌های نوین است.

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو، به نقل از اطلاع رسانی ستاد حقوق بشر_ اهمیت و ضرورت خانواده در حیات فردی و جمعی انسان‌­ها بر هیچ­کس پوشیده نیست. خانواده به عنوان اولین سلول اجتماع منبع تامین بسیاری از نیازهای اولیه انسانی است؛ بدین جهت در منشور بین‌المللی حقوق بشر (اعلامیه جهانی حقوق بشر و میثاقین) به صورت موکّد حفاظت و تکریم آن مدّنظر قرار گرفته و حتی در تقویم بین­‌المللی حقوق بشر نیز جایگاهی برای خود یافته است. قطعنامه 47/237 مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال 1993 پایه‌­گذار روز بین‌­المللی خانواده در جهان می‌­باشد؛ روزی که به تعبیر سازمان ملل هدف از برگزاری آن بزرگداشت نهاد خانواده و توجه به اهمیت آن در حیات انسان‌­ها است. از سال 1994 روز بین‌­المللی خانواده به صورت مستمر در حال برگزاری است و هر سال شعار مختص خود را دارد. تعیین شعار سال از سوی دبیرکل سازمان ملل به منظور جهت­‌دهی سیاست­‌ها و قوانین ملی در چارچوب دغدغه‌­های بین‌­المللی صورت می‌­پذیرد.

سازمان ملل روز بین‌­المللی خانواده در سال 2021 را با عنوان «تاثیر فناوری‌­های نوین بر رفاه خانواده­‌ها» نام­گذاری نموده و در بیانیه اهداف آن چنین مقرر داشته است:

تحولات عظیم از جمله فناوری­‌های نوین، تغییرات جمعیتی، روند فزاینده شهرنشینی و مهاجرت و همچنین تغییرات اقلیمی به شکل چشمگیری جهان پیرامون ما را متاثر ساخته و بر حیات فردی و خانوادگی اثرگذارده است. به همین منظور از سال 2021 تا 2024 مصادف با سیزدهمین سال بین‌­المللی خانواده به مدت 4 سال این موضوع مدنظر قرار خواهد گرفت و سال 2021 به تاثیر فناوری‌­های نوین بر رفاه خانواده‌­ها اختصاص خواهد یافت.

پاندمی طولانی‌­مدت کووید-19 ضرورت بکارگیری فناوری‌های دیجیتال را در عرصه شغلی، تحصیلی و ارتباطی به اثبات رسانده است. این موضوع در کنار همه نقاط مثبت خود آسیب‌­هایی نیز به همراه داشته است از جمله ضعف بینایی در نتیجه نگاه طولانی‌­مدت به صفحه نمایش، اذیت و آزار سایبری و خستگی و فرسودگی والدین. بنابراین بایستی بحث آموزش والدین را به عنوان راهبردی در جهت تامین حقوق و تضمین آسایش کودکان مد نظر قرار داد.

در این بیانیه توجه سازمان ملل به آسیب‌­ها و چالش­‌های فناوری‌های دیجیتال بیشتر ناظر بر ابزار است تا محتوای آن. اگرچه در بیان مصادیق این آسیب‌­ها به آزار و اذیت سایبری نیز اشاره شده اما باید اذعان نمود که قلدری سایبری تنها یکی از أشکال آسیب معنوی در بستر دیجیتال است. یکی از عمده‌­ترین مصائب در این حوزه نقشی است که محتوای رسانه‌­ای در تغییر ارزش‌­ها و هنجارهای خانوادگی و اجتماعی ایفاء می­‌کند.

فناوری‌­های دیجیتال بیش و پیش از ابعاد جسمی زندگی انسان (مثل پیرچشمی و ضعف بینایی) بعد ذهنی و معنوی حیات او را در معرض آسیب قرار می‌­دهد؛ چرا که تنها یک ابزار نبوده و خود دارای معنا و پیام است. امروزه نمی­‌توان فناوری را از فرهنگ آن متمایز نمود. در واقع فناوری و به ویژه فناوری‌­های دیجیتال به عنوان عرصه مجازی حیات اجتماعی انسان­‌ها، بستر تعاملات ارزشی-هنجاری نوینی هستند که به تعبیر بسیاری از اندیشمندان معاصر متاثر از جامعه سرمایه‌­دار غربی است. اساساً فناوری‌­های ارتباطی و رسانه‌­های جمعی به عنوان چهارمین ستون دموکراسی قلمداد می‌­شوند، به همین خاطر تحولات ارزشی آن را از طریق همین بسترهای دیجیتالی به جهان مخابره می‌­کنند.

ایرادی که متوجه سازمان ملل می‌­شود آن است که نقش این فناوری‌­ها را تنها بر رفاه و آسایش مادی خانواده و اعضای آن به ویژه کودکان ارزیابی می‌­کند و تمایلی به بررسی تاثیر مستقیم آن بر هنجارها و ارزش‌­های بومی، فرهنگی و ملی نهاد خانواده نشان نمی‌­دهد.

القای یکجانبه ارزشی-هنجاری در فناوری‌­های دیجیتال، با اصل مصلحت عالیه کودک در تضاد و تعارض است. اصل مصلحت عالیه کودک اقتضاء دارد، او از هرگونه آسیب، سوءاستفاده، سهل‌­انگاری و خشونت جسمی و روانی در خانواده و جامعه در امان باشد. بنابراین چه در عرصه حیات حقیقی و چه حیات مجازی، به ویژه استفاده روزافزون کودکان از اینترنت و رسانه­‌های برخط در زمان شیوع ویروس کرونا، حفاظت از تمامیت جسمی، اخلاقی و معنوی ایشان امری ضروری است.

حلقه مفقوده سیاست­‌های توصیه­‌ای سازمان ملل دقیقاً در همین نقطه خود را نشان می‌­دهد. بیانیه سازمان ملل دولت‌­های عضو را به تدوین و تنظیم سیاست­‌های آموزشی والدین ­محور تشویق می‌­کند و از اصلاح زیرساخت‌­ها غافل می‌­شود. اگرچه آموزش والدین برای بقای خانواده، بهبود وضعیت آن و همچنین رفاه و آسایش اعضای آن امری ضروری است؛ اما پیش از آن باید مسئله امنیت در فناوری‌­های نوین در دستور کار دولت­‌ها قرار گیرد.

امنیت رسانه‌­ای به ویژه امنیت اخلاقی، ذهنی و معنوی نخستین گام در حفاظت از نهاد خانواده در دنیای متحول فناورانه است. این مهم با تهیه و تنظیم سیاست‌­ها و برنامه‌­هایی در چارچوب فناوری­‌های دیجیتالی امن و به ویژه ایجاد اینترنت پاک برای خانواده و کودک قابل حصول است.

ارسال نظر
captcha
*شرایط و مقررات*
خبرگزاری دانشجو نظراتی را که حاوی توهین است منتشر نمی کند.
لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگیلیش) خودداری نمايید.
توصیه می شود به جای ارسال نظرات مشابه با نظرات منتشر شده، از مثبت یا منفی استفاده فرمایید.
با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابهی دارند، انتشار نمی یابد.
پربازدیدترین آخرین اخبار