۱۴ سال از آغاز پروژه گذشت؛ ۲۷ کیلومتر از محور سمنان-فیروزکوه همچنان نیمهتمام!
به گزارش گروه استانهای خبرگزاری دانشجو، سالهاست رانندگانی که از سمنان راهی فیروزکوه و تهران میشوند، بخشی از مسیر را در جادهای طی میکنند که قرار بوده با تکمیل باند دوم، ایمنتر و روانتر شود؛ اما این پروژه نیز مانند بسیاری از طرحهای عمرانی، سالها با وقفه و کندی عملیات روبهرو بوده است.
پس از یک سال توقف، دوباره فعالیت کارگاههای محور سمنان-فیروزکوه از سر گرفته شده و مسئولان استان امیدوارند این بار عملیات با شتاب بیشتری پیش برود.
محمدجواد کولیوند، استاندار سمنان، در بازدید میدانی از این پروژه، وضعیت قطعات در دست اجرا، روند پیشرفت کار و موانع موجود بر سر راه عملیات را بررسی کرد و بر رفع این موانع و تسریع در اجرای طرح تأکید داشت.
بر اساس اعلام پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، پروژه احداث باند دوم این محور پس از یک سال وقفه، از ابتدای مردادماه ۱۴۰۵ دوباره به مدار اجرا بازگشته است.
البته این بازگشت به معنای آغاز یک پروژه تازه نیست. داستان باند دوم سمنان-فیروزکوه سالهاست ادامه دارد و روند اجرای آن چند بار تحت تأثیر کمبود اعتبار، مشکلات اجرایی و تغییر شرایط پیمانکاران قرار گرفته است.
۳۷ کیلومتر مسیر؛ ۱۰ کیلومتر به بهرهبرداری رسید، ۲۷ کیلومتر باقی ماند
در محدوده استان سمنان، محور سمنان-فیروزکوه ۳۷ کیلومتر طول دارد. از این میزان، ۱۰ کیلومتر در سال ۱۴۰۰ افتتاح و به بهرهبرداری رسیده و بخش باقیمانده همچنان درگیر عملیات اجرایی است.
طبق آخرین اعلام رسمی وزارت راه و شهرسازی، ۲۷ کیلومتر باقیمانده اکنون در دو قطعه ۱۴ و ۱۳ کیلومتری توسط دو پیمانکار در حال اجراست.
به این ترتیب، بخش قابل توجهی از مسیر همچنان تا تبدیل شدن به یک محور چهارخطه فاصله دارد؛ مسئلهای که برای رانندگانی که از این مسیر عبور میکنند، فقط یک عدد روی نقشه نیست. جاده سمنان-فیروزکوه یکی از مسیرهای ارتباطی استان با فیروزکوه، تهران و شبکه راههای شمال کشور است و هرچه حجم تردد در آن بیشتر شود، اهمیت ایمنی و ظرفیت عبوری آن نیز بیشتر خودش را نشان میدهد.
در گزارش رسمی دیگری که پیشتر درباره این پروژه منتشر شده بود، مدیرکل وقت راه و شهرسازی استان سمنان اعلام کرده بود فاز دوم پروژه شامل ۲۷ کیلومتر از محدوده مؤمنآباد تا پیش از گردنه بشم است و قرارداد اجرای آن از سال ۱۴۰۰ منعقد شده بود.
در آن مقطع، پروژه با وجود انجام عملیاتهایی مانند خاکبرداری، خاکریزی، ترانشهبرداری و اجرای تعدادی آبرو، به دلیل عدم تخصیص اعتبار با وضعیت نیمهفعال مواجه بود.
همین سابقه نشان میدهد وقفه اخیر، نخستین مشکل این پروژه نبوده است.
عباس گلرو، نماینده مردم شهرستانهای سمنان، مهدیشهر و سرخه در مجلس شورای اسلامی، نیز با حضور در کارگاه اجرایی جاده فیروزکوه به سمنان، آخرین روند ساخت این محور را بررسی و بر ضرورت تسریع در تکمیل مسیر تأکید کرد.
وی گفت: برای اجرای این پروژه در سال ۱۴۰۵، مبلغ ۴۰ میلیارد تومان از محل بودجه در اختیار نماینده در نظر گرفته شده است.
پروژهای که اعتبار، سرعتش را تعیین کرده است
مشکل اصلی این پروژه طی سالهای گذشته تنها عملیات عمرانی نبوده است. تأمین اعتبار یکی از مهمترین گرههای باند دوم سمنان-فیروزکوه بوده است.
در شهریور ۱۴۰۳، مدیرکل راه و شهرسازی استان سمنان گفته بود پروژه به دلیل تخصیص نیافتن منابع ملی، نیمهفعال است و برای تکمیل ۲۷ کیلومتر باقیمانده، با ارزش روز آن زمان حدود یکهزار و ۳۰۰ میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد.
اکنون برآورد جدید اعلامشده از سوی وزارت راه و شهرسازی برای تکمیل باند دوم محور در محدوده استان سمنان، ۲۰ هزار میلیارد ریال، معادل ۲ هزار میلیارد تومان، عنوان شده است.
