جشنواره عکس رضوی بستری برای ثبت و روایت فرهنگ رضوی است/۵ هزار اثر به چهاردهمین جشنواره عکس رضوی رسید
به گزارش خبرنگار گروه استان های خبرگزاری دانشجو، حمیدرضا اربابسلیمانی بعداز ظهر امروز در آیین اختتامیه چهاردهمین دوسالانه عکس رضوی و گشایش نگارخانه شمسه که چهارشنبه ۲۵ شهریور در ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان البرز برگزار شد، با اشاره به ظرفیت هنر در انتقال مفاهیم دینی و معنوی اظهار کرد: هنر این توانایی را دارد که مفاهیم عمیق و گاه پیچیده فرهنگی و معنوی را با زبانی قابل فهم و اثرگذار به مخاطب منتقل کند؛ بنابراین نباید نقش هنر در ترویج فرهنگ اهلبیت(ع) را تنها به تولید آثار هنری محدود کرد.
وی افزود: هنرمند هنگامی که یک مفهوم معنوی را در قالب اثر هنری روایت میکند امکان برقراری ارتباط میان آن مفهوم و مخاطب را از مسیری متفاوت فراهم میسازد؛ ارتباطی که میتواند تأثیر ماندگارتری بر ذهن و احساس مخاطب داشته باشد.
معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با بیان اینکه فرهنگ رضوی ابعاد گستردهای دارد، گفت: فرهنگ رضوی تنها به یک مکان یا مناسبت خاص محدود نمیشود و موضوعاتی همچون زیارت، دلدادگی مردم، سبک زندگی، مناسبات اجتماعی، حضور خانوادهها و حتی لحظات سادهای که زائران در مسیر زیارت تجربه میکنند، میتوانند موضوع روایت هنری قرار گیرند.
وی عکاسی را دارای ظرفیت ویژهای برای ثبت و انتقال این تجربهها دانست و ادامه داد: عکاسی میتواند یک لحظه را ثبت و آن را از زمان و مکان خود جدا کند و در اختیار مخاطبانی قرار دهد که شاید آن تجربه را نداشتهاند، از این رو یک عکس علاوه بر ارزش هنری، میتواند واجد ارزش فرهنگی و روایی نیز باشد.
رئیس مرکز عالی قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی درباره آثار ارائهشده در نگارخانه شمسه اظهار کرد: آنچه در این مجموعه قابل توجه است، تلاش هنرمندان برای نزدیک شدن به موضوع رضوی از زاویه نگاه شخصی و هنری خودشان است و این نگاههای متنوع میتواند تصویری گستردهتر از فرهنگ زیارت و ارادت به امام رضا(ع) ارائه دهد.
اربابسلیمانی بر ضرورت استمرار حمایت از هنرمندان تأکید کرد و گفت: حمایت از هنرمندانی که با دغدغههای فرهنگی و دینی به تولید اثر میپردازند باید تداوم داشته باشد و جشنوارهها نیز نباید تنها به برگزاری یک رویداد محدود شوند، بلکه باید زمینه دیده شدن آثار و استمرار ارتباط آنها با جامعه فراهم شود.
وی همچنین نقش نگارخانهها را در تکمیل چرخه تولید و عرضه آثار هنری مهم دانست و افزود: زمانی که یک اثر هنری در معرض دید مخاطب قرار میگیرد، گفتوگو میان هنرمند و جامعه آغاز میشود و نگارخانهها میتوانند این گفتوگو را تقویت و استمرار بخشند.
معاون قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر جایگاه عکاسی در ثبت وقایع گفت: هنر، بهویژه هنر عکاسی، تنها وسیلهای برای زیباییآفرینی نیست، بلکه میتواند بخشی از حافظه تاریخی یک ملت را شکل دهد. آنچه امروز ثبت میشود، ممکن است در سالهای آینده بهعنوان بخشی از اسناد فرهنگی و اجتماعی کشور مورد استناد قرار گیرد.
