دانشگاهها برای حل مسائل کشور باید به میدان بیایند+ فیلم
وزیر علوم با بیان اینکه دانشگاهها برای حل مسائل کشور باید به میدان بیایند؛ گفت: کاهش ارتباط دانشگاههای ایران با مراکز علمی جهان یکی از عوامل افت جایگاه دانشگاههای کشور در رتبهبندیهای جهانی است و باید برای جبران این عقبماندگی برنامهریزی جدی صورت گیرد.
به گزارش خبرنگار گروه استانهای خبرگزاری دانشجو، حسین سیمایی صراف در نشست با نخبگان استان سمنان در سالن شهید سلیمانی کتابخانه مرکزی دانشگاه سمنان، با اشاره به اهمیت تعاملات علمی بینالمللی اظهار کرد: کاهش ارتباط دانشگاههای ایران با مراکز علمی جهان یکی از عوامل افت جایگاه دانشگاههای کشور در رتبهبندیهای جهانی است و باید برای جبران این عقبماندگی برنامهریزی جدی صورت گیرد.
چالشهای جذب دانشجوی خارجی و بهبود معیشت دانشگاهیان؛ اولویتهای وزیر علوم در مسیر اصلاحات ساختاری
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، با اشاره به پیچیدگیهای اداری در فرآیند جذب دانشجویان بینالمللی و ضرورت تقویت رفاه دانشگاهیان، بر اجرای طرحهای حمایتی از اساتید و کارکنان برای مقابله با کاهش انگیزههای علمی تأکید کرد.
وی در اظهاراتی پیرامون چالشهای پیشروی آموزش عالی، به بررسی موانع موجود در مسیر جذب دانشجویان خارجی پرداخت و گفت: تعدد نهادهای تصمیمگیر و طولانی بودن فرآیند اخذ مجوزهای قانونی، از جمله اصلیترین موانعی است که مانع از تسهیل تحصیل دانشجویان بینالمللی در ایران شده است.
وزیر علوم با اشاره به گلایههای مکرر نمایندگان کشورهای دوست از فرآیندهای اداری ایران، تصریح کرد: «بسیار مایهی تأسف است که دانشجویان کشورهای همفرهنگ و همتمدن ما، به جای انتخاب ایران، به سمت کشورهای دیگر جذب میشوند؛ چرا که فرآیند قانونیسازی تحصیل آنها در کشور ما بیش از حد زمانبر است.» وی تأکید کرد که وزارت علوم بهشدت در پی کاهش این موانع و تسهیل جذب دانشجویان از کشورهای دوست است.
سیمایی صراف در ادامه به یکی از چالشهای جدی دانشگاه، یعنی کاهش رتبه علمی، پرداخت و آن را با کاهش انگیزه پژوهشگران مرتبط دانست.
وی با تأکید بر اینکه این مسئله با وضعیت معیشت پیوند عمیقی دارد، گفت: برای مقابله با این روند، از همان ابتدا دو محور اصلی «مسکن دانشگاهیان» و «بهبود معیشت اساتید و کارکنان» را در دستور کار قرار دادیم.
وزیر علوم در خصوص پروژههای مسکن اظهار کرد: تاکنون عملیات ساخت مسکن برای دانشگاهیان در ۴۳ دانشگاه آغاز شده و در چندین مرکز دیگر نیز این پروژهها به بهرهبرداری رسیدهاند. وی افزود که هدف از این اقدامات، ایجاد ثبات و آرامش برای کادر علمی و اداری دانشگاهها است.
وی همچنین با اشاره به تلاشها برای بهبود وضعیت اقتصادی کارکنان، گفت: ما با اولویت دادن به کارکنان، آییننامه استخدامی جدیدی را در مهرماه سال گذشته رونمایی کردیم تا از طریق روشهای مختلف، وضعیت معیشتی آنها را ارتقا دهیم. با وجود اینکه در مسیر اجرای این طرح با مخالفتهایی از سوی سازمانهای برنامهریزی و اداری مواجه شدیم، اما پیگیریهای ما برای تحقق حقوق کارکنان همچنان با جدیت ادامه دارد.
سیمایی صراف در بخش دیگری از سخنان خود، به چالشهای مربوط به اعضای هیئت علمی پرداخت و ضمن پرهیز از ورود به جزئیات احتمالی، تأکید کرد که این مسائل باید از مسیر قانونی و ساختاری حلوفصل شوند.
وی خاطرنشان کرد که تجربه تاکنون در مواجهه با این چالشها، نتایج مناسبی داشته و هدف اصلی، تثبیت جایگاه حقوقی و معیشتی اساتید است.
وزیر علوم در پایان خاطرنشان کرد که ارتقای کیفیت آموزش عالی و حفظ جایگاه علمی کشور، مستلزم بهبود همزمان زیرساختهای رفاهی و تسهیل فرآیندهای بینالمللی است تا بتوان از ظرفیتهای علمی کشور در سطح جهانی بهرهبرداری کرد.
