اقسام عبادات و واكنشهاى مردم
گروه معارف «شبكه خبر دانشجو»؛ بشر در غرائز طبيعى و علائق فطرى به امورى مانند مال، اولاد و جان علاقمند است، و اين سه از لوازم زندگى و تا اندازهاى معقول، نزد شارع مطلوب است.
و يك علاقهى بالاتر هم به خالق و سرپرست حقيقى خود پروردگار جهانيان دارد، كه آن سلطان محبتها است و گاهى به واسطهى علاقههاى مادى اين محبّت تحت الشعاع و در حاشيه قرار مىگيرد.
از اين رو پروردگار جهان براى تخليهى قلب از محبت بتها (علاقههاى مادّى مذكور)؛ و تحليه و مزين كردن آن به علاقهى تام به محبوب و معشوق واقعى و پيوند به حق و گسستن از باطل و ناحق، عبادات مختلف را تشريع فرمود؛ و آن را به سه بخش تقسيم نموده است:
بخش اوّل: عبادات بدنى؛ همچون نماز و روزه و تلاوت قرآن و اذان و نيايش ودعا و ذكر و ...، به وسيلهى اين نوع عبادات، فرد تن آسا و تن پرست، از خدا پرست جدا مىگردد.
بخش دوّم: عبادات مالى؛ مثل انفاق، صدقه، كفّاره و پرداخت خمس و زكات و ...، كه به وسيلهى اين قسم، افراد مال پرست، از حق پرست ممتاز مىگردند.
بخش سوّم: عبادات جانى؛ مانند جان فشانى در راه حق و جهاد فى سبيل اللَّه.
بعضى افراد، به تن و آسايش بدن به نحو افراط علاقه دارند، و در عبادات بدنى مثل نماز و روزه و ... مسامحه و كوتاهى مىنمايند.
در حالى كه ممكن است اين افراد از بذل مال در راه خدا مضايقه نكنند؛ و اين دسته تنپرستى آنها زيادتر از خداپرستى آنها است.
دستهى ديگر، نقطهى مقابل مىباشند، از عبادات بدنى كوتاهى ندارند و در نماز و حضور در جماعات و نوافل و مستحبات و نيايش و دعا و تضرع و گريه، كوتاهى نمىكنند ولى در عبادات مالى و بخشش مال در راه خدا، به هيچ وجه حاضر نمىشوند و مصداق كلام نبوى (ص): «كلّ درهم عندهم صنم» اين دسته مال پرستند و بلكه پول پرست، گاو پرست، گوسفند پرست و مِلك پرستند.
دستهى ديگر كه شايد اكثريت را شامل شود، از عبادات بدنى و مالى مضايقه ندارند اما اگر پاى جان در ميان آمد، كُميت ايمان آنها لنگ است، و حاضر به بذل جان در راه خدا نيستند.
دستهى چهارم: كه مثل كبريت احمر نادر مىباشند، كسانى هستند كه رضاى حق را طالب و به هر قسم باشد خريدارند، اگر چه به بذل مال يا اولاد يا جان باشد.
همچون قهرمان توحيد، حضرت ابراهيم خليل، كه همهى علائق و محبتها را در حب خدا فانى نمود، نه از بذل جان، نه از بذل مال در راه محبوب، و نه از قربانى يگانه فرزند عزيز در راه رضاى حق و براى وصال معشوق مضايقه نكرد.
امام حسين (ع) كه وارث ابراهيم خليل است، يگانه قهرمان وادى محبت، همه چيز خود را فدا و در راه خدا فانى نمود.
در روز وصال هر چه به فنا نزديكتر مىشد، بهجت و نشاط او بيشتر و در زير خنجر تبسّم كنان به وصال معشوق روان شد، و به زبان حال چنين مترنّم بود:
نيست اى دوست به دل جز تو تمنّاى دگر
سر شوريده ندارد سر و سوداى دگر/انتهاي پيام/