وی افزود: در شرایطی که روایتهای مختلفی از یک رویداد در فضای رسانهای منتشر میشود ثبت دقیق و هنرمندانه واقعیت اهمیت ویژهای دارد و یک تصویر گاهی میتواند بیش از دهها صفحه نوشته، یک واقعه را برای مخاطب قابل لمس و ماندگار کند.
اربابسلیمانی با اشاره به اهمیت روایتگری در شرایط کنونی اظهار کرد: در عرصه روایت نیز تلاشهایی برای ارائه برداشتهای مختلف از حوادث وجود دارد و هنرمند میتواند با نگاه دقیق، مسئولانه و متعهدانه خود، روایتگر واقعیت باشد و اجازه ندهد بخشی از حقیقت در میان روایتهای جعلی یا ناقص گم شود.
وی با اشاره به برخی تصاویر ماندگار تاریخ معاصر گفت: گاهی یک عکس تاریخی به سندی ماندگار از یک واقعه تبدیل میشود؛ همانگونه که تصویر بیعت نیروی هوایی با امام راحل(ره) پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، بهعنوان تصویری ماندگار از یک مقطع حساس تاریخی در حافظه ملت ایران باقی مانده است.
معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ادامه داد: این تجربه نشان میدهد عکاس در قبال جامعه مسئولیت دارد و هر تصویری که از یک رویداد ثبت میشود، میتواند بخشی از روایت امروز برای آیندگان باشد؛ از این منظر،عکاسی فراتر از یک فعالیت صرفاً هنری، ظرفیت مهمی در مستندسازی و روایتگری دارد.
اربابسلیمانی با قدردانی از برگزارکنندگان چهاردهمین جشنواره بینالمللی دوسالانه عکس رضوی گفت: برگزاری این رویداد پس از چند سال وقفه، اتفاق مهمی در عرصه فرهنگی است و نشان میدهد اراده برای احیای جریانهای فرهنگی و هنری همچنان وجود دارد.
وی با اشاره به آمار مشارکت این دوره افزود: تعداد شرکتکنندگان از حدود ۳۰۰ نفر در دوره قبل به ۵۰۰ نفر افزایش یافته و شمار آثار ارسالی نیز از حدود دو هزار و ۷۰۰ اثر به پنج هزار اثر رسیده است.
وی این افزایش مشارکت را یک سرمایه فرهنگی دانست و اظهار کرد: زمانی که هنرمندان دوباره به یک رویداد اعتماد میکنند و آثار خود را به آن میسپارند، این موضوع نشاندهنده ظرفیت و اعتبار آن رویداد است و باید از این ظرفیت برای تداوم و ارتقای جشنواره استفاده کرد.
معاون قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی همچنین گنجاندن بخش ویژه با موضوع قائد شهید امت را اقدامی بهموقع عنوان کرد و گفت: این بخش فرصت تازهای برای هنرمندان فراهم کرد تا موضوعات مورد توجه جامعه را با زبان تصویر روایت کنند.
اربابسلیمانی با تأکید بر ضرورت پیوند میان جشنواره و آموزش بیان کرد: برگزاری کارگاههای آموزشی در قم و شیراز از اقدامات قابل توجه این دوره بود و باید چنین برنامههایی استمرار داشته باشد، چراکه آموزش ستون فقرات فعالیتهای فرهنگی است و سرمایهگذاری در این حوزه در کیفیت تولیدات هنری نمایان خواهد شد.
وی همچنین پیشنهاد کرد آثار برگزیده جشنواره عکس رضوی پس از پایان رویداد در قالب نمایشگاههای گردشی در استانهای مختلف کشور به نمایش گذاشته شود.
وی افزود: نمایش آثار برگزیده در استانهای مختلف میتواند موجب آشنایی مخاطبان بیشتری با این آثار و توانمندی عکاسان کشور شود و جریان جشنواره را در طول سال نیز استمرار بخشد.
معاون قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به فضای حاکم بر استان البرز گفت: آنچه در دیدارهای اخیر با مسئولان این استان مشاهده کردم، فضای صمیمیت، برادری و همدلی بود و این موضوع میتواند پشتوانه مهمی برای اجرای برنامههای فرهنگی باشد.
