چطور دیجیتالسازی و انرژیهای پاک امنیت برق ایران را تضمین میکند؟

سید علی پارسای گنجآور، کارشناس اقتصادی در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری دانشجو، با اشاره به دیجیتال سازی صنعت برق گفت: دیجیتالسازی فرآیندهای صنعت برق، گامی مهم در دستیابی به اهداف برنامه توسعه در حوزه انرژی محسوب میشود.
وی افزود: ایران با سهم ۹۴ درصدی سوختهای فسیلی در تولید برق، وابستگی شدیدی به گاز طبیعی، نفت و زغالسنگ دارد که این ساختار باعث افزایش آسیبپذیری سیستم انرژی در برابر نوسانات قیمت جهانی، تحریمها و کمبود گاز در فصل سرما شده است. مطالعات نشان میدهد توقف روزانه فرآیندهای تولید، انتقال و توزیع برق، خسارتی معادل ۱۸ هزار میلیارد تومان به اقتصاد کشور وارد میکند که بخش صنعت با ۹۲۱۸ میلیارد تومان بیشترین سهم را دارد. همچنین، فرسودگی شبکههای توزیع و اتلاف انرژی، مشکلات صنعت برق را تشدید کرده است.
پارسای گنجآور تصریح کرد: کارشناسان بر لزوم تفکیک نهاد تنظیمگر از بازیگران صنعت برق تأکید کرده و معتقدند تمرکز وظایف سیاستگذاری، تنظیمگری و بهرهبرداری در دستگاههای دولتی، کارایی این صنعت را کاهش داده است.
وی ادامه با شاره بر گزارش کمیسیون صنعت اتاق ایران افزود: ۳۶ درصد برق کشور در بخش صنعت مصرف میشود. خسارت ناشی از قطعی برق به بخش صنعت، با ضریب ۳۶۹۴ برابر سایر بخشها بیشترین آسیبپذیری را نشان میدهد. تولید فلزات پایه نیز در میان صنایع، با ضریب ۲۲ برابر بیشتر از فعالیتهای تعمیراتی آسیبپذیر است.
خسارتهای سنگین قطعی برق به بخش صنعت و اقتصاد ملی
پارسای گنجآور خاطرنشان کرد: اگر ناترازیها ادامه یابد، بخش تولید فلزات پایه روزانه ۹۰۰ میلیارد تومان و بخش معدنی غیرفلزی ۶۶۰ میلیارد تومان خسارت متحمل خواهند شد.
وی ادامه داد: بهرهوری نیروگاههای فسیلی ایران به دلیل فرسودگی تجهیزات و نبود برنامههای جامع دیجیتالسازی، ۳۷ تا ۴۰ درصد است در حالی که نیروگاههای پیشرفته جهان بهرهوری ۵۵ تا ۶۰ درصد دارند. دیجیتال سازی نیروگاهها از طریق نصب حسگرهای هوشمند و استفاده از الگوریتمهای پیشبینی خرابی، میتواند بهرهوری را بهبود بخشد و خاموشیها را کاهش دهد. همچنین توسعه نیروگاههای پاک مانند خورشیدی، بادی و زمینگرمایی، یک ضرورت زیستمحیطی و امنیتی است که نیازمند زیرساختهای فناورانه و داخلیسازی تجهیزات کلیدی است. قانون جهش تولید دانشبنیان با حمایت از شرکتهای دانشبنیان، زمینهساز این تحول است.
فناوریهای هیبریدی و هوشمند؛ تضمین پایداری شبکه برق
این کارشناس اقتصادی تاکید کرد: بر اساس ماده ۴۶ برنامه هفتم توسعه، ارتقای بهرهوری نیروگاههای فسیلی و توسعه نیروگاههای پاک باید به طور همزمان دنبال شود. همچنین، فناوریهای هیبریدی خورشیدی-بادی با باتریهای لیتیومیونی و سیستمهای مدیریت انرژی هوش مصنوعی، پایداری شبکه را تضمین میکند و وابستگی به سوختهای فسیلی را کاهش میدهد.
پارسای گنجآور گفت: حساب بهینهسازی مصرف انرژی که منابع مالی آن از درآمد صادرات نفت و گاز و عوارض گازهای مشعل تأمین میشود، باید به توسعه فناوریهای نوین و داخلیسازی اختصاص یابد تا علاوه بر کاهش واردات تجهیزات، اشتغال و توسعه شرکتهای دانشبنیان نیز ارتقا یابد.»