افزایش رقم مورد نیاز در فاصله این دو برآورد، در شرایطی رخ داده که هزینه اجرای پروژههای عمرانی و راهسازی طی سالهای اخیر افزایش یافته است. بنابراین سرعت گرفتن عملیات فقط به حضور ماشینآلات در کارگاه وابسته نیست و تأمین پیوسته منابع مالی نیز نقش تعیینکنندهای دارد.
دو پیمانکار برای پروژهای که یک سال متوقف ماند
یکی از تغییرات مهم در مرحله جدید اجرای پروژه، تقسیم عملیات میان دو پیمانکار است. بر اساس اعلام پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، قطعه نخست به طول ۱۴ کیلومتر در اختیار شرکت زرین سپاهان و قطعه دوم به طول ۱۳ کیلومتر در اختیار شرکت کاردانان عمارت قرار گرفته است.
این تقسیم کار میتواند امکان فعالیت همزمان در چند جبهه را فراهم کند و در صورت تأمین منابع و رفع موانع کارگاهی، سرعت اجرای پروژه را افزایش دهد.
پیش از این، یک پیمانکار مسئولیت اجرای بخش ۲۷ کیلومتری پروژه را بر عهده داشت و میزان پیشرفت فیزیکی اعلامشده در سال ۱۴۰۳ حدود ۱۵ درصد بود.
تغییر ساختار اجرا و ورود پیمانکاران جدید، اکنون آزمونی تازه برای پروژه است؛ اینکه آیا این بار کارگاهها میتوانند بدون توقفهای طولانی به فعالیت ادامه دهند یا دوباره مسائل مالی و اجرایی، سرعت پروژه را کاهش خواهد داد.
چرا این محور برای سمنان مهم است؟
اهمیت باند دوم سمنان-فیروزکوه فقط به کاهش چند دقیقه از زمان سفر محدود نمیشود. در بررسیهای پیشین وزارت راه و شهرسازی، این محور بهعنوان مسیری معرفی شده بود که میتواند بخشی از ترافیک محورهای سمنان-تهران و مازندران-تهران را کاهش دهد و حتی در بلندمدت ظرفیت تبدیل به بخشی از کریدور شمال-جنوب را داشته باشد.
برای سمنان، این یعنی پروژه میتواند نقشی فراتر از یک راه محلی داشته باشد؛ مسیری که ترافیک بین چند استان را تحت تأثیر قرار میدهد و در صورت تکمیل، ظرفیت عبوری شبکه راهی منطقه را افزایش میدهد.
از طرف دیگر، مسئله ایمنی نیز در مرکز توجه قرار دارد. افزایش ظرفیت محور و ایجاد باند دوم میتواند امکان تفکیک جریانهای رفت و برگشت را فراهم کند؛ موضوعی که از منظر ایمنی جادهای اهمیت دارد. البته میزان اثرگذاری نهایی آن به طراحی، اجرای کامل طرح و بهرهبرداری صحیح از مسیر بستگی خواهد داشت.
یک پروژه قدیمی با امید تازه
باند دوم سمنان-فیروزکوه از پروژههای قدیمی عمرانی استان است. اجرای طرح در دو فاز از سال ۱۳۹۱ آغاز شد و طی این سالها بخشی از مسیر به بهرهبرداری رسید، اما تکمیل کل محور بارها با مشکل تأمین اعتبار و کندی عملیات روبهرو شد.
۱۰ کیلومتر افتتاحشده در سال ۱۴۰۰ بخشی از مسیر بود، اما ۲۷ کیلومتر باقیمانده همچنان بهعنوان بخش اصلی پروژه روی زمین مانده است.
اکنون با بازگشت پروژه به مدار اجرا از ابتدای مرداد ۱۴۰۵ و استقرار دو پیمانکار، بخش باقیمانده وارد مرحله تازهای شده است. بازدید استاندار سمنان نیز نشان میدهد مدیریت استان تلاش دارد موانع اجرایی را از نزدیک دنبال کند و اجازه ندهد پروژه دوباره درگیر وقفهای طولانی شود.
البته برای استفادهکنندگان این مسیر، آنچه اهمیت دارد نه بازدید و وعده، بلکه پیشرفت واقعی پروژه است؛ کیلومترهایی که باید زیرسازی و روسازی شوند، پلها و آبروهایی که باید تکمیل شوند و در نهایت مسیری که باید برای استفاده مردم آماده شود.
اکنون ۲۷ کیلومتر باقی مانده و برآورد اعتباری ۲۰ هزار میلیارد ریالی پیش روی پروژه است. دولت و مسئولان استانی میگویند عملیات دوباره آغاز شده و استاندار نیز بر شتاب گرفتن آن تأکید دارد.
اما این بار، معیار موفقیت پروژه سادهتر از همیشه است: آیا این شروع دوباره میتواند به ادامهای بدون توقف ختم شود؟ پاسخ این پرسش را نه در جلسهها و بازدیدها، بلکه در ماههای آینده و در میزان پیشرفت واقعی باند دوم سمنان-فیروزکوه میتوان دید.

