تاثیر کنار رفتن اوربان در مجارستان بر ترکیه- بخش پایانی

 به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو، در بخش این مطلب به پایان زمامداری ۱۶ ساله موسوم به اوربانیسم در مجارستان و دلایل اهمیت روابط ترکیه – مجارستان اشاره شد.

حالا با پیروزی حزب احترام و آزادی (تیسا) به رهبری پیتر ماگیار، دوران نوینی آغاز شده که به احتمال قوی بر روابط مجارستان و ترکیه به شکل مستقیم تأثیر خواهد گذاشت.

بلافاصله پس از مشخص شدن نتایج انتخابات، اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، توییت کرد: «مجارستان اروپا را انتخاب کرد و اروپا همیشه مجارستان را انتخاب کرده است. یک کشور در حال بازپس‌گیری مسیر اروپایی خود است و اتحادیه حتی قوی‌تر می‌شود».

یکی از ویژگی‌های جدید تحولات سیاسی نوین در مجارستان، موضع‌گیری رئیس جمهور جدید در خصوص بنیامین نتانیاهو نخست وزیر رژیم صهیونیستی است. ماگیار اعلام کرده که برای حکم دیوان بین‌المللی کیفری احترام قائل است و نتانیاهو را به عنوان یک جنایتکار جنگی تحت تعقیب، به خاک کشورش راه نخواهد داد. این در حالی است که سال گذشته اوربان با دهن کجی به حکم دیوان بین‌المللی، به طور رسمی از نتانیاهو استقبال کرده بود.

انتظار می‌رود با پایان اوربانیسم در مجارستان، این کشور در حوزه سیاست خارجی، یک بار دیگر به محور غرب بازگردد. از جمله ارزیابی‌های انجام شده در آنکارا این است که روابط ویژه بین ترکیه و مجارستان که در ۱۶ سال گذشته در همه حوزه‌ها تقویت شده، در دوره پس از اوربان ادامه نخواهد یافت و روابط بین این دو عضو ناتو به روند قبل از اوربان باز خواهد گشت.

چنین چیزی به این معنی است که احتمالاً دولت جدید مجارستان به تداوم حضور در «سازمان دولت‌های ترک» به عنوان عضو ناظر، روی خوشی نشان نخواهد داد و تلاش می‌کند در مدار اتحادیه اروپا بماند.

لازم است این نکته را به یاد بیاوریم که آنکارا از پیوستن مجارستان به ناتو در سال ۱۹۹۹ میلادی حمایت کرد و متقابلاً، بوداپست از تلاش برای تکمیل روند عضویت کامل ترکیه در اتحادیه اروپا حمایت کرد. اما پس از به قدرت رسیدن اوربان، موج وسیعی از همکاری‌های تجاری، دفاعی و امنیتی بین ترکیه و مجارستان به وجود آمد.

سیاست «گشایش شرقی» اوربان که در سال ۲۰۱۰ میلادی اعلام شد، مجارستان را به شرق نزدیک کرد و روابط با روسیه و ترکیه افزایش یافت. در همین حال، عضویت ناظر مجارستان در سازمان دولت‌های ترک در سال ۲۰۱۸ میلادی، روابط آنکارا و بوداپست را به سمت گسترش و مشارکت‌های تاریخی و فرهنگی سوق داد.

ولی حالا انتظار می‌رود پیتر ماگیار سیاست‌های اوربان را کنار بگذارد و کشورش را دوباره به اتحادیه اروپا نزدیک کند. او در طول مبارزات انتخاباتی بار‌ها گفته بود: «مجارستان باید بین شرق و غرب یکی را انتخاب کند».

او ضمن انتقاد از روابط نزدیک بین اوربان و اردوغان، درباره انتخابات گفته بود: «این یک همه‌پرسی خواهد بود: انتخاب بین اروپا در یک سو و شورای ترک زبان و دیکتاتور‌ها در سوی دیگر».

ماگیار همچنین اعلام کرد که مانع کمک ۹۰ میلیارد یورویی اتحادیه اروپا به اوکراین، که مدت‌ها به دلیل مخالفت مجارستان موضوع بحث در اتحادیه اروپا بود، رسماً برطرف خواهد شد.

وقتی که ذوق و شوق مخالفین، آکپارتی را عصبانی کرد

پس از پیروزی ماگیار، حزب جمهوری خلق (ج. ه. پ) به عنوان مهمترین حزب اپوزیسیون در ترکیه، پایان دوران اوربان و پیروزی اراده مردم را تبریک گفت.

اوزگور اوزل رهبر این حزب در پیام خود نوشت: «کسانی که خود را بالاتر از دموکراسی و حاکمیت قانون می‌بینند، شکست خورده‌اند. اوربان و حامی سرسخت او، ترامپ و تیمش، شکست خورده‌اند».

