ماندلا؛ رهبري كه تبعيض را به زانو درآورد

گروه سياسي «خبرگزاري دانشجو»؛ نلسون رولیهلاهلا ماندلا در ۱۸ ژوئیه سال ۱۹۱۸ در یک خانواده تمبو در روستای کوچک موزو در ناحیه متاتا، مرکز مناطق ترانسکی از استان کیپ در کشور آفریقای جنوبی به دنیا آمد؛ پدر ماندلا عضو شورای سلطنتی مردم تمبو بود كه از زمان تولد این مقام را به ارث برده بود و ماندلا نیز قرار بود چنین مقامی را به ارث ببرد.

پدر ماندلا نقشی اساسی در به سلطنت رسیدن «جونگینتابا دالیندیبو» در تمبو داشت، ماندلا در هفت سالگی نخستین عضو خانواده خود بود که به مدرسه پا گذاشت؛ وی در مدرسه توسط یک معلم متدیست، با تبعیت از نام «هور اسیو نلسون»، دریاسالار انگلیسی «نلسون» نامیده شد.

ماندلا وقتی 9 ساله بود پدرش در اثر بیماری سل درگذشت و جونگینتابا، نایب السلطنه، سرپرستی وی را بر عهده گرفت؛ وی در یک مدرسه تبلیغی وسلی در همسایگی محل زندگی نایب السلطنه مشغول به تحصیل شد؛ بر اساس رسوم تمبو، نلسون در 16 سالگی تشریف، و در موسسه شبانه روزی «کلارک بری» مشغول به تحصیل فرهنگ غرب شد.

نلسون به جای سه سال، در دو سال مدرک مقدماتی خود را اخذ کرد، ماندلا در 19 سالگی، در سال ۱۹۳، به هلدتون، دانشکده وسلی در فورت بیوفورت رفت و به ورزش‌های بوکس و دو و میدانی علاقه مند شد و پس از شرکت در کنکور، شروع به تحصیل در مقطع کارشناسی در دانشگاه فورت هار کرد.

ماندلا در پایان سال اول تحصیلات خود، در تحریم شورای نمایندگی دانشجویان که در اعتراض به سیاست‌های دانشگاه انجام گرفت، شرکت کرد و پس از آن از فورت هار اخراج شد؛ ماندلا به محض ورود به ژوهانسبورگ به عنوان نگهبان معدن شروع به کار کرد.

وی در حین کار، تحصیلات خویش را به صورت مکاتبه‌ای در دانشگاه آفریقای جنوبی (UNISA) به اتمام رساند و پس از آن شروع به تحصیل در رشته حقوق در دانشگاه ویتواترسرند کرد.

پس از آن که حزب ملی‌گرا که اکثریت اعضای آن را آفریکانس‌های طرفدار سیاست جدایی نژادی آپارتاید تشکیل می‌دادند، در انتخابات ۱۹۴۸ پیروز شد، ماندلا در مخالفت با کنگره ملی آفریقا در سال ۱۹۵۲و مبارزات کنگره خلق در سال ۱۹۵5، که اتخاذ منشور آزادی توسط آن، برنامه بنیادین آرمان ضد آپارتاید را فراهم می‌کرد، نقشی اساسی داشت.

در این زمان، ماندلا و همکارش اولیور تامبو، شرکت حقوقی ماندلا و تامبو را مدیریت می‌کردند و خدمات حقوقی رایگان یا ارزان قیمت در اختیار آن دسته از سیاهانی که قادر به برخورداری از نمایندگی قانونی نبودند، قرار می‌دادند.

ماندلا که در آغاز طرفدار مبارزه عمومی غیر خشونت آمیز بود، در ۵ دسامبر ۱۹۵۶ به همراه ۱۵۰ تن دیگر دستگیر، و به خیانت متهم شد كه اين موضوع تا سال ۱۹۶۱ ادامه یافت و سپس همگی آنها تبرئه شدند.