وی بر اهمیت همکاری و همدلی میان مسئولان و دستگاههای مختلف تأکید کرد و افزود: وحدت و همدلی میتواند در تقویت انسجام اجتماعی نقش داشته باشد و زمانی که مردم ببینند مسئولان فارغ از تفاوتهای سازمانی و مسئولیتی، برای حل مسائل جامعه در کنار یکدیگر تلاش میکنند، این رفتار میتواند به تقویت انسجام اجتماعی کمک کند.
اربابسلیمانی خاطرنشان کرد: فعالیتهای فرهنگی و هنری زمانی ماندگار و اثرگذار خواهند بود که استمرار داشته باشند و بتوانند با جامعه ارتباط برقرار کنند،جشنواره عکس رضوی نیز از این منظر افزون بر معرفی استعدادهای هنری، ظرفیت آن را دارد که به بستری برای ثبت بخشی از تاریخ فرهنگی و اجتماعی کشور تبدیل شود.

مشارکت هنرمندان مهمترین سرمایه جشنوارههای رضوی است
در ادامه فرشید فلاح مدیرعامل بنیاد بینالمللی فرهنگی و هنری امام رضا(ع) با اشاره به اهمیت حضور هنرمندان در جشنوارهها اظهار کرد: اصل و اساس جشنوارهها مشارکت هنرمندان است و اگر هنرمندان حضور نداشته باشند، جشنواره و فعالیت فرهنگی و هنری معنایی نخواهد داشت.
وی افزود: حضور و مشارکت هنرمندان مهمترین سرمایه اثرگذاری چنین رویدادهایی است و ما قدردان حضور جامعه هنری در جشنوارههای رضوی هستیم.
فلاح با اشاره به ظرفیتهای عکاسی در استان البرز گفت: اگر تشکلها و انجمنهای عکاسی در این استان با چنین جدیت و انگیزهای فعالیت نکنند زمینه برای برگزاری جشنوارهای با این میزان رونق و نشاط فراهم نمیشود.
مدیرعامل بنیاد بینالمللی فرهنگی و هنری امام رضا(ع) ادامه داد: استان البرز بهتدریج بهعنوان یکی از قطبهای عکاسی هنری در ایران شناخته میشود و تداوم و تقویت این ظرفیت نیازمند همراهی بیشتر جامعه هنری استان است.
وی با بیان اینکه چهاردهمین جشنواره بینالمللی دوسالانه عکس رضوی در جذب مشارکت عکاسان کشور عملکرد قابل توجهی داشته است، گفت: این جشنواره در مشارکت دادن هنرمندان عکاس کشور بینظیر عمل کرده و نخستین دوسالانهای است که در سال جاری شاهد برگزاری آیین اختتامیه آن هستیم.
فلاح استقبال عکاسان از این دوره را نشاندهنده جایگاه جشنواره در میان جامعه عکاسی کشور دانست و اظهار کرد: در بنیاد بینالمللی فرهنگی و هنری امام رضا(ع) با حمایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تلاش شده زمینه حضور هنرمندان در قالب برنامهها و جشنوارههای رضوی فراهم شود.
وی افزود: عنوان و رشتهای نیست که در برنامههای بنیاد امام رضا(ع) مورد توجه قرار نگرفته باشد و هر هنرمندی در هر سطحی از فعالیت هنری میتواند ارادت خود به امام رضا(ع) را در قالب جشنوارههای رضوی بیان کندف در این میان جشنواره عکس رضوی نیز به شایستگی در استان البرز برگزار شد.
در بخش ویژه تشییع رهبر شهید پژمان مولایی رتبه نخست، علی ابک رتبه دوم و احمد تاجی رتبه سوم را کسب کردند و مریم آلمومن نیز شایسته تقدیر شناخته شد.
