خشک شدن دریاچه ارومیه؛ بحرانی که قابل پیشگیری است

گروه اجتماعی «خبرگزاری دانشجو»؛ موضوع خشک شدن دریاچه ارومیه مسئله ای ملی است که اگر اقدامی جدی و عملی در این خصوص انجام نگيرد، بدون تردید تبعات آن علاوه بر استان آذربایجان غربی، استان های همجوار زنجان، آذربایجان شرقی و کردستان را نیز در بر خواهد گرفت.

 

یک خبر امیدوارکننده اينکه، قرار است اولین همایش دانشجویی محیط زیست دریاچه ارومیه 20 و 21 مهر ماه سال جاری در دانشگاه زنجان برگزار شود؛ به همین منظور دبیرخانه کنفرانس از کلیه محققان دانشگاه ها و مراکز پژوهشی، دست اندرکاران صنایع کشور و دانشجویان جهت شرکت و ارائه مقاله در این همایش دعوت به عمل آورده و وب سایت: https://www.znu.ac.ir/urmulake را معرفی كرده است.

 

خبر برگزاری این همایش بهانه ای شد تا بتوانیم برخی مشکلات این دریاچه را که یک مسئله ملی و همه گیر است، بازخوانی کنیم؛ چرا که این بحران یکی از دغدغه های کشور، بویژه در مناطق استان های غربی و شمال غربي کشور شده كه فقط در مرزهای استان آذربایجان غربی، زنجان، آذربایجان شرقی و کردستان روی هم رفته بیش از 10 میلیون نفر جمعیت را در خود جای داده است.

 

هم اکنون این دریاچه روزهای بسیار بحرانی را طی می‌کند و ادامه این روند مشکلات زیست محیطی زیادی را برای منطقه غرب و شمال غرب کشور به ارمغان خواهد آورد؛ اگر چه تا کنون جلسات و همایش های منطقه ای، استانی، ملی و فراملی متعددی برای نجات این دریاچه برگزار شده، اما هنوز اقدام درخوری برای اجرای مصوبات صورت نگرفته است.

 

به گفته کارشناسان محیط زیست، با خشك شدن درياچه اروميه ريزگردهاي نمكي و معدني توليد مي شود كه تهديد جدي برای انسان‌ها و همچنين منابع طبيعي و كشاورزي استان های غرب و شمال غرب کشور است.

 

در حال حاضر به دلیل بالا بودن ميزان تبخیر آب، 60 درصد از مساحت این دریاچه که افزون بر 3000 هکتار می باشد، خشک و به شوره زار تبدیل شده است؛ میزان غلظت نمک دریاچه ارومیه بالای 360 گرم بر لیتر است و متاسفانه عمیق‌ترین نقطه دریاچه ارومیه در حال حاضر دو متر آب دارد و براساس پیش‌بینی کارشناسان و با توجه به افزایش دمای هوا، اگر برای این دریاچه اقدامی مؤثر و عملیاتی انجام نشود، تا سه یا پنج سال آینده کاملا نابود و از بین خواهد رفت.

 

برخي از كارشناسان راهكارهايی را براي نجات درياچه اروميه مطرح كرده اند که دانستن آن خالی از لطف نخواهد بود؛ بهبود بهره‌وری زمین‌های کشاورزی، مدیریت منابع آبی و افزایش راندمان آن در بخش کشاورزی و جلوگیری از هدررفت آب با روش‌های آبیاری نوین، بارور کردن ابرها و آغاز عملیات اجرایی انتقال آب بین حوزه ای از طریق پمپاژ از رودخانه ارس، زاب و دریاچه خزر به دریاچه ارومیه در سریع‌ترین زمان ممکن (با توجه به پیش‌بینی کارشناسان که حدود پنج سال تا خشک شدن کامل آن با این سرعت زمان داریم) از جمله راهکارهای عملی کارشناسان محیط زیست در این زمینه است.

 

توقف سد سازي در حوزه آبريز اين درياچه، بويژه در استان‌هاي آذربايجان شرقي، غربي و كردستان و بازنگری اساسی در خصوص وضعیت فعلی سدها و در صورت لزوم برچیدن سدهایی که کارکرد مخرب برای محیط زیست دارند و برای جلوگیری از سونامی نمک در دریاچه ارومیه، جا به جایی حوزه به حوزه آب دریاچه، که با این کار طی پنج سال 700 میلیون مترمکعب آب به حوزه آبریز دریاچه ارومیه اضافه می شود، از دیگر راهکارهای عملی است که کارشناسان محیط زیست بیان کرده اند.