سه سال پس از افتتاح آزادراه شیراز ـ اصفهان؛ مشکل ترافیک در ورودی شیراز چیست؟
به گزارش خبرنگار گروه استانهای خبرگزاری دانشجو،آزادراه شیراز ـ اصفهان پس از سالها انتظار در سال ۱۴۰۲ به بهرهبرداری رسید؛ پروژهای که هدف اصلی آن ایجاد یک محور سریع و ایمن برای ارتباط جادهای میان استانهای فارس و اصفهان بود. با بهرهبرداری از این مسیر، بخش مهمی از سفرهای بیناستانی وارد محور جدید شد؛ با این حال، بهرهبرداری از مسیر اصلی به معنای پایان نیازهای زیرساختی پیرامون آن نیست.
هر محور برونشهری در نهایت باید از طریق مجموعهای از تقاطعها، رمپها و مسیرهای دسترسی به شبکه راهی مقصد متصل شود. به همین دلیل، وضعیت نقاط اتصال آزادراه به شبکه پیرامونی شیراز نیز بخشی از زنجیره حملونقل این محور محسوب میشود و ضرورت دارد متناسب با میزان استفاده از آزادراه مورد ارزیابی و ساماندهی قرار گیرد.
در حال حاضر، یکی از نقاط مورد توجه در شمالغرب شیراز، وضعیت دسترسیها و تقاطعهای مرتبط با این محور است. در روزهای پرتردد، افزایش حجم سفر میتواند موجب شکلگیری صف خودرو در برخی نقاط شود؛ با این حال، تعیین علت دقیق این صفها نیازمند بررسی دادههای ترافیکی، ظرفیت شبکه و مطالعات مهندسی است و نمیتوان بدون مستندات فنی، یک عامل را علت قطعی آن دانست.
آنچه در این میان قابل طرح است، یک مطالبه روشن از متولیان است: آیا ظرفیت و وضعیت اتصال فعلی آزادراه به شبکه پیرامونی شیراز متناسب با حجم تردد موجود و پیشبینیشده است یا خیر؟

پاسخ به این سؤال باید بر اساس مطالعات ترافیکی و فنی ارائه شود، نه اظهارنظرهای کلی. در صورت وجود گلوگاه یا کمبود ظرفیت، لازم است راهکار، اعتبار مورد نیاز و برنامه اجرایی آن نیز برای افکار عمومی مشخص شود.
یکی از موضوعات مهم در این محدوده، وضعیت تقاطع شبدری و سایر دسترسیهای پیرامونی است. اگر این پروژهها در برنامه توسعه شبکه راهی شیراز قرار دارند، ضروری است دستگاه متولی، آخرین وضعیت اجرایی، درصد پیشرفت، اعتبار مصوب و مورد نیاز، موانع موجود و زمانبندی بهرهبرداری آنها را اعلام کند.
در واقع مطالبه اصلی این نیست که تمام مسائل ترافیکی شیراز به آزادراه شیراز ـ اصفهان نسبت داده شود؛ بلکه موضوع این است که یک پروژه ملی پس از رسیدن به مقصد، باید از نظر اتصال به شبکه راهی پیرامون مقصد نیز دارای برنامه روشن و قابل سنجش باشد.
از سوی دیگر، آغاز عملیات اجرایی قطعه هشتم نیز موضوع را وارد مرحله تازهای کرده است. بر اساس اعلام هوشنگ بازوند، مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حملونقل کشور، قطعه هشتم ۱۲ کیلومتر طول دارد و بهعنوان کنارگذر شیراز و قطعه نخست مسیر شیراز ـ بوشهر اجرا میشود.
این پروژه با مشارکت وزارت راه و شهرسازی و وزارت دفاع دنبال میشود و از منظر شبکه حملونقل، بخشی از طرح بزرگتر توسعه محورهای پیرامونی شیراز و مسیر شیراز ـ بوشهر محسوب میشود؛ بنابراین آغاز عملیات قطعه هشتم باید با یک برنامه اجرایی شفاف همراه باشد. افکار عمومی حق دارد بداند اعتبار این پروژه چه میزان است، منابع مالی آن چگونه تأمین میشود، موانع اجرایی آن چیست و زمان هدف برای بهرهبرداری چه تاریخی تعیین شده است.
همزمان، پروژههای دیگری نیز در اطراف شیراز در حال پیگیری است. از جمله کنارگذر شرقی شیراز به طول ۲۴ کیلومتر و گذر شمالشرق شیراز به طول ۲۲ کیلومتر که مسئولان استانی و نمایندگان مجلس درباره اجرای آنها اظهارنظر کردهاند. مسیرهای ارتباطی صدرا و قرهپیری نیز از دیگر طرحهایی هستند که در شبکه راهی پیرامون شیراز مورد توجه قرار گرفتهاند.