در بخش عکاسی با موبایل، وحید دلسعید رتبه نخست، یاریبخش حاتمیصدر رتبه دوم و یاسر محمدخانی رتبه سوم را به دست آوردند. امیر عنایتی نیز در این بخش شایسته تقدیر معرفی شد.
در بخش اصلی و تکعکس حرفهای سیده ویدا سیدالحسینی رتبه نخست، سیدمهرداد شریفی رتبه دوم و امیر رحمانی رتبه سوم را کسب کردند.
همچنین در بخش مجموعه عکس، معصومه بختیاری، علی حسنزاده و افشین آذریان بهعنوان برگزیدگان معرفی شدند.
برگزاری چهاردهمین جشنواره بینالمللی دوسالانه عکس رضوی در استان البرز زمینه حضور عکاسان از نقاط مختلف کشور و تعامل بیشتر جامعه تخصصی عکاسی را فراهم کرد، دریافت هزاران اثر در بخشهای مختلف نیز بیانگر گستردگی مشارکت هنرمندان در این دوره از جشنواره بود.
وی ادامه داد: آثار این دوره از جشنواره، افزون بر حضور در یک رویداد هنری، بخشی از حافظه تصویری فرهنگ زیارت و رویدادهای اجتماعی معاصر را شکل میدهند و میتوانند روایتگر نگاه هنرمندان به موضوعاتی همچون ایمان، زیارت، آیینها و زندگی اجتماعی مردم باشند.

هنرمندان در روزهای سخت پای کار جشنواره عکس رضوی ایستادند
همچنین ابراهیم شریفی مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان البرز ضمن قدردانی از دستاندرکاران برگزاری این رویداد و تبریک به برگزیدگان اظهار کرد: امسال جشنواره امام رضا(ع) با شرایطی متفاوت برگزار شد و چهاردهمین دوره جشنواره در بخشهای مختلف و در سراسر کشور، از جمله استان البرز، تجربه متفاوتی را پشت سر گذاشت.
وی با اشاره به ظرفیتهای هنری استان البرز افزود: وجود استعدادهای مختلف در حوزه هنرهای تجسمی موجب شد با پیشنهاد دوستان در ادارهکل انجمن هنرهای تجسمی و فعالان شورای عکاسی، موضوع برگزاری جشنواره عکس رضوی مطرح شود.
شریفی ادامه داد: با توجه به تجربه برگزاری جشنواره عکس ویان که یکی از جشنوارههای ملی موفق بود، پیشنهاد برگزاری جشنواره عکس رضوی در استان البرز ارائه شد.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان البرز با اشاره به شرایط ویژه کشور همزمان با آغاز جنگ گفت: با شروع جنگ، نگرانیهایی درباره روند برگزاری جشنواره داشتم و با خود فکر میکردم پس از آن همه تأکید و ادعا درباره ظرفیتهای استان در حوزه عکس، چه اتفاقی برای جشنواره رخ خواهد داد اما بار دیگر هنرمندان سراسر کشور و استان البرز ثابت کردند که مرد روزهای سخت هستند.
وی افزود: با پیشنهادهای مطرحشده، بخش ویژهای با موضوع تشییع پیکر شهید ایران به جشنواره اضافه شد و تصور نمیکردیم در مدت ۲۴ تا ۴۸ ساعت بیش از یکهزار و ۳۰۰ اثر به دبیرخانه ارسال شود.
شریفی با بیان اینکه این جشنواره با مشارکت و همدلی بخشهای مختلف به این مرحله رسید، گفت: این رویداد با همکاری و همراهی مجموعههای مختلف، قدمبهقدم و به یاری امام رضا(ع) پیش رفت.
وی نقش اهالی فرهنگ، هنر و رسانه را در برگزاری این رویداد برجسته دانست و اظهار کرد: هنرنمایی اصلی را فرهیختگان و اهالی فرهنگ، هنر و رسانه انجام دادند و در نهایت به نقطهای رسیدیم که تعداد آثار ارسالشده به جشنواره به نزدیک پنج هزار اثر رسید اتفاقی که بیسابقه بود.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان البرز خاطرنشان کرد: هنرمندان و فعالان عرصههای مختلف در استان البرز پای کار بودند تا میزبانی شایستهای از جشنواره امام رضا(ع) داشته باشیم و تلاش شود این جشنواره در سالهای آینده و در رشتههای مختلف، به بهترین شکل برگزار شود.
شریفی همچنین از همراهی فعالان شورای عکاسی استان البرز قدردانی کرد و گفت: هنرمندان و فعالان شورای عکاسی بهعنوان بازوان جشنواره در کنار مجموعه برگزارکننده حضور داشتند و در برگزاری این رویداد نقش مؤثری ایفا کردند.

دبیرخانه دائمی و گنجینه دیجیتال برای دورههای آینده راهاندازی شود
بهارک زرگروفا دبیر چهاردهمین جشنواره بینالمللی دوسالانه عکس رضوی نیز با اشاره به شرایط برگزاری این دوره اظهار کرد: جشنواره در روزهایی برگزار شد که کشور شرایطی پرالتهاب و چالشبرانگیز را تجربه میکرد و برگزاری یک رویداد فرهنگی و هنری در چنین شرایطی دشواریهایی داشت، اما عشق و ارادت به حضرت امام رضا (ع) و تعهد هنرمندان موجب شد این مسیر ادامه پیدا کند.
وی افزود: هدف ما این بود که جشنواره به یک جریان پویا در حوزه عکاسی تبدیل شود؛ جریانی که در آن هنرمند فرصت داشته باشد موضوع را از نزدیک ببیند، درباره آن مطالعه کند و در نهایت به روایت شخصی و تصویری خود برسد.
زرگروفا ادامه داد: بر همین اساس، در کنار فرآیند اصلی جشنواره، برنامههایی همچون کارگاههای تخصصی و اردوهای عکاسی نیز دنبال شد. این برنامهها در شهرهای قم و شیراز و همچنین در جوار امامزادههای استان البرز برگزار شد تا عکاسان از فضای صرفاً رقابتی فاصله گرفته و با حضور مستقیم در محیطهای مذهبی و فرهنگی، تجربه و نگاه خود را به تصویر تبدیل کنند.
دبیر چهاردهمین جشنواره بینالمللی دوسالانه عکس رضوی با اشاره به آثار راهیافته به نمایشگاه گفت: در پایان فرآیند داوری و انتخاب، ۵۰ اثر در بخش تلفن همراه و دوربین حرفهای، ۱۵ اثر در بخش ویژه تشییع رهبر شهید و هفت مجموعه عکس داستانی به نمایشگاه راه پیدا کردند.
وی اظهار کرد: در انتخاب آثار تلاش شد مجموعه نهایی علاوه بر تنوع تصویری بیانگر تفاوت نگاه و شیوه روایت عکاسان باشد تا مخاطب بتواند با مشاهده آثار، بخشی از ظرفیتهای تصویری و فرهنگی موضوع جشنواره را دنبال کند.
زرگروفا با اشاره به مشارکت عکاسان خارجی در این دوره گفت: شرایط خاص منطقه و مشکلات فنی از جمله قطعی اینترنت، محدودیتهایی را برای دریافت آثار بینالمللی ایجاد کرد و همین مسئله بر میزان مشارکت کشورهای دیگر تأثیر گذاشت.
وی افزود: با وجود این محدودیتها، آثار ارزشمندی از لبنان، عراق و بحرین به دبیرخانه رسید که نشان داد موضوع فرهنگ رضوی میتواند زمینهای برای ارتباط و گفتوگوی هنرمندان خارج از مرزهای ایران نیز باشد.
دبیر جشنواره عکس رضوی ابراز امیدواری کرد در دورههای آینده با فراهم شدن شرایط و زیرساختهای مناسب، حضور بینالمللی جشنواره گسترش یابد و ارتباط میان هنرمندان کشورهای مختلف با موضوع هنر و فرهنگ رضوی تقویت شود.
زرگروفا با اشاره به تجربه برگزاری این دوره در استان البرز گفت: فارغ از اینکه دورههای آینده جشنواره در البرز یا استان دیگری برگزار شود، مهم این است که جشنواره در هر دوره یک گام به سمت کیفیت و اثرگذاری بیشتر بردارد و تجربههای بهدستآمده به سرمایهای برای دورههای بعد تبدیل شود.
وی با اشاره به پیشنهادهای ارائهشده به بنیاد بینالمللی امام رضا (ع) برای دوره پانزدهم اظهار کرد: یکی از موضوعاتی که باید در آینده جدیتر دنبال شود، پژوهشمحور شدن فرآیند تولید آثار است، اگر بخواهیم آثار رضوی از سطح یک تصویر منفرد عبور کنند و به مجموعههایی ماندگار تبدیل شوند، باید فرصت مطالعه، پژوهش و همراهی تخصصی برای هنرمند فراهم شود.
دبیر جشنواره افزود: یکی از پیشنهادهای ما استفاده از استادان راهنما و ایجاد ارتباط مستقیم با دانشجویان رشته عکاسی است، میتوان پروژههای مشخصی تعریف کرد و در کنار آن، استاد راهنما و حمایت لازم را در اختیار هنرمندان جوان قرار داد تا تولید اثر از یک فعالیت مقطعی به پروژهای جدی و مستمر تبدیل شود.
وی ادامه داد: در این مدل، هنرمند جوان میتواند با هدایت استاد راهنما روی یک موضوع مشخص کار کند و در قالب پروژههای مستند، داستانی و روایتمحور، مجموعهای منسجم تولید کند. تغییر این ساختار میتواند کیفیت خروجی جشنواره را در دورههای آینده ارتقا دهد.
زرگروفا فعال بودن دبیرخانه دائمی دوسالانه در طول سال را ضروری دانست و گفت: جشنواره نباید تنها در زمان فراخوان و برگزاری نمایشگاه فعال باشد، اگر دبیرخانه در طول سال ارتباط خود را با هنرمندان حفظ کند میتوان برای تولید آثار برنامهریزی کرد و به جای انتظار برای دریافت آثار در زمان جشنواره، از ماهها قبل فرآیند تولید پروژهها را شکل داد.
وی راهاندازی گنجینه دیجیتال و نمایشگاه مجازی را از دیگر پیشنهادهای مطرحشده عنوان کرد و افزود: آثار جشنواره سرمایه تصویری این رویداد هستند و باید برای آنها آرشیوی ماندگار و قابل دسترس ایجاد شود.
دبیر جشنواره عکس رضوی تصریح کرد: گنجینه دیجیتال میتواند آثار دورههای مختلف را حفظ و در اختیار پژوهشگران، دانشجویان، هنرمندان و علاقهمندان قرار دهد. نمایشگاه مجازی نیز امکان دسترسی مخاطبان بیشتری به این آثار را فراهم میکند.
زرگروفا تأکید کرد: تجربه هر دوره باید مبنای برنامهریزی دوره بعد قرار گیرد و جشنواره نباید در هر دوره صرفاً تکرار دوره قبل باشد. باید نقاط قوت حفظ و برای رفع کاستیها برنامهریزی شود.
وی خاطرنشان کرد: اگر ارتباط میان آموزش، پژوهش و تولید اثر برقرار شود و هنرمند در طول سال از حمایت و راهنمایی برخوردار باشد، جشنواره میتواند از یک رویداد مقطعی به بستری برای تولید آثار ارزشمند در حوزه فرهنگ رضوی تبدیل شود.
دبیر چهاردهمین جشنواره بینالمللی دوسالانه عکس رضوی در پایان با قدردانی از عوامل و مجموعههای همراه این رویداد گفت: برگزاری این دوره نتیجه یک کار تیمی و دلی بود و در شرایط دشوار، همراهی همه دستاندرکاران اهمیت دوچندانی داشت.
در پایان این مراسم از عارف فتحی عکاس خبرگزاری دانشجو به عنوانعکاس برتر جنگ ۴۰ روزه در استان البرز تجلیل شد.