سید حسین حسینی: استاد حسینی گره‌گشای بسیاری از گره‌های معرفتی و مدیریتی امروز و پدر تعلیم و تربیت اسلامی ایران است

به گزارش خبرنگار دین و اندیشه «خبرگزاری دانشجو» همایش «تعلیم و تربیت اسلامی» در ذیل گفتمان علوم انسانی، در دو محور مفهوم شناسی تعلیم و تربیت اسلامی و همچنین بررسی آراء دکتر علی‌اکبر حسینی در باب تعلیم و تربیت اسلامی و علوم انسانی در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد.

در مراسم افتتاحیه این همایش سید حسین حسینی طی سخنرانی کوتاهی هدف از این همایش را بازشناسی، معرفی و نقد نوشته‌ها و تفکرات استاد علی اکبر حسینی دانست، تا مورد توجه و بازخوانی قرار گیرد، که این تحلیل از نیازهای ضروری پژوهشی و نظریه‌پردازی در حوزه تعلیم و تربیت اسلامی است.

دبیر علمی همایش مرحوم حسینی را یکی از اولین نظریه‌پردازان اسلامی شدن دانشگاه و تحول علوم انسانی و علوم انسانیِ اسلامی خواند و گفت: در این حوزه کتاب‌ها و مقالات فراوانی توسط این استاد بزرگوار منتشر شده است.

حسینی از دیگر اهداف این همایش را تحلیل علمی نظام تعلیم و تربیت اسلامی و تبیین مؤلفه‌های آن تهیه و تنظیم نظام‌نامه تعلیم و تربیت اسلامی در ایران در راستای الگوی پیشرفت اسلامی- ایرانی دانست.

وی متذکر شد: زمینه‌سازی جهت نظریه‌پردازی در حوزه تعلیم و تربیت اسلامی و ترویج جریان نقد علمی فراگیر در حوزه علوم تربیتی از دیگر اهداف این همایش است.

فرزند علی‌اکبر حسینی گفت: علوم انسانی به عنوان یکی از نیازهای ضروری جامعه اسلامی است و بدون آن امکان مدیریت ایرانی-اسلامی در زاویه الگوی پیشرفت مطلوب مهیا نخواهد گردید؛ چراکه حل نهایی بسیاری از گره‌ها و چالش‌های معرفتی و مدیریتی امروز جامعه در گرو نظریه‌پردازی در این خصوص است و بی‌تردید حوزه علوم تربیتی و نظرات اندیشمندان صاحب‌نظری چون دکتر حسینی یکی از بهترین مسیرهای گره‌گشایی در این زمینه خواهد بود.

وی خاطر نشان کرد: آراء این استاد فقید در زمینه نظام تعلیم و تربیت اسلامی و ابداعات و دیدگاه‌های وی در خصوص نظریه تربیتی اسلام و تأکید نگاه نظری و کاربردی در حوزه تعلیم و تربیت اسلامی است که گروهی از صاحب‌نظران از وی به‌عنوان پدر تعلیم و تربیت اسلامی در ایران یاد می‌کنند.

حسینی ادامه داد: دکتر علی‌اکبر حسینی از پیشگامان حوزه تعلیم و تربیت اسلامی در سال 65 در سمیناری در شیراز اولین بار این مسئله را به صورت مکتوب بیان کردند و در سال 77 مقاله‌ای ممتاز تحت عنوان علائم و نشانه ها در حوزه تعلیم و تربیت اسلامی پرداختند که  این همان نظریه تفکیک بین مسائل در حوزه علوم انسانی است.

حسینی ادامه داد: یکی از مهم‌ترین سوالاتی که نسبت به هر اندیشمند و دانشمند قابل توجه است، پیدا کردن کلید واژه و نقطه دال مرکزی در اندیشه‌های اندیشمندان است که به درستی حدس زده شود، بازخوانی و نقد آن به راحتی و درستی صورت می‌گیرد.

وی در ادامه با بیان اینکه بعضی اندیشمندان این کلید ‌واژه را مشخص کرده و محور اندیشه‌های خود را طبق این واژه مشخص می‌کنند، گفت: این در حالی است که بعضی دیگر را باید در آثارشان گشت و کشف کرد.

دبیر علمی همایش  ادامه داد: مرحوم دکتر حسینی نقطه مرکزی را مطرح نکرده، ولی می‌توان این کلید واژه را حدس زد و عناصر آن را به تدریج به دست آورد و نقش کلیدی آن را پایگاه محوری اندیشه او قرار دارد.

وی متذکر شد: با توجه به آثار استاد می‌توان استقلال نظامی تعلیم و تربیت اسلامی را کلیدواژه اصلی آثار ایشان دانست.

حسینی آثار مرحوم حسینی را دو بخش نظریه‌ای و کاربردی مطرح کرد که در مقالات نظریه‌ای، تاریخچه تعلیم و تربیت، نظریه تربیتی اسلام، راهبردها و بهداشت روانی را یادآور شده است.

حسینی دو سوال را در حوزه تعلیم و تربیت ذکر کرد که باید همه به آن توجه داشته باشند: 1. ضرورت تعلیم و تربیت اسلامی 2. چیستی تعلیم و تربیت اسلامی.

 
وی تصریح کرد: وقتی صحبت از چیستی است باید به عناصر و مولفه‌های تعلیم و تربیت توجه کنیم و وقتی صحبت از ضرورت است سخن از بایدها و نبایدهاست.

دبیر علمی همایش ادامه داد: اگرچه مسئله ضرورت نظام و تعلیم و تربیت در اسلام کمتر محل تردید واقع شده ولی در مورد چیستی آن ابهامات و تردیدهای وجود دارد؛ چرا که به هر حال آیات و روایات تربیتی بسیاری از اسلام وجود دارد و کمتر کسی وجود یک نظام تعلیم و تربیت اسلامی را انکار می‌کند، اما اینکه این نظام چیست و مولفه‌ها، ابعاد و عناصر آن کدام است، مورد بحث فراوان است

وی در ادامه افزود: در سنت تعلیم، سنت پاسخ به نیاز زمان است؛ یعنی نیاز زمان خودمان را دریابیم و سپس از حوزه کار خودمان به نیاز جامعه پاسخ دهیم و این یعنی.

حسینی دو مشکل در جامعه علمی مطرح کرد و تأکید کرد: یکی از مهم‌ترین مشکلاتی که در جامعه امروز با آن مواجهه‌ایم مشکل عدم توجه به نیازهای زمان دانست.

وی ضمن تأکید بر ضرورت نقد و نقدپذیری، مشکل جامعه علمی را مشکل نقد و نبودن روحیه نقدپذیری خواند و گفت: ما نه نقد داریم نه آداب نقد را می‌دانیم در حالی که در سنت اسلامی این‌گونه نیست؛ چرا که طالب علم در هر جایی به دنبال حکمت می رود و طالب علم باید نقدپذیر باشد.

دبیر علمی همایش نیاز زمان را برآمده از جامعه امروز اسلامی دانست و گفت: متأسفانه به بیان نیازهای برآمده از انقلاب اسلامی آنچنان که باید توجه چندانی نشده است.

حسینی ادامه داد:‌ مرحوم حسینی یک نگاه نظام‌مند به اصول تعلیم و تربیت اسلامی داشت و شاگردان وی بر این امر در قالب 5 محور تصریح کردند. از جمله: 1. نگاه نظام‌مند و سیستماتیک به عناصر تعلیم و تربیت 2. عناصر و مولفه‌های نظام تعلیم و تربیتی چگونه شناسایی می‌شوند 3. تفکیک منابع، موضوع،؛ اصول، اهداف در حوزه‌های تعلیم و تربیت و تفکیک واژه‌ها و مرزها در این حوزه 4. جداسازی مرزهای تعلیم و تربیت اسلامی و مادی‌گرا 5. ارائه و تبیین نظریه تعلیم و تربیت اسلامی و مقایسه این نظریه با دیگر نظریات.