از سال ۱۹۵۲ تا ۱۹۵۹ با روی کار آمدن طبقه جدیدی از فعالان سیاه‌پوست (آفریکانیست) در شهرک‌ها که خواستار اتخاذ تدابیر جدی‌تری علیه رژیم حزب ملی‌گرا بود، فعالیت کنگره ملی آفریقا با اختلالات زیادی همراه بود؛ آفریکانیست‌ها کنفرانس منشور آزادی را که در سال ۱۹۵۵ در کلیپتون برگزار شد، به باد تمسخر گرفتند.

در سال ۱۹۵۹، پس از آن که بیشتر آفریکانیست‌ها با حمایت مالی از غنا و پشتیبانی چشمگیر سیاسی از جانب باسوتو مستقر در ترنسوال از این کنگره جدا شده و تحت رهبری رابرت سوبوکوه و پوتالکو لبالو، کنگره پان آفریکانیست را تشکیل دادند، کنگره ملی آفریقا بیشتر حمایت نظامی خود را ازدست داد.

پس از قتل عام حامیان کنگره پان آفریکانیست در مارس 1960 و تحریم کنگره پان آفریکانیست و کنگره ملی آفریقا، کنگره ملی آفریقا و حزب کمونیست آفریقای جنوبی به متابعت از جنبش مقاومت آفریقا (شورشیان لیبرال) و کنگره پان آفریکانیست پرداختند.

وتولی که به بی‌اعتنایی متهم شده بود، به حاشیه کشانده شد و کنگره ملی آفریقا و حزب کمونیست آفریقای جنوبی به کنفرانس فراگیر آفریقا در سال ۱۹۶۱، که تمامی احزاب در آن گرد آمدند تا به راهبرد مشترکی دست یابند، متوسل شدند.

در این کنفرانس ماندلا با اعلام تشکیل اومخونتووه سیزوه، که بر اساس ایرگو، نهضت چریکی یهودیان تشکیل شده و رهبری آن را ماندلا و دنیس گلدبرگ، لیونل «راستی» برنشتاین و هارولد ولپه از فعالان یهودی حزب کمونیست آفریقای جنوبی بر عهده داشتند، دعوت به مبارزه نظامی کرد.

در سال ۱۹۶۱، ماندلا رهبری اومخونتو وسیزوه را که خود یکی از بنیانگذاران آن بود بر عهده گرفت. او مبارزات خرابکاری علیه اهداف نظامی و دولتی را رهبری می‌کرد و چند دهه بعد، خصوصا در دهه ۱۹۸۰، اومخونتو وسیزوه تبدیل به جنگ چریکی علیه رژیم حاکم شد.

ماندلا همچنین در خارج از کشور مبادرت به جمع‌آوری کمک‌های مالی برای MK کرد و در دیدار با برخی از دولت‌های آفریقا ترتیباتی برای آموزش شبه نظامی داد. وی در ۵ اوت ۱۹۶۲، پس از 17 ماه گریز دستگیر شد و در دژ ژوهانسبورگ زندانی شد.

در ۲۵ اکتبر ۱۹۶۲، ماندلا به پنج سال زندان محکوم شد. دو سال بعد در ۱۱ ژوئن ۱۹۶۴ به اتهام شرکت ماندلا در کنگره ملی آفریقا (ANC) برای وی حکم دیگری صادر شد.

ماندلا در جزیره روبن زندانی شد و از 27 سال زندان متعاقب آن، 18 سال را در این زندان بسر برد.

نخستین انتخابات دموکراتیک آفریقای جنوبی که در آن همه افراد می‌توانستند شرکت کنند، ۲۷ آوریل ۱۹۹۴ برگزار شد؛ در اين انتخابات، کنگره ملی آفریقا اکثریت را به خود اختصاص داد و ماندلا به عنوان رهبر کنگره ملی آفریقا و نخستین رئیس جمهور سیاه‌پوست کشور برگزیده، و در دولت اتحاد ملی دکلرک از حزب ملی‌گرا به عنوان معاون رئیس‌جمهور انتخاب شد.

