یک بام و دوهوای واشنگتن در مذاکرات؛ همان آمریکای بدعهد همیشگی!
به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری دانشجو، در حالی که طی روزهای گذشته نشانههایی از پیشرفت مذاکرات میان ایران و آمریکا منتشر شده، مجموعهای از اظهارات متناقض واشنگتن بار دیگر این پرسش را مطرح کرده که آیا دولت آمریکا واقعاً به دنبال حلوفصل اختلافات با تهران بوده یا همچنان از راهبرد دوگانه و البته بیفایده فشار همزمان با مذاکره پیروی میکند.
نخستین نشانه این تناقض در مواضع شخص دونالد ترامپ دیده شد. به گزارش خبرگزاری رویترز، رئیسجمهور آمریکا در شبکه تروثسوشال اعلام کرده که چارچوب توافق با ایران «تا حد زیادی مذاکره شده» و طرفین به درک مشترکی درباره برخی اصول کلی رسیدهاند. رئیس جمهور تروریست آمریکا سپس با انتشار پست دیگری مدعی شد محاصره دریایی اکنون برداشته خواهد شد. کشتیهایی که به دلیل محاصرهای که اکنون آن را لغو خواهیم کرد، در تنگه هرمز گرفتار شده اند، میتوانند روند بازگشت را آغاز کنند.
بلافاصله بعد از پیام ترامپ در شبکه اجتماعی تروت سوشیال، فرماندهی مرکزی نیروهای دریایی آمریکا در بیانیهای اعلام کرد که محاصره دریایی ایران همچنان برقرار است. در بیانیه USNAVCENT آمدهاست: «محاصره نظامی بنادر ایران همچنان برقرار است و یک منطقه محدودشده (Restricted Area) به دلیل این عملیات در خلیج فارس، دریای عمان، شمال دریای عرب و تنگه هرمز ایجاد شده است. تمام ترافیک ورودی و خروجی به این بنادر مختل و محدود شده است. کشتیهایی که با انجام یا مشارکت در «انتقال کشتی به کشتی» (Ship-to-Ship Transfers) این محاصره را نقض کنند، متخلف شناخته میشوند. اقدامات تنبیهی و اجرایی در برابر کشتیهایی که بلافاصله از دستورات تبعیت نکنند، شامل آتش از کار اندازنده و ویرانکننده (Disabling and destructive fires) خواهد بود.»
اما شاید مهمترین بخش ماجرا به اظهارات پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا مربوط باشد؛ مقام ارشدی که طی هفتههای گذشته بارها مواضعی متفاوت از لحن دیپلماتیک کاخ سفید اتخاذ کرده است. خبرگزاری رویترز از سنگاپور گزارش داد که در حاشیه نشست امنیتی شانگریلا، هگست اعلام کرد در صورت شکست مذاکرات، ایالات متحده آماده ازسرگیری حملات نظامی علیه ایران است و محاصره همچنان با قوت برقرار است.
در همین حال، گزارشهای رویترز نشان میدهد حتی در دوره آتشبس نیز چندین بار تنش نظامی میان دو طرف ادامه یافته است. هفته گذشته، تهران واشنگتن را به نقض آتشبس از طریق انجام حملات جدید در نزدیکی تنگه هرمز متهم کرده است؛ اقدامی که به گفته مقامهای ایرانی، میتواند روند مذاکرات را پیچیدهتر کند. چند روز بعد نیز رویترز از انجام حملات جدید آمریکا خبر داد؛ حملاتی که همزمان با ادامه گفتگوهای سیاسی انجام شد.
همچنین فرماندهی نیروهای تروریستی سنتکام اعلام کرد طی روز گذشته مسیر ۵ کشتی تجاری را مختل و ۱۱۶ کشتی را تغییر مسیر داده است تا از اجرای کامل محاصره دریایی علیه ایران اطمینان حاصل کند!
از حرف تا عمل
دولت آمریکا هنوز درباره نحوه مواجهه با ایران به جمعبندی واحدی نرسیده است. از یک سو، ترامپ از توافق قریبالوقوع سخن میگوید و بارها اعلام کرده که چارچوب تفاهم تا حد زیادی آماده شده است. از سوی دیگر، پنتاگون نهتنها بر حفظ ابزارهای فشار تأکید میکند، بلکه بهصراحت از امکان بازگشت به گزینه نظامی نیز سخن میگوید.
این وضعیت در ایران نیز با واکنشهایی همراه شده است. محسن رضایی در پیامی در شبکه اجتماعی اکس نوشت: « همانطور که پیشبینی میشد، رییس جمهور آمریکا برای سومین بار در حال خیانت به دیپلماسی است. او با ادامه محاصره دریایی و زیادهخواهی در مذاکرات، بیش از پیش ثابت کرد که اهل مذاکره نیست و اهداف دیگری را دنبال میکند».
اگرچه مقامهای آمریکایی وجود اختلاف جدی در داخل دولت را رد میکنند، اما مجموعه اظهارات روزهای اخیر تصویری متفاوت ارائه میدهد. وقتی رئیسجمهور از نزدیک بودن توافق سخن میگوید، وزیر دفاع از تداوم محاصره و آمادگی برای حمله خبر میدهد و همزمان گزارشهایی از ادامه اقدامات نظامی منتشر میشود، این پرسش برای طرف مقابل شکل میگیرد که آیا واشنگتن واقعاً راهبرد واحدی درباره ایران دارد یا خیر.

علی هاشم، خبرنگار الجزیره نیز به نقل از منابع ایرانی در اکس نوشت: «یک منبع رسمی ایرانی همین الان به من گفت با تیمی که هیچ چارچوب حرفهای یا اخلاقی ثابتی ندارد، دمدمی مزاج است و مدام خواستههایش را تغییر میدهد، نمیتوان گفت که هیچ چیز «نهایی» شده است».
به همین دلیل، برخی تحلیلگران غربی در گفتوگو با رویترز هشدار دادهاند که بزرگترین مانع پیش روی توافق احتمالی دیگر صرفاً اختلافات فنی یا هستهای نیست، بلکه مسئله اعتماد است؛ بیاعتمادیای که پس از سالها مذاکره، تحریم، خروج آمریکا از توافقهای پیشین و استمرار فشارهای نظامی همچنان بر روابط دو کشور سایه انداخته است. در چنین شرایطی، حتی اگر دو طرف به تفاهمی جدید دست یابند، پرسش اصلی این خواهد بود که آیا این توافق میتواند از آزمون تغییر مواضع در واشنگتن عبور کند یا خیر.