وی با بیان اینکه تعداد استادانی که برای فرصت مطالعاتی به خارج از کشور اعزام میشوند به میزان قابل توجهی کاهش یافته است، افزود: اعزام دانشجویان به خارج از کشور در رشتههای جدید و حوزههای دانشی نو نیز تقریبا متوقف شده است، در حالی که میزان تعاملات بینالمللی یکی از شاخصهای مهم ارزیابی و رتبهبندی دانشگاهها در جهان محسوب میشود و وضعیت ایران در این شاخص رضایتبخش نیست.
سیمایی صراف با تأکید بر ضرورت ایجاد توازن میان الزامات امنیتی و ارتباطات علمی تصریح کرد: نباید به بهانه جلوگیری از نفوذ، خودمان راههای ارتباط علمی را مسدود کنیم و دیواری پیرامون کشور بکشیم؛ میتوان ضمن رعایت ملاحظات امنیتی، تعاملات علمی و دانشگاهی با جهان را توسعه داد. تجربه کشورهای مختلف از جمله چین نیز نشان میدهد که نگرانیهای امنیتی لزوما نباید مانع گسترش روابط علمی بینالمللی شود.
وزیر علوم با اشاره به روند رشد سهم ایران از تولید علم جهان گفت: پیش از انقلاب اسلامی سهم ایران از تولید علم جهان چند صدم درصد بود، اما امروز این سهم به حدود ۲ درصد رسیده است و بخشی از این جایگاه نیز از طریق ارتباطات علمی، حضور در کنفرانسهای بینالمللی و تبادل استاد و دانشجو به دست آمده است؛ بنابراین نباید با محدودیتهای داخلی، زمینه تضعیف این ظرفیت را فراهم کنیم.
وی در ادامه به وضعیت زیرساختهای پژوهشی کشور پرداخت و بیان کرد: زیرساختهای آزمایشگاهی و پژوهشی دانشگاهها هنوز در وضعیت مطلوب قرار ندارد و برای تقویت این بخش برنامهریزی شده است. رئیسجمهور پیش از جنگ ۱۲ روزه اعلام کرده بود که برای تجهیز آزمایشگاههای دانشگاهها یک و نیم میلیارد دلار از صندوق ذخیره با درایت رهبر شهید اختصاص یافته است و با وجود وقوع جنگ، پیگیریها برای ارتقای زیرساختهای پژوهشی متوقف نشده است.
سیمایی صراف افزود: امسال برای ۱۰۵ آزمایشگاه پژوهانه چهار میلیارد ریالی اختصاص یافت و برنامه این است که سقف این حمایت به یک میلیارد تومان افزایش پیدا کند تا توان پژوهشی دانشگاهها، خروجیهای علمی و فناوری و ظرفیت تولید دستاوردهای کاربردی تقویت شود.
وزیر علوم همچنین تسهیل روند پذیرش دانشجویان بینالملل را از الزامات توسعه تعاملات علمی دانست و گفت: تعدد نهادهای تصمیمگیر در فرآیند جذب دانشجویان خارجی باعث شده صدور مجوز تحصیل در ایران زمانبر باشد. در سفرهایی که به کشورهای مختلف داشتم، گروههای مختلفی نسبت به طولانی بودن این فرآیند گلایه کردند و پرسیدند چرا پذیرش دانشجوی خارجی در ایران با این میزان تأخیر انجام میشود.
وی اضافه کرد: در برخی کشورها خانوادهها تمایل ندارند فرزندانشان را برای تحصیل به کشورهایی بفرستند که از نظر فرهنگی با آنها قرابت ندارند، در حالی که ایران میتواند مقصد مناسبی برای تحصیل باشد. از سوی دیگر، کشورهایی وجود دارند که از نظر فرهنگی و تمدنی به ایران نزدیکتر هستند و باید زمینه حضور دانشجویان این کشورها در دانشگاههای ایران آسانتر شود.
سیمایی صراف با اشاره به جایگاه علم در جامعه اظهار کرد: نتایج یک مقاله منتشرشده در نشریه نِیچر نشان میدهد اعتماد عمومی به علم همچنان روند افزایشی دارد و جایگاه علم در مقایسه با دیگر مراجع و نهادهای اجتماعی قابل مقایسه نیست. اعتماد به علم در واقع اعتماد به عالم و نهاد علم است و دولت چهاردهم نیز دانشگاه را یکی از مهمترین پایگاههای اجتماعی خود میداند.
وی ادامه داد: رئیسجمهور به دانشگاه و توانمندی آن برای حل مسائل کشور اعتماد دارد و انتظار این است که دانشگاه برای مسائل واقعی کشور راهحل ارائه کند؛ این موضوع نباید در حد شعار، برگزاری نشست یا میزگرد باقی بماند. در نشستهای رئیسجمهور با استادان، مسائل استخراج میشود، برای آنها پروژه تعریف میشود، اجرای پروژهها به دانشگاه سپرده و روند پیشرفت آنها نیز پیگیری میشود.