نکته مهم در این میان، تفکیک دقیق این پروژهها از یکدیگر است. هر پروژه متولی، اعتبار، قرارداد و محدوده اجرایی خاص خود را دارد و نمیتوان تأخیر یا پیشرفت یکی را به حساب دیگری گذاشت. به همین دلیل، گزارشدهی عمومی درباره این طرحها نیز باید پروژهبهپروژه انجام شود.
مسئولیت دستگاهها باید دقیق باشد
در سطح ملی، وزارت راه و شهرسازی و شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حملونقل کشور متولی پروژههای آزادراهی و طرحهای زیرساختی مرتبط در حوزه مأموریت خود هستند؛ بنابراین درباره پروژههایی مانند قطعه هشتم، باید اطلاعات دقیق مربوط به قرارداد، منابع مالی، پیشرفت عملیات و برنامه بهرهبرداری از سوی متولیان پروژه اعلام شود.
در سطح استانی، ادارهکل راه و شهرسازی فارس در حوزه طرحها و هماهنگیهای مرتبط با مأموریت خود در استان قرار دارد و باید آخرین وضعیت پروژههای مرتبط، موانع و اقدامات انجامشده را ارائه کند.
استانداری فارس نیز متولی اجرای مستقیم تمام پروژههای آزادراهی نیست؛ اما در طرحهایی که اجرای آنها به هماهنگی چند دستگاه وابسته است، نقش هماهنگی و پیگیری استانی اهمیت دارد؛ بنابراین انتظار میرود این مجموعه وضعیت هماهنگی دستگاهها و موانع بیندستگاهی را شفاف کند.
در خصوص پروژههایی که در محدوده و شبکه معابر شهری قرار دارند، شهرداری شیراز مسئول پروژههای شهری تحت اختیار خود است و باید درباره سهم و تعهدات خود در طرحهای مرتبط با شبکه دسترسی شهر توضیح دهد.
در پروژه اتصال شهر جدید صدرا به آزادراه نیز شرکت عمران شهر جدید صدرا از دستگاههای درگیر در اجرای این اتصال است و باید آخرین وضعیت عملیات، منابع مالی، موانع و برنامه بهرهبرداری را اعلام کند.
همچنین ادارهکل راهداری و حملونقل جادهای فارس در حوزه نگهداری، ایمنی و بهرهبرداری از راههای موجود تحت مسئولیت خود، دستگاه پاسخگوست و باید وضعیت ایمنی و کیفیت بهرهبرداری مسیرهای مربوط را اعلام کند.
این تفکیک اهمیت دارد؛ زیرا در پروژههای بزرگ زیرساختی، تعدد دستگاهها نباید به تعدد روایتها و در نهایت نامشخصبودن مسئول پاسخگویی منجر شود.
مطالبهای که باید قابل سنجش باشد
اکنون با گذشت حدود سه سال از بهرهبرداری آزادراه، مطالبه اصلی باید از سطح کلیگویی عبور کند. برای هر پروژه مرتبط با شبکه پیرامونی شیراز باید مشخص باشد متولی چه دستگاهی است، پروژه در چه مرحلهای قرار دارد، اعتبار آن چقدر است، مانع اصلی چیست و تاریخ هدف بهرهبرداری چه زمانی تعیین شده است.
در مورد نقاط اتصال شمالغرب شیراز نیز لازم است مطالعات ترافیکی و فنی مبنای تصمیمگیری قرار گیرد و در صورت احراز کمبود ظرفیت یا وجود گلوگاه، راهکار اجرایی آن با زمانبندی مشخص ارائه شود.
این شیوه مطالبهگری هم دقیقتر است و هم امکان پاسخگویی را از دستگاهها سلب نمیکند؛ زیرا به جای متهمکردن یک نهاد به ایجاد مشکل، از متولی قانونی هر بخش درباره وظیفه، عملکرد، اعتبار و زمانبندی پروژه تحت مسئولیتش سؤال میشود.
آزادراه شیراز ـ اصفهان اکنون یک مسیر فعال و مورد استفاده مردم است. مطالبه امروز نیز باید متناسب با همین واقعیت باشد؛ یعنی شبکه دسترسی و پروژههای پیرامونی آن با برنامه مشخص پیش بروند و هر دستگاه درباره بخشی که قانوناً و اجرایی بر عهده دارد، پاسخ روشن و قابل سنجش ارائه کند.