ماندلا به عنوان رئیس‌جمهور از ماه می‌۱۹۹۴ تا ژوئن ۱۹۹۹، رهبری انتقال از فرمانروایی اقلیت و آپارتاید را بر عهده داشت و به خاطر حمایت از صلح ملی و بین‌المللی، تحسین بین‌المللی را بدست آورد؛ وی نخستین رئیس جمهور آفریقای جنوبی است که در انتخابات دموکراتیک عمومی برگزیده شد و پیش از ریاست جمهوری از فعالان برجسته مخالف آپارتاید در آفریقای جنوبی و رهبر کنگره ملی آفریقا بود.

ماندلا پس از آزادی از زندان در سال ۱۹۹۰، سیاست صلح‌طلبی را در پیش گرفت و این امر منجر به تسهیل انتقال آفریقای جنوبی به سمت دموکراسی‌ای شد که نماینده تمامی اقشار مردم باشد.

ماندلا پس از پایان دوره ریاست جمهوری خود در سال ۱۹۹۹به یکی از طرفداران سازمان‌های فعال اجتماعی و حقوق بشر تبدیل شد.

جوایز و افتخارات نلسون ماندلا

- عفو بین‌الملل سفیر جایزه وجدان (۲۰۰۶)

- جایزه صلح نوبل (۱۹۹۳)

- عضو افتخاری حکم افتخاری کانادا

- حکم افتخاری سنت جورج

- مدال آزادی ریاست‌جمهوری

- جایزه صلح لنین (۱۹۹۰)

- بهارات رانتا (۱۹۹۰)

- حکم لیاقت (۱۹۹۵)

- آزادی شهر از ژوهانسوبرگ (۲۰۰۴)

نظر ماندلا در مورد فلسطين

ماندلا پس از آزادي آفريقاي جنوبي نظر خود مبني بر اينكه «آزادی ما بدون آزادی فلسطینی ها ناکامل است» را مطرح كرد. 

ماندلا بعد از سفر به غزه

شرایط بازداشت و معیشتی اسیران زن فلسطینی بسیار وخیم است و اداره زندان های رژیم صهیونیستی حاضر نیست نه تنها حقوق آنها را رعایت کند، بلکه با اسیران زن خشونت آميز رفتار کرده و آنها را از حقوق اساسی شان محروم می کند.

 نظر ماندلا در مورد امام (ره) و انقلاب اسلامي

امام (ره) رهبری منحصربفرد بود که توانست با دست خالی، انقلاب اسلامی ایران را به پیروزی برساند. من با دقت آن روزهای حساس در انقلا ب اسلامي  را دنبال می کردم.

اولین رئیس جمهور آفریقای جنوبی در جریان سفر به ایران در این زمینه اظهار داشت: «انقلاب اسلامی ایران تحت رهبری امام خمینی، امیدهای فراوانی را برای قیام مردم آفریقای جنوبی در مبارزه با بی عدالتی به همراه داشته است و بدون تردید، تاریخ هرگز نقش ایران اسلامی را فراموش نخواهد کرد.»

ماندلا پس از حضور دوباره در ايران

وي عنوان كرد: «امام خمینی نه تنها رهبری بزرگ برای ایران بود، بلکه رهبری برای تمامی نهضت های آزادی بخش جهان به شمار می‌رفت؛ این افتخار بزرگی بود که توانستم برای دومین بار در کنار مرقد امام خمینی حاضر شوم و به ایشان ادای احترام کنم.»

ماندلا در ديدار با رهبر انقلاب در سال 1378

ماندلا در ديدار با مقام معظم رهبري در سال 78 گفت: ما خود را مديون انقلاب اسلامى مى‏دانيم و مراتب تقدير و تشكر خود را از رهبر انقلاب و ملت و دولت ايران اعلام مى‏كنيم./انتهاي پيام/