وزیر علوم با تأکید بر اینکه مسائل کشور دیگر با نگاه تکرشتهای قابل حل نیست، خاطرنشان کرد: در دو سال گذشته برای برخی مسائل، گاهی حدود ۶۰ عضو هیات علمی از رشتههای مختلف در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند. ممکن است موضوعی ماهیت مهندسی داشته باشد، اما برای حل آن به تخصصهای علوم انسانی، اقتصاد، جامعهشناسی، حقوق و سایر حوزهها نیز نیاز باشد؛ زیرا پدیدهها تکساحتی نیستند و نمیتوان برای همه مسائل تنها از یک زاویه راهحل ارائه کرد.
سیمایی صراف در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نقش پارکهای علم و فناوری در پیوند دانشگاه و صنعت گفت: پارکهای علم و فناوری یکی از خروجیهای واقعی ارتباط دانشگاه و صنعت هستند و اکنون حدود ۱۶ هزار شرکت و واحد فناور در ۶۰ پارک علم و فناوری کشور فعالیت میکنند که بخش عمده اعضای آنها را دانشآموختگان دانشگاهی یا اعضای هیات علمی تشکیل میدهند.
وی افزود: ظرفیت کشور برای توسعه شرکتها و واحدهای فناور همچنان بسیار بالاست و باید از این ظرفیت استفاده بیشتری شود. قانون جهش تولید دانشبنیان نیز زمینه مناسبی برای تقویت همکاری دانشگاه و صنعت فراهم کرده است و صنعت میتواند فعالیتهای تحقیق و توسعه خود را به دانشگاه منتقل کند و هزینه انجام این فعالیتها را در چارچوب قانون به عنوان مالیات محاسبه کند.
وزیر علوم با بیان اینکه برای استفاده از این ظرفیت سقفی تعیین نشده است، تصریح کرد: طی دو سال گذشته حدود ۲۰ همت تفاهمنامه میان دانشگاهها و صنایع به امضا رسیده و برخی دانشگاهها در جذب صنعت و انتقال فعالیتهای تحقیق و توسعه به محیط دانشگاه عملکرد بسیار خوبی داشتهاند. این میزان، جدا از قراردادهایی است که استادان با دستگاههای اجرایی و بخشهای مختلف جامعه منعقد میکنند و هدف نهایی، گسترش ارتباط دانشگاه با صنعت و جامعه است.
سیمایی صراف با انتقاد از نگاه یکطرفه به ارتباط دانشگاه و صنعت گفت: سالها این پرسش مطرح بود که دانشگاه چه ارتباطی با صنعت دارد، اما اکنون باید سؤال را تغییر داد و پرسید صنعت چه ارتباطی با دانشگاه دارد و چرا صنعت به سراغ دانشگاه نمیآید. اگر صنعت معتقد است آموزش دانشگاهی پاسخگوی نیازهایش نیست، امکان واگذاری ۳۰ واحد درسی به صنعت وجود دارد تا محتوای آموزشی رشتهها متناسب با اقتضائات و نیازهای هر صنعت اصلاح شود.
وی در ادامه به موضوع معیشت دانشگاهیان اشاره کرد و گفت: کاهش انگیزه اعضای جامعه دانشگاهی با وضعیت معیشتی آنها بیارتباط نیست و ارتباط مستقیمی با شرایط اقتصادی و رفاهی دارد. از ابتدای فعالیت دولت، دو موضوع مسکن دانشگاهیان و بهبود وضعیت معیشتی استادان و کارکنان دانشگاهها دنبال شده تا زمینه ارتقای شرایط زندگی و افزایش انگیزه آنان فراهم شود.
وزیر علوم افزود: طرح مسکن دانشگاهیان که استادان و کارکنان دانشگاهها را شامل میشود، اکنون در ۴۳ دانشگاه آغاز شده و در چند دانشگاه نیز واحدهای مسکونی به متقاضیان تحویل داده شده است. در حوزه کارکنان دانشگاهها نیز این گروه در موضوع بهبود وضعیت معیشتی مقدم بر استادان دیده شدهاند و آییننامه استخدامی کارکنان پس از حدود ۶ ماه کار کارشناسی در مهرماه سال گذشته رونمایی شد.
سیمایی صراف با اشاره به موانع موجود در مسیر اجرای این آییننامه بیان کرد: در این زمینه با مباحث و ملاحظاتی از سوی سازمان برنامه و بودجه و سازمان اداری و استخدامی مواجه شدیم، زیرا این دستگاهها کارکنان دانشگاهها را در چارچوب یک نظام یکپارچه کارکنان دولت میبینند و معتقدند چند میلیون کارمند باید با یکدیگر دیده شوند. با این حال، تا آخرین روزی که پیگیر مسائل اعضای هیات علمی بودم، موضوع کارکنان دانشگاهها را نیز دنبال کردم و این پیگیری همچنان ادامه دارد.
وی درباره وضعیت اعضای هیات علمی نیز گفت: درباره این موضوع تقریبا روزی نیست که درگیر نباشیم و با وجود مسائل و چالشهای موجود، وضعیت اعضای هیات علمی باید از مسیر قانونی حل و تثبیت شود. این موضوع تاکنون به نتایجی نیز رسیده است، اما انتظار من همانند استادان این است که وضعیت اعضای هیات علمی به شکل قانونی و پایدار تعیین تکلیف شود.
لینک کپی شد
گزارش خطا
اخبار مرتبط