در همین حال اکرم امام اوغلو رقیب زندانی اردوغان، در پیامی از زندان سیلیوری خطاب به ماگیار گفت: «پیروزی شما متعلق به همه ماست که معتقدیم اثر رأی مردم، به مراتب از ترس قوی‌تر است. عدالت، حتی اگر به تأخیر بیفتد، هرگز شکست نخواهد خورد».

علاوه بر اوزل و امام‌اوغلو، بسیاری از سیاستمداران مخالف در ترکیه در شبکه‌های اجتماعی پست‌هایی منتشر کردند که نشان می‌داد انتخابات مجارستان می‌تواند الگویی برای ترکیه باشد.

این موضوع تنها پس از چند ساعت، خشم و واکنش حزب حاکم ترکیه را به دنبال آورد و سخنگوی حزب عدالت و توسعه، به مقایسه فضای سیاسی – اجتماعی ترکیه و مجارستان اعتراض کرد.

عمر چلیک که در عین حال معاون اردوغان در حزب حاکم است و به مدت ۳۰ سال تمام در کنار او بوده، در اعتراض به این مواضع نوشت: «امروز، چند نفر با اشاره به انتخابات مجارستان به عنوان نمونه و با اشاره به نزدیکی بین رئیس جمهور ما و اوربان، گفتند که نتایج انتخابات آتی در ترکیه نیز به همین شکل خواهد بود. این مقایسه بی‌اساس، کوته‌بینانه و بی‌ربط دو کشور و ایجاد شباهت بین آنها، صرفاً در ذهن سران حزب جمهوری خلق وجود دارد. باعث تأسف است که با چنین حزبی رقیب هستیم».

عمر چلیک همچنین در یک کنفرانس مطبوعایت اعلام کرد: «ما به حفظ روابط خوب نهادینه شده ادامه خواهیم داد».

یکی دیگر از وجوه اشتراک سیاسی بین اردوغان و اوربان این است: در انتخابات قبلی مجارستان در سال ۲۰۲۲ میلادی، ۶ حزب مخالف علیه نخست وزیر ویکتور اوربان متحد شدند و یک نامزد مشترک معرفی کردند، اما اوربان با اختلاف زیادی در انتخابات پیروز شد. از این سو در آخرین انتخابات ترکیه در سال ۲۰۲۳ میلادی، ۶ حزب ترکیه نامزد مشترکی برای رقابت با اردوغان به میدان آوردند. اما اردوغان نیز همچون اوربان، توانست پیروز شود. برخی از تحلیلگران نزدیک به حزب عدالت و توسعه در همان دوران گفته بودند که مخالفین اردوغان، از مخالفین اوربان کپی‌برداری کردند، اما نهایتاً به سرنوشت آنها دچار شدند.

با آن که مقامات ترکیه اعلام کرده‌اند که در دوران جدید نیز به روابط سطح بالا با مجارستان ادامه خواهند داد، اما طرف مقابل چنین اشتیاق و تمایلی نشان نداده است.

به ویژه در برنامه حزب تیسا هیچ اشاره‌ای به ترکیه و سازمان دولت‌های ترک ندارد. شعار‌های حزب ماگیار و تیسا بر این اساس است که «ما غرب را به شرق ترجیح می‌دهیم» و «جایگاه مجارستان در اروپاست». بنابراین، مجارستان احتمالاً سیاست خارجی متمرکزتر بر اتحادیه اروپا و ناتو را دنبال خواهد کرد.

به نظر می‌رسد ماگیار سیاست‌های اقتصادی لیبرال را دنبال می‌کند، اما احتمالاً موضع ضد مهاجرتی خواهد داشت. با توجه به آن که عضویت مجارستان در گروه موسوم به سازمان دولت‌های ترک فقط با ابتکار خود اوربان و حزب او بوده، انتظار می‌رود در دوران ماگیار، مجارستان حتی به شکل نمادین در نشست‌های این سازمان ترکی حضور پیدا نکند.

به باور کارشناسان، بزرگترین چالش مجارستان، تغییر شبکه‌های قدرت قدیمی خواهد بود که تقریباً در تمام سطوح دولت به مدت ۱۶ سال ریشه دوانده است. در نتیجه اهدافی مانند رفع مشکلات اقتصادی، ترمیم فرسایش نهادی، ترمیم روابط با اتحادیه اروپا، بازیابی وجوه و دارایی‌های مسدود شده، مبارزه با فساد و احیای حاکمیت قانون و محاکمه کسانی که با برخورداری از رانت‌های متصل به حزب حاکم ثروت‌های بزرگی اندوخته‌اند، آسان نخواهد بود.

در پایان باید گفت: دوران سیاسی جدیدی در مجارستان آغاز شده و با این حال، تحلیلگران می‌گویند، دولت جدید صاحب میراث سیاسی – اجرایی شگرفی است که بروکراسی عظیم آن همچنان در اختیار مدیران منصوب ویکتور اوربان است و زدودن آنان از صحنه قدرت و دیوانسالاری مجارستان، چندان آسان نخواهد بود.