بورس در هفتهای که گذشت؛ ریزش ۵ درصدی شاخص و آثار ریسکهای سیاسی بر بازار
مجید شجاعی، کارشناس بازار سرمایه، در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری دانشجو به تحلیل وضعیت بورس در هفته گذشته پرداخت و اظهار داشت: در هفتهای که پشت سر گذاشتیم، شاخص کل بورس با کاهش ۵.۵ درصدی مواجه شد و به محدوده ۳ میلیون و ۸۰۰ هزار واحد رسید. شاخص هم وزن نیز روندی نزولی داشت. در این مدت، شاهد خروج حدود ۱۳۰۰ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار سرمایه بودیم و فشار فروش در نمادهای بزرگ بازار مشاهده شد.
او مهمترین دلیل این وضعیت را ریسکهای سیستماتیک بهویژه ریسکهای سیاسی دانست و گفت: فضای مذاکراتی و تقابلی که بین ایران و آمریکا شکل گرفته و جدی شده است، تأثیر مستقیمی بر روند بازار دارد. تا زمانی که این مذاکرات به یک اقدام عملی منجر نشود، نمیتوان انتظار کاهش این ریسک و افزایش قیمت سهمها را داشت. این اقدام عملی میتواند شامل یک توافق یا حداقل کاهش تنشهای لفظی و محسوس بین ایران، آمریکا و اسرائیل باشد. تا زمان تحقق چنین شرایطی، نمیتوان چشمانداز رشدی برای بازار متصور شد.
چشمانداز ریزشها تا کجا ادامه دارد؟
شجاعی توضیح داد: این موضوع کاملا به اخبار و رویدادهای پیش رو بستگی دارد. اگر درگیریها یا اتفاقات منفی دیگری در داخل یا خارج رخ دهد، باید منتظر کاهشهای بیشتری بود. اما در غیر این صورت، به نظر نمیرسد شاخص کل و سهمها ریزشهای سنگین دیگری مانند دوره پس از جنگ را تجربه کنند.
او دلیل این ادعا را قرار گرفتن سهام در محدودهای پایینتر از ارزش ذاتی خود دانست و افزود: بسیاری از سهمها با P/E پایینی معامله میشوند که نشاندهنده ارزندگی بالای آنهاست. به عنوان مثال، در صنعت دارویی، P/E برخی شرکتها به ۲.۵ تا ۳ واحد رسیده که بیانگر قیمت بسیار پایین سهام است.
ارزش دلاری بازار در پایینترین سطح
این کارشناس بازار سرمایه به موضوع ارزش دلاری بازار نیز اشاره کرد و گفت: ارزش دلاری بازار سرمایه به حدود ۸۰ میلیارد دلار رسیده که پایینترین سطح خود نسبت به سالهای گذشته محسوب میشود. آخرین بار پیش از سال ۹۸ چنین سطحی را تجربه کرده بودیم و اکنون در یک کف قیمتی قرار گرفته است.
شجاعی با اشاره به عدم تاثیر حذف ارز ترجیحی بر قیمت سهام اظهار داشت: در شرایط عادی و بدون وجود ریسکهای سیاسی سنگین و فضای تقابلی کنونی، بازار سرمایه واکنش مثبت بیشتری به این موضوع نشان میداد، اما تاکنون مهمترین مانع رشد بازار، همین مسائل سیاسی بوده است.
چالشهای بنیادی پیش روی بازار
او در جمعبندی تحلیل خود به بررسی دیدگاه بنیادی بازار پرداخت و گفت: در یکی دو سال گذشته، اصلیترین موتور محرک بورس، افزایش نرخ دلار بوده است. سیاست حذف ارز ترجیحی نیز به دلیل داراییها و درآمدهای دلاری شرکتهای صادراتی، میتواند محرکی برای افزایش قیمت سهام باشد. اما تحقق این رشد و ارزشافزوده، زمانی رخ میدهد که شاهد بهبود سودآوری و توسعه شرکتها باشیم.
شجاعی مهمترین ریسکهای پیش روی بازار سرمایه را به شرح زیر برشمرد:
۱. ناترازی انرژی: کمبود گاز در زمستان و قطعی برق در تابستان، به کسبوکارها آسیب جدی وارد میکند و مانع سودآوری و توسعه شرکتها میشود. به نظر میرسد این مشکل در کوتاهمدت و حداقل تا یکی دو سال آینده حلوفصل نشود.
۲. ناآرامیهای اجتماعی و قطع اینترنت: این موارد نیز میتوانند بر روند کسبوکارها تأثیر منفی بگذارند.
او در پایان به یک نکته مثبت در لایحه بودجه اشاره کرد و گفت: تاکنون در لایحه بودجه دولت، حقوق مالکانه معادن افزایش پیدا نکرده و نرخها و فرمولها تغییرات چشمگیری نداشته است. از نظر بنیادی، این موارد میتواند خبر خوبی برای بازار سرمایه محسوب شود، البته در شرایطی که ریسکهای سیستماتیک وجود نداشته باشد.