شفافیت تسهیلات بانکی

چهار بانک ملی، صنعت و معدن، آینده و صادرات اطلاعات تسهیلات‌دهی مربوط به فصل تابستان را باوجود گذشت یک ماه از این فصل منتشر نکرده اند. بانک آینده نیز علاوه بر تابستان، اطلاعات فصل بهار خود را شفاف نکرده است.

پس از تصویب قانون بودجه سال ۱۴۰۲، تفاوت در میزان شفافیت تسهیلات‌دهی بانک‌ها در سایت بانک مرکزی را می‌توان مشاهده کرد؛ بطوری که از ۱۴ مورد شفاف شده بر روی بخش آمار‌های بانکی این سایت، ۱۱ مورد آن پس از قانون بودجه سال جاری به تفکیک هر بانک قرار گرفته است.

اسفندماه سال گذشته بود که نمایندگان مجلس در یک اقدام روبه‌جلو، حکم قانونی مرتبط با شفافیت تسهیلات کلان و اشخاص مرتبط بانک‌ها را ذیل قانون بودجه ۱۴۰۱ تصویب کردند. این شفافیت که آثار بسیار چشم‌گیری در فضای پولی و بانکی کشور داشت، تا به امروز منشأ هدف‌گذاری و جهت‌یابی صحیح بسیاری از برنامه‌ریزی‌ها و تحلیل‌های کارشناسانه در نظام پولی و بانکی کشور بود.

شفافیت تسهیلات بانکی از لایحه بودجه سال ۱۴۰۲ درحالی حذف شد که حدود دو میلیون میلیارد تومان از تسهیلات بانکی در سال جاری ذیل همین ماده شفاف شده بود.

طبق قانون بودجه ۱۴۰۱، طرح شفافیت تسهیلات بانکی زمینه شفاف سازی تخلفات گسترده بانک‌ها در سایه عدم نظارت بانک مرکزی را فراهم کرده است، اما این طرح با موانعی همچون مصوبه شورای پول و اعتبار مواجه شده که برای تحقق اهداف باید این موانع را از پیش‌رو برداشت.

اواخر شهریور بود که مصوبه‌ای که به نظر راهبردی می رسید، به نقل از مدیر اداره ارزیابی سلامت نظام بانکی بانک مرکزی به گوش خورد. مصوبه‌ای که خبر از خشم نظام بانکی نسبت به افرادی که بیش از حد مجاز تسهیلات گرفته اند می داد اما ...

با اجرای تدریجی حکم قانونی مجلس در حوزه شفافیت تسهیلات بانکی، حجم زیادی از تخلفات تسهیلات کلان و اشخاص مرتبط بانک‌ها افشا شد. مشاهدات نشان داده اطلاعات منتشر‌شده توسط بانک مرکزی، استاندارد ثابتی ندارد. تخلفات تسهیلات کلان بانکی گواهی این است که در سال‌های اخیر، بانک مرکزی نسبت به اصلاح ساختار مالی بانک‌ها اقدامی